نتایج جشنوارهها ذائقه فرهنگی مخاطب را تشکیل میدهد/مهندسی معنا؛ نیاز اصلی رسانه
گروه هنر: معاون امور استانهای سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: اگرچه تلویزیون و رادیو هویتی سیال دارد اما باور داریم که نباید به جشنوارهها بیاعتنا بود؛ نتایج جشنوارهها از سوی مخاطب نخبه و پیگیر بارها تماشا شده و ذائقه فرهنگی او را تشکیل میدهد.
به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، کیومرث طهماسبی، معاون امور استانهای سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران شب گذشته، هشتم خرداد در مراسم اختتامیه هجدهمین جشنواره تولیدات رادیویی و تلویزیونی مراکز استانها به فرموده رهبر معظم انقلاب اسلامی، فرهنگ را در سال جاری، اولویت اصلی و رکن رکین جامعه اسلامی دانست و اظهار کرد: برنامهسازان صدا و سیما سفیران فرهنگی نیرومندترین رسانه این دیار به شمار میروند و باید برای این رسالت الهی خویش ارج و ارزش بسیاری قایل شده و درنشر فرهنگ اصیل اسلامی، هویت دیرپای ایرانی و آرمانهای نظام جمهوری اسلامی کوشا باشند.
طهماسبی افزود: این جشنواره یکی از سترگترین رویدادهای فرهنگی کشور است؛ چراکه عمده جشنوارههای ملی و رویدادهای فرهنگی در تهران متمرکز شده اند، اما جشنواره مراکز استانها ماهیتی مرکزگریز داشته و به حیث ماهیت فراگیرش همه حوزههای دیداری، آوایی، شنیداری و نوشتاری را شامل شده و در هر دوره این هدهد بر آشیان یکی ازاستانهای این سرزمین آسمانی فرود میآید.
وی جشنواره تولیدات مراکز استانها را یگانه جشنواره کلان فرهنگی عنوان کرد که میتواند آیینهای در برابر تکثرهای قومیتی، گوناگونیهای زبانی و فراوانیهای فرهنگی باشد.
جشنواره هیجدهم، جشنواره جشنوارهها نام گرفت
طهماسبی گفت: جشنواره هیجدهم به این دلیل که پس از دورهای چهار ساله برگزار گردید، عرصه ظهور و بروز تنگاتنگ رقابتها شده و به همین دلیل این دوره، جشنواره جشنوارهها نامیده شد.
وی با بیان اینکه کسی برای جشنواره و با انگیزه جایزه برنامه تولید نکرد و تنها ملاک، نیاز رسانه در یک روند فراگیر و مستمر بود، ادامه داد: جهت گیری تشویقی این جشنواره به حیطه مدیران محدود و منحصر نماند، بلکه عمده توجه آن قائم بر هرم تولید بود و آنچه برای ما اهمیت داشت در مرحله نخست برنامهساز استانی بود و در گامهای بعدی مدیرانی که با بدنه تولید تماسی بیواسطه و مستقیم داشتند.
جشنواره صدا و سیمای مراکز استانها، اکران آبروست
معاون امور استانهای سازمان صدا و سیما با تأکید براینکه این جشنواره بر تک برنامه استوار نشده است و فرایندها و روندها را به معرض نمایش و داوری میگذارد، آن را اکران آبرو برشمرد و خاطرنشان کرد: میتوان با ارزیابی فشرده این روزها هندسه متوازن سیاستگذاریها را به نظاره نشست؛ هندسه ای چند ظلعی از نگاه تولیدمدار و مخاطبمحور که افقهای کلان رسانه ملی در هم میآمیزد.
وی رسالت آغازین و انجامین مراکز استانی را ساخت برنامه همراه با افزایش کیفیت و کمیت ذکر کرد و گفت: در این دوران شاهد افزایش میزان پخش بودیم؛ بهطور تقریبی تمام شبکههای استانی به پخش 24 ساعته مزین شدند تا در تمام اوقات پاسخگوی نیاز مخاطب منطقهای باشند و از سوی دیگر شاهد افزایش قابل توجه تولیدات استانی هستیم.
باید ارائه محتوا با خواست مخاطب منطبق شود
طهماسبی با اشاره به اینکه رسانه ملی عرصه انتقال پیام است و این ارائه محتوا زمانی اثرگذار خواهد بود که به تغییر نگرش و دگردیسی رفتار منجر شود، مهمترین اصل در این امر را توجه کردن به خواست مخاطب عنوان کرد و گفت: در عرصه رسانه، قائل به مهندسی معنا هستیم؛ یعنی سیاستگذار فرهنگی باید توانایی ترسیم هندسه اجرایی را داشته باشد تا چگونگی انتقال مفهوم به مخاطب از مسیر ساختارهای مناسب و مطلوب محقق شود.
وی افزود: در این راستا در پویانمایی به دنبال معنابخشی و انتقال مفاهیم بلند فرهنگ ایرانی ـ اسلامی با زبان کودکانه بودیم تا آتیه سازان فردای ما بر پایه همین فرهنگ غنی رشد یابند.
وی رجوع به قصههای قرآنی، تصویرگری حکایات سعدی و آموزش اصول و فروع دین در مجموعه هایی همچون پلههای سعادت را فرازهایی از این جد و جهد عنوان کرد.
طهماسبی ادامه داد: در مستندسازی نیز به عنوان رهیافتی در برابر معماری بیهویت و غرب زده کلانشهری، ثبت جلوههای معماری اسلامی ایران در دستور کار قرار گرفت و مستندسازان ایرانی با هدف حفظ میراث نیاکان، آیینهای کهن و سرودهای دیرپا را ثبت کردند و جمعی دیگر از دریچه دوربین به رهآورهای نظام جمهوری اسلامی ایران و دستاوردهای مسئولان پرداختند.
معاون امور استانهای سازمان صدا و سیما گفت: فیلمها و سریالها نیز مجالی برای روایت انقلاب اسلامی و حماسه دوران هشت سال دفاع مقدس از منظر تاریخنگاری اسلامی و منطقهای با تاأکید بر قصههای فولک، فرازهایی از زندگی روستایی و ابعادی از زیست ایلاتی را به زبان تصویر ترجمه کرد.
طهماسبی یادآور شد: در این جشنواره که عنوان کلانترین راهبرد ساختاری مراکز استانی را داشت، تجلی وحدت ملی را در بستر تکثر قومیتها بازتعریف کردیم.
وی ادامه داد: یکی از گواهان ما در این زمینه شبکه «شما» است که در آن زبانها، لهجهها، گویشها، پوششها، آیینها، فولکها و آدابهای اقوام گوناگون یکبهیک رخ مینماید و جلوهگری میکند.
مناسکسازی؛ راهبردی برای اشاعه فرهنگ دینی و مذهبی
طهاسبی اظهار کرد: در کنار این راهبرد کلان، درصدد مناسکسازی بودیم تا با اشاعه فرهنگ دینی و مذهبی بر رفتارهای اجتماعی اثرگذار باشیم؛ در این راستا راهانداری نهضت جمعخوانی قرآن کریم، تجمیع دستههای عزاداری و سوگواری مختلف، اشاعه سنت افطاری و پخش زنده نمازهای جماعت از حرممطهر امامرضا(ع)، بارگاه حضرت معصومه(س) و حضرت شاهچراغ نمونههایی ازاین نگرش است.
معاون امور استان های سازمان صدا و سیما تأکید کرد: اگرچه تلویزیون و رادیو هویتی سیال و مستمر دارد اما باور داریم که نباید به جشنوارهها بیاعتنا بود؛ چراکه نتایج جشنوارهها از سوی مخاطب نخبه و پیگیر بارها تماشا شده، به بوته نقد گذاشته میشود و ذائقه فرهنگی او را تشکیل میدهد.
فضای جشنواره، عرصه نقشآفرینی هنر راستین دینی ـ ایرانی است
وی یادآور شد: در سالیان گذشته در غیاب بسیاری از نیروهای متعهد، سینمای جشنوارهای به سمت و سویی رفت که زیان فرهنگی به بار آورد و چهرهای از سرزمین ما انعکاس یافت که نه شایسته بود و نه راستین.
طهماسبی گفت: باور داریم که باید در فضای جشنوارهها نقشآفرینی کرد و ساخت فیلمهای بومی متفاوت و محتوامدار که هنر راستین دینی ـ ایرانی را جلوهگر باشد، از وظایف اصلی سازمان صدا و سیماست.
وی پیامد بلافصل این رویکرد را دریافت 285 جایزه از جشنوارههای معتبر داخلی و بینالمللی اعلام کرد و افزود: با احتساب حضور در بخش مسابقه و نامزدی جایزه، این رