اوج و شکوفایی طب سنتی در دوران تمدن اسلامی است/ سلامتی؛ منزل نخست برای رسیدن به حیات طیبه

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، محمود خدادوست، معاون طب سنتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، 17 اردیبهشت‌ماه در ادامه همایش طب‌الرضا(ع) که در مشهد برگزار شد، با بیان اینکه در جهان‌بینی اسلامی معتقدیم «دنیا مزرعه آخرت است»، اظهار کرد: بسته به اینکه با چه رویکردی به زندگی نگاه کنیم شیوه و سبک زندگی ما برای تحقق اهدافی که در جهان‌بینی‌نمان وجود دارد، متفاوت خواهد بود.

وی با اشاره به اینکه جهان‌بینی غربی بر پایه اُمانیسم و لذت‌گرایی است، اضافه کرد: در جهان‌بینی اسلامی هدف از بندگی، عبودیت و رسیدن به کمال است، لذا باید سبک زندگی به گونه‌ای تعریف شود که تحقق این هدف را میسر کند.

سلامتی؛ منزل نخست برای رسیدن به حیات طیبه

خدادوست با اشاره به اینکه سبک زندگی اسلامی، یعنی برخورداری از حیات طیّبه، و تجلی حیات طیُّبه یعنی متخلق بودن به ادب و آداب توحیدی، افزود: رسیدن به حیات طیّبه، قطعا یک سلوک ایمانی و توحیدی را می‌طلبد و برای دست یافتن به این جایگاه باید منازل متعدد طی شود که منزل و قدم نخست، سلامتی است.

وی با اشاره به اینکه مکاتب الهی، هویتی الهی برای انسان قائل هستند و در این مکاتب به بعد معنوی تاکید و توجه بسیار شده است، گفت: بر همین اساس حکمای طب سنتی در تدابیر و توصیه‌هایی که برای سلامت انسان بیان می‌کنند، به بعد معنوی و سلامت معنوی تاکید بسیار دارند، بدین شکل که اگر فردی می‌خواهد سالم باشد نمی‌تواند هم گناه کند و هم سالم بماند یا فردی که حسود و دروغ‌گو است، توقع نداشته باشد که به مشکلات جسمی دچار نشود.

وجود سلامت اخلاقی و رعایت آداب توحیدی، از الزامات سلامتی انسان است

معاون طب سنتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی افزود: حکمای طب سنتی از این هم فراتر رفته و بیان می‌کنند برای سلامتی انسان وجود سلامت اخلاقی و رعایت آداب توحیدی توسط خود بیمار، پزشک، پرستاران و حتی عیادت‌کنندگان نقش بسزایی در تحقق امر سلامت فرد دارد و از پیش‌نیازها محسوب می‌شود.

خدادوست با اشاره به اینکه بعد از تحقق این لوازم است که بحث فن و هنر طبابت مطرح می‌شود، ابراز کرد: قدم نخست در زمینه طبابت در طب سنتی توجه طبیب به طبیعت است و بر اساس این جهان بینی الهی و توحیدی، تعریف انسان یک هویت صرفا زیستی و اجتماعی نیست، بلکه انسان موجودی است در کمال خلقت مادی و معنوی خداوند و تحت تدبیر حکیمانه حکیم مطلق قرار دارد.

وی با بیان اینکه این حکیم مطلق در وجود هر انسانی قرار دارد، زیرا فطرت و طبیعت مدّبره، یک سامانه هوشمند است که اداره امور بدن را بدون اراده فرد تدبیر می‌کند، اضافه کرد: عرفا و حکما از گذشته‌های دور تعبیر زیبایی برای این مدّبره ارائه کردند که همان طبیعت موکّل به مصالح بدن از جانب خداوند است.

مسلط بودن به 10 علم، پیش نیاز علم طبّابت

خدادوست با بیان اینکه بنا بر نظر حکما، پیش‌نیاز علم طب 10 علم از جمله فقه، قرآن، حدیث، اخلاق، حکمت، فلسفه، منطق، هیئت و نجوم است، ابراز کرد: حکیمی که عالم به همه دانش‌های زمان خود و معتقد به وجود اراده خداوند در وجود هر انسانی با نام طبیعت مدبّره باشد، می‌تواند معالجه بیمار را عهده‌دار شود، چون رویکرد و نگاه متفاوت داشته و دست شفابخش خدا را در امور می‌بیند و بیمار هم اعتقاد پیدا می‌کند که شفا در دست خداوند است نه طبیب و اینجا طبیب تنها خادم طبیعت است.

وی اضافه کرد: بر اساس همین رویکرد است که ابوعلی سینا وقتی در سّن 16 سالگی علم پزشکی را به شکل کامل می‌آموزد، در آن سّن کتاب قانون را نمی‌نویسد، بلکه ابتدا کتاب شفا را که در مورد الهیات می‌نویسد، زیرا رویکرد چنین طبیبی آن است که «هوالشافی» یعنی عبودیت و بندگی خدا هدف اصلی خلقت انسان است.

جای خالی حکیم‌پروری در آموزش‌های پزشکی

معاون طب سنتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با بیان اینکه با این رویکرد است که حفظ سلامتی و تندرستی ارزش پیدا کرده و حتی یک واجب شرعی می‌شود، اظهار کرد: متاسفانه امروزه رویکرد ما در علوم پزشکی برگرفته از مکاتب غربی است و احساس می‌شود که جای خالی حکیم‌پروری در آموزش‌های پزشکی خالی است.

وی با اشاره به اینکه طب سنتی در جهان قدمت چندین هزار ساله دارد و اوج و شکوفایی آن در دوران تمدن اسلامی است، گفت: توجه کردن به علم طب و حکیم‌پروری با این رویکرد، زمینه‌ای را برای رسیدن به هدف متعالی خلقت انسان که همان عبودیت است فراهم می‌کند، لذا این امر باید در آموزش‌های پزشکی ما نهادینه شود.

خدادوست عنوان کرد: برگزاری چنین جشنواره‌هایی با رویکرد اسلامی و اعتقادی و همچنین استفاده از ظرفیت‌های دینی برای تحقق سلامت، جای خالی سلامت معنوی را پر می‌کند تا راه پیموده نشده 150 ساله طب سنتی ایران را به کمک محققان سریع‌تر طی کنیم و این دانش در نظام سلامت ما نهادینه و مورد بهره‌برداری قرار گیرد.