
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، «اعتکاف» در لغت به معنای اقامت کردن و ماندن در جایی و ملازم بودن با چیزی است، ولی در شرع اسلام، اقامت در مکانی مقدس بهمنظور تقرب جستن به خداوند متعال است.
اعتکاف، فرصت بسیار مناسبی است تا انسانی که در پیچ و خمهای مادی دنیا غرق شده، خود را بازیابد و به قصد بهره بردن از ارزشهای معنوی از علایق مادی دست بکشد و خود را در اختیار پروردگار بگذارد و تقاضا کند که او را در راه راست ثابت نگه دارد تا بتواند به دریای بیکران انس و مهر خداوند که همهاش مغفرت و رحمت است، متصل شود.
پیشینه اعتکاف
اعتکاف مخصوص دین اسلام نیست، بلکه در ادیان الهی دیگر نیز وجود داشته و در اسلام استمرار یافته است، اگرچه ممکن است در شرع مقدس اسلام پارهای از خصوصیات و احکام و شرایط آن تغییر یافته باشد.
از زمانی که پیامبر اسلام اکرم(ص) اعتکاف را به مسلمانان آموزش داد، این سنت اسلامی میان مسلمانان رواج پیدا کرد. در حال حاضر مراسم اعتکاف در دهه پایانی ماه مبارک رمضان در بسیاری از کشورهای اسلامی از جمله عربستان در شهر مکه با شکوه خاصی برگزار میشود و همه ساله خیل عظیم مسلمانان که بخش قابل توجهی از آنان را جوانان تشکیل میدهند، از سراسر جهان بهسوی مسجدالحرام میشتابند و در کنار خانه خدا معتکف میشوند و حتی بسیاری از زائران خانه خدا بهمنظور دستیابی به فضیلت اعتکاف در دهه آخر ماه رمضان، این ایام پربرکت را برای انجام عمره مفرده برمیگزینند.
شبیه این مراسم در مسجدالنبی و در کنار مرقد مطهر پیامبر اکرم(ص) برگزار میشود، مسجد کوفه در عراق نیز سالهای متمادی، محل برپایی مراسم اعتکاف در دهه آخر ماه مبارک رمضان بوده و انبوه شیعیان و پیروان مکتب اهل بیت(ع) در این مسجد مقدس معتکف میشدهاند و بسیاری از عالمان بزرگ شیعه نیز همراه با مردم در این مراسم شرکت میکردهاند.
ارزش معنوی اعتکاف
انقطاع از مادیات و امور دنیوی و ملازمت مسجد و دوام ذکر و عبادت خدا، به تنهایی و بدون اعتکاف نیز دارای ارزشی والا و اهمیتی فراوان است که در این زمینه آیات، روایات و احادیث زیادی را با چنین مضمونی میتوان یافت، اما اهمیت اعتکاف بهطور مشخص در قرآن و احادیث مورد تأکید قرار گرفته است.
زمان اعتکاف
اعتکاف از نظر زمان محدود به وقت خاص نیست، تنها از آن رو که لازمه اعتکاف، روزه گرفتن است، باید در زمانی اعتکاف شود که شرعاً بتوان روزه گرفت پس هرگاه روزه گرفتن صحیح باشد، اعتکاف نیز صحیح است، ولی بهترین زمان برای اعتکاف دهه آخر ماه مبارک رمضان، و ایامالبیض ماه رجب است.
مکان اعتکاف
اعتکاف از نظر مکان محدودیت خاص دارد نظریه معروف آن است که اعتکاف تنها در یکی از مساجد چهارگانه (مسجدالحرام، مسجدالنبی، مسجد کوفه و مسجد بصره) جایز است البته در مورد مسجد جامع نیز برخی برآنند که باید به قصد رجاء و به امید این که شاید مطلوب درگاه الهی باشد، اعتکاف کرد واعتکاف در سایر مساجد؛ مانند مسجد محله و بازار تنها به نظر شمار اندکی از فقیهان شیعه جایز است.
اعمال اعتکاف
غیر از روزه و ماندن در مسجد، عمل خاص دیگری، در صحت اعتکاف شرط نیست با این حال سزاوار است در حال اعتکاف، به نماز و قرائت قرآن و ادعیه از جمله اعمال امداوود پرداخته شود.
حجتالاسلام مهدی مستاجران، مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی لرستان در گفتوگو با خبرنگار ایکنا در رابطه با فلسفه اعتکاف گفت: اعتکاف یک فضای معنوی است که انسان با خداوند متعال یک حیات خلوت پیدا میکند تا فارغ از علقههای روزمره زندگی به راز و نیاز و عبادت مشغول شود که این ارتباط منجر به انس بیشتر بنده با خدا خواهد بود.
وی با اشاره به اینکه همه اسباب و اعمالی که در اعتکاف مطرح شده این خلوت و ارتباط و انس بنده با خدا را بیشتر میکند، ادامه داد: معتکف در طول زمان معتکف شدن در مسجد با نگرش در اعمال و رفتار گذشته خود سعی میکند جهت جبران آنچه از حقالله و حقالناس بر گردن وی است را جبران کند و این یکی از بزرگترین آثار و برکات اعتکاف است.
حجتالاسلام مستاجران اضافه کرد: فرد معتکف در مدت اعتکاف اندیشه میکند که آنچه باعث دوری وی از خدا شده را شناسایی کند و جهت رفع نقایص خود و نزدیکی و انس هرچه بیشتر با خداوند متعال گام بردارد.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی لرستان با بیان اینکه فرد معتکف بعد از خارج شدن از اعتکاف حال و هوای خاصی دارد و نسبت به خداوند و دین و معنویت حس خوبی پیدا میکند، اظهار کرد: ایجاد این حس خوب در معتکف باعث میشود ارزشهای واقعی دین برای وی نمود بیشتری پیدا کند.
حجتالاسلام مستاجران افزود: بهدلیل اینکه اعتکاف یک امر شخصی و حضوری است؛ لذا هر ساله شاهد استقبال مردم بهویژه نسل جوان جامعه برای شرکت در این مراسم معنوی هستیم.
وی در رابطه با راههای ترویج و احیای سنت حسنه اعتکاف گفت: میطلبد بهمنظور تشویق و ترغیب نسل جوان جامعه به شرکت در مراسم معنوی اعتکاف و همچنین احیای این فریضه الهی که مورد تأکید دین مبین اسلام نیز هست، افرادی که در اعتکاف شرکت میکنند حالات معنوی و خاطرات خود را از اعتکاف از طریق رسانهها بهویژه صدا و سیما و روزنامهها و خبرگزاریها بازگو کنند تا برای افراد ایجاد انگیزه کند.