باغ «جهاننما»؛ کهنترین باغ شیراز که زینتالدنیا نام گرفت + عکس
گروه اجتماعی: باغ جهاننما، کهنترین باغ شیراز است که از آب و رودخانهٔ پُرآوازه رکنی مشروب میشده و ابنعربشاه مورخ دوره تیموری در کتاب عجایبالمقدور آن را زینتالدنیا نامیدهاست.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، باغ جهاننما، کهنترین باغ شیراز است که از آب و رودخانهٔ پُرآوازه رکنی مشروب میشده و در منطقهٔ ویژهای از شیراز (خیابان حافظ) و در میان آرامگاه حافظ، هفتتنان، دروازه قرآن، خواجوی کرمانی، بابا کوهی، باغ ملی، گهواره دید، کتابخانه ملی اسناد و... جای دارد.
این باغ 4 هزار متر مربع مساحت دارد و در دورههای فرمانروایی آل مظفر و آل اینجو و تا زمان صفویه بسیار سرسبز و آباد بود؛ اما پس از پایان حکومت افشاریان و تا زمان تشکیل حکومت زندیه بر اثر کشمکشهای داخلی، آسیبهای بسیاری دید.
ابنعربشاه مورخ دوره تیموری در کتاب عجایبالمقدور آن را زینتالدنیا نامیدهاست.
باغ جهاننما در هنگام اقامت تیمور گورکانی در شیراز، همچون سایر باغهای نامدار آن دوره مورد توجه وی واقع شده بهطوری که همانند آن را در اطراف سمرقند که موطن او بوده احداث و آن را جهاننما نامیدهاست.
این باغ در دوره صفویه نیز آباد و قابل اهمیت بودهاست. شارون و تارونیه جهانگردان فرانسوی که در دوره صفویه شیراز را دیدهاند، خیابان زیبایی توصیف کردهاند که از تنگ اللهاکبرتا بقعه میرعلیبن حمزه(ع) که محل خیابان حافظ کنونی است ادامه داشته و در دو طرف آن باغهای زیبا و آبادی وجود داشتهاست.
در سال 1185 هجری قمری کریمخان زند دستور بازسازی و تجدید بنای این باغ را داد. پس از آن، درون باغ عمارتی و هشت ضلعی با نمای آجری، همانند عمارت کلاهفرنگی باغ نظر (موزه پارس) ساخته شد.
کریم خان طرح و اسلوب این باغ را در داخل دارای چهار خیابان و اطراف چهار حوض دو بزرگ و دو کوچک ساختهاست. در میانه عمارت باغ، حضور هشت گوش از سنگ مرمر یکپارچه ساخته شده است و در وسط آن فوارهای سنگی وجود دارد.
این عمارت دارای ۴ شاهنشین در چهار گوشه بنا است و میان شاهنشینها، اتاقهای دو طبقه قرار دارند. این عمارت دارای نمای آجری است و در گذشته پنجرههای چوبی داشته است که توسط مالک خصوصی آن برداشته شده و به جای آن پنجرههای آهنی نصب گردیده است. در داخل عمارت یک حوض از سنگ مرمر یکپارچه نیز وجود دارد.
در ضلع جنوبی بقایای آبنمایی به چشم میخورد که فواره آن هنوز پابرجاست. این آبنما از جلوی ضلع جنوبی آغاز میشود و به حوضی در جلوی بنایی که در دوره قاجاریه و در انتهای ضلع جنوبی احداث گردیده منتهی میشود که اخیراً مورد مرمت و بازسازی قرار گرفتهاست.
هماکنون این باغ توسط شهرداری به شکل زیبایی بازسازی شده است. فضای سبز و گلکاری، این باغ را به یکی از زیباترین باغهای شیراز تبدیل کرده و عمارت داخلی آن تبدیل به موزه صنایع دستی و اشیاء عتیقه شده است.
