عقل و تجربه در ذیل وحی، علوم انسانی ـ اسلامی را تشکیل می‌دهد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از فارس، رحیم‌ پورازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی امروز، 15 اسفند در نخستین نشست شهرسازی اسلامی و چشم‌انداز شهر شیراز که در محل تالار حافظ شیراز برگزار شده بود، با بیان اینکه معماری و فضاسازی شهری تأثیر مثبت و منفی بر روی افکار افراد در جامعه دارد، گفت: باید به ابعاد مختلف معماری شهری غیر از جنبه فنی آن، توجه کنیم از جمله زیباشناسی که بسیار مهم است.

وی، استفاده از رنگ‌های مناسب و بوی خوش را در فضاسازی شهری اسلامی ضروری دانست و افزود: در دین مبین اسلام یکی از حقوق بشر، حق استفاده از بوی خوش است به همین دلیل پیامبر(ص) بدون عطر هرگز در ملأ عمومی حاضر نمی‌شد.
پورازغدی با تأکید بر اینکه هر نوع رفتاری که به دیگران ضرر برساند در اسلام حرام است، گفت: امروز دنیا به این قضیه توجه دارد یا فقط ملاک‌های مادی و سرمایه‌گذاری است که نوع خیابان‌بندی شهری، چینش درون و برون منازل و ادارات و ترافیک چه آثار روحی و اخلاقی مثبت و منفی بر روی افراد جامعه دارد.
این اندیشمند اسلامی ابراز کرد: در نظام حقوقی، اخلاقی و فرهنگی که اسلام تعریف کرده، همه چیز را مشخص شده است لذا باید با توجه به عقل و شعور خود و مبانی اسلامی، پازل مدیریت شهری را چید و نباید منتظر پیام، شکل و جزئیات دقیقی باشیم که حتماً در آیات و روایات دقیقاً بیان شده است زیرا خداوند عقل و تجربه را در اختیار انسان‌ها قرار داده است.
وی با تأکید بر اینکه عقل و تجربه در ذیل وحی، علوم انسانی ـ اسلامی را تشکیل می‌دهد، گفت: عبادات توقیفی هستند یعنی نمی‌توان آن‌ها را تغییر و یا کم و زیاد کرد اما صنعت، معماری، کشاورزی و ساختار مدیریتی توقیفی نیست.
پورازغدی عنوان کرد: برخی می‌گویند معماری اسلامی تنها معماری دوره صفویه است و نمی‌گوییم که نیست اما نباید این موارد را به اسلام نسبت داد؛ اسلام به ما چنین دستور و فرمانی نداده است ولی ممکن است معمار و ساختمان‌ساز و شهرساز با توجه به مبانی آیات و ارزش‌های اسلامی و توحیدی از مکان‌های دیگر الهام گیرد و به گسترش روح معنوی و توجه و تذکر غفلت از خدا را کمک کند.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: اگر کسی چیزی را به معماری اسلامی اطلاق کند به معنای اینکه اسلام از ما خواسته که مثلاً گنبد بسازیم باید برای آن دلیل شرعی داشته باشیم؛ زیرا اسلام یعنی آیه، حدیث، کتاب و سنت.
وی، اسلام را هستی‌شناسی، جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی دانست و افزود: یکسری از آموزه‌های اسلامی در حوزه اخلاق، توجه و غفلت، حرص، سخاوت و غیره است که و برخی دیگر پیرامون احکام عبادات فردی و اجتماعی است و در این گروه‌ها، تعالیم و آموزه‌هایی به ما جهت می‌دهد که چگونه صنعت بسازیم یا معماری اسلامی داشته باشیم.
پورازغدی تأکید کرد: هیچ رنگی در اسلام نه واجب است نه حرام ولی بسته به آثار رنگ‌ها در روایات توصیه شده‌اند؛ لذا نه رنگ‌ها و نه شکل ساختمان‌ها تقسیم‌بندی اسلامی و غیراسلامی نشده‌اند.
این اندیشمند اسلامی با تأکید بر اینکه مصالح بشری و ملاک‌های حقوقی و اخلاقی در معماری و شهرسازی باید رعایت شود، گفت: بخشی از معماری و شهرسازی، مباحث حقوقی است و اسلام در مباحث حقوقی نکات بسیار دقیقی گفته است به عنوان مثال مجسمه‌هایی که در شهر قرار می‌دهیم می‌تواند بیانگر تقوا، نیکوکاری، احسان و ... باشد که در جهت ترویج این حسنات مؤثر است.
به گفته وی، تبلیغات شهری می‌تواند سبک زندگی درست را به مردم آموزش دهد لذا تبلیغات شهری به دو دسته اسلامی و غیراسلامی تقسیم می‌شود.
پورازغدی ابراز کرد: برخی گمان می‌کنند معماری و شهرسازی اسلامی به مسجد است، بله ممکن است که کمک کند اما نباید معماری اسلامی را تنها در مسجد خلاصه کرد زیرا این کار نوعی تفکر سکولاریستی است بلکه باید تمام ساختمان‌ها و فضاسازی شهری اسلامی باشد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: اگر فرهنگ یک جامعه درست را تبیین کرده، مفاهیم و ازرش‌ها را درست انتقال داده، ایمان دینی، توحید، عدالت و روح برادری را در شهر تقویت کنیم، از درون این اخلاق اجتماعی، معماری‌های اسلامی متولد می‌شود.
وی با تأکید بر اینکه اسلام اصلاً دین نمادین نیست بلکه باید نهادینه شود نه نمادینه، گفت: البته اسلام قابلیت نمادینگی دارد ضمن اینکه دارای نماد و شعائر نیز است اما نباید آن را خلاصه کنیم.
پورازغدی تأکید کرد: شهر اسلامی دارای تعریف است و تمام اخلاقیات، مناسبت‌های اجتماعی،‌ روابط همسایگی، روابط کارگر و کارفرما و غیره را شامل می‌شود و در این نوع شهر، برای در راه‌مانده‌ها میهمان‌خانه، برای ایتام منزل وجود دارد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اینکه معماری بر روی اخلاق فرهنگی مردم حتماً تأثیر دارد، گفت: مسجد و گنبد تنها نماد معماری اسلامی نیست گرچه لازم است اما کافی نیست و معماری اسلامی  بیشتر ناظر به مباحث انسانی است.
وی گفت: این تصور که ساختن و صنعت غیر اسلامی است، غلط است و این‌ها حرف‌های ایده‌های هندو بودایی است و سکولاریسم غربی است.
پورازغدی با تأکید بر اینکه باید پروژه اسلامی در ساخت و ساز و صنعت خود داشته باشیم، به تعریف پروژه اسلامی پرداخت و گفت: اخلاق و حقوق اسلامی، نگاه توحیدی به عالم، رأفت و برادری مفهوم پروژه اسلامی است.