جلسه تفسیر قرآن در مسجد تقی‌خانی خرم‌آباد برگزار شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، حجت‌الاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه خرم‌آباد شامگاه سه‌‌شنبه، 16 اردیبهشت در برنامه تفسیر قرآن با محوریت سوره مریم در مسجد تقی‌خانی خرم‌آ‌باد با قرائت آیات 42 و 43  سوره مبارکه مریم با این مضمون که «إِذْ قَالَ لِأَبِیهِ یَا أَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لَا یَسْمَعُ وَلَا یُبْصِرُ وَلَا یُغْنِی عَنکَ شَیْئًا،یَا أَبَتِ إِنِّی قَدْ جَاءنِی مِنَ الْعِلْمِ مَا لَمْ یَأْتِکَ فَاتَّبِعْنِی أَهْدِکَ صِرَاطًا سَوِیًّا؛ چون به پدرش گفت پدر جان چرا چیزى را که نمی‌‏شنود و نمی‌‏بیند و از تو چیزى را دور نمى‌‏کند می‌‏پرستى، اى پدر به راستى مرا از دانش [وحى حقایقى به دست] آمده که تو را نیامده است پس از من پیروى کن تا تو را به راهى راست هدایت نمایم» افزود: برخی شاید تصور کنند اسم پدر ابراهیم آذر بوده است حال این سؤال پیش می‌آ‌ید که آیا آذر پدر ابراهیم بوده است.

وی ادامه داد: دلایل فراوانی داریم بر اینکه این آذر که در قرآن آمده اسم پدر ابراهیم نبوده است که دلیل اول این است که حضرت ابراهیم(ع) در دوران کودکی پدرش را از دست داده بود و براساس اعتقاد ما پدران پیامبران باید موحد باشند.

این مفسر قرآن‌کریم با بیان اینکه در منابع تاریخی شخصی به نام آذر پدر ابراهیم نبوده است و دلیل دیگر اینکه کلمه «اب» که به‌ معنای پدر آمده برای غیر پدر مثل معلم و پدر خانم و سرپرست نیز به کار می‌رود، با قرائت آیات بعدی سوره مریم با این مضمون که «إِذْ قَالَ لِأَبِیهِ یَا أَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لَا یَسْمَعُ وَلَا یُبْصِرُ وَلَا یُغْنِی عَنکَ شَیْئًا ﴿۴۲﴾، ا أَبَتِ إِنِّی قَدْ جَاءنِی مِنَ الْعِلْمِ مَا لَمْ یَأْتِکَ فَاتَّبِعْنِی أَهْدِکَ صِرَاطًا سَوِیًّا ﴿۴۳﴾ ، یَا أَبَتِ لَا تَعْبُدِ الشَّیْطَانَ إِنَّ الشَّیْطَانَ کَانَ لِلرَّحْمَنِ عَصِیًّا ﴿۴۴﴾ ، یَا أَبَتِ إِنِّی أَخَافُ أَن یَمَسَّکَ عَذَابٌ مِّنَ الرَّحْمَن فَتَکُونَ لِلشَّیْطَانِ وَلِیًّا ﴿۴۵﴾» گفت: وقتی حضرت ابراهیم(ع) متولد شد پدرش از دنیا رفت و عمویش آذر سرپرستی او را برعهده گرفت و در حقیقت ابراهیم(ع) در خانه عمویش بزرگ شد و عمویش سرپرست او شد؛ لذا ابراهیم به عمویش «اب» یعنی پدر می‌گفت.

وی افزود: حضرت ابراهیم(ع) در این آیات از عمویش آذر چهار چیز درخواست کرد که اولین درخواست او این بود که پدر جان چرا سنگ را می‌پرستی، چیزی که فاقد حس باشد فاقد ادراک باشد قابل عبادت نیست، چیزی که فاقد حس و ادراک باشد را پرستش نکنید، خداوند سمیع و علیم و بصیر را عبادت کنید.

این مفسر قرآن کریم ادامه داد: حضرت ابراهیم همچنین خطاب به عمویش آذر گفت: ای پدر(عمو) خدا به من علمی داده که به تو نداده است یعنی به من علم الهی داد علم خداشناسی داد ولی به تو نداد پس از من تبعیت کن از من پیروی کن تا من تو را به راه راست هدایت کنم، ای پدرم شیطان را عبادت نکن، گوش به حرف شیطان نده چون شیطان نسبت به پروردگارش معصیت کرده است.

حجت‌الاسلام میرعمادی گفت: حضرت ابراهیم(ع) حرف‌هایش را از روی منطق و استدلال زده است اینکه به پدرش آذر گفت از من تبعیت کن چون من علم آن‌را دارم، من می‌توانم تو را به راه راست هدایت کنم، بت را عبادت نکن چون بت نمی‌شنود، نمی‌فهمد، نمی‌بیند و نه حل مشکل می‌کند، از شیطان پیروی نکن جون شیطان خدا را معصیت کرده است، پدرم من به تو هشدار می‌دهم و می‌ترسم عذابی از سوی خدا به شما برسد و آن وقت از ولایت خدا خارج شوید و تحت ولایت شیطان بروید چون انسان یا تحت ولایت خداست و یا تحت ولایت شیطان است.

این مفسر قرآن‌ کریم در بیان پیام‌های آیات 41 تا 45 سوره مبارکه مریم افزود: امر به معروف و نهی از منکر سن و سال نمی‌شناسد، حضرت ابراهیم نوجوان بود ولی پدرش آذر را امر به معروف و نهی از منکر کرد، حتی باید به نزدیکان خود نیز امر به معروف و نهی از منکر کرد، انسان برای امر به معروف و نهی از منکر باید از نزدیکان خود شروع کند، مثل پیامبر اکرم(ص) که وقتی به رسالت مبعوث شد اول تبلیغ خود را از اقوام و نزدیکانش آغاز کرد.

وی گفت: از دیگر پیام‌های این آیه این است که کسی‌که می‌خواهد امر به معروف و نهی از منکر کند باید عالم به معروف و عالم به منکر باشد، حضرت ابراهیم به آذر گفت: از من پیروی کن چون من عالم هستم من می‌دانم این خوب است و این بد است پس باید کسی که امر به معروف و نهی از منکر می‌کند معروف‌شناس و منکرشناس باشد و علاوه بر این زمانی‌که امر به معروف و نهی از منکر می‌کنیم باید دلیل آن را هم بگوییم.

فلسفه امر به معروف برای مخاطب بیان شود

این مفسر قرآن کریم اضافه کرد: وقتی فردی امر به معروف و نهی از منکر می‌کند باید فلسفه آن‌ را نیز برای طرف مخاطب بیان کند چون این اثرگذار است مثلاً از خانمی بخواهید حجابش را رعایت کند باید به او گفته شود خان با حجاب شخصیتت حفظ می‌شود، باوقار می‌شوی، در نزد خداوند محبوب می‌شوی.

وی گفت: نکته دیگر که در امر به معروف و نهی از منکر باید مورد توجه قرار گیرد این است که در امر به معروف و نهی از منکر نباید افراط و تفریط بکنید.

حجت‌الاسلام میرعمادی افزود: پیام اول این آیات برای مردم این است که همه باید امر به معروف و نهی از منکر کنند، امر به معروف و نهی از منکر سن و سال نمی‌شناسد، فرد آمر و ناهی دلسوز باشد، امر به معروف و نهی از منکر همراه با عطوفت و مهربانی باشد و فرد آمر تلاش کند دل طرف را به‌دست آورد.

وی اضافه کرد: نکته قابل تامل در این آیات این است که حضرت ابراهیم(ع) در این ایات همواره لفظ «ای پدرم» را به‌کار برده است می‌گوید ای پدرم، ای عمویم، تو پاره تن منی، تو من را بزرگ کرده‌ای پس این‌کار را نکن؛ لذا ما هم باید در امر و نهی توجه لازم به طرف را داشته باشیم که لحن‌مان محبت‌آ‌میز و همراه با احترام باشد.

این مفسر قرآن کریم در بیان راه‌های نفوذ در دل مردم نیز اظهار کرد: قرآن در این باره می‌گوید اگر می‌خواهید در دل دیگری نفوذ کنید برای او ایجاد سؤال کن، حضرت ابراهیم(ع) همین کار را انجام داد و گفت: پدرم چرا چیزی را عبادت می‌کنی که نمی‌شنود و نمی‌بیند.

حجت‌الاسلام میرعمادی گفت: همچنین نیاز است فردی که امر به معروف و نهی از منکر می‌کند به برانگیختن عواطف طرف مخاطب توجه کند تا بدین وسیله بتواند در مخاطب تأثیرگذار باشد.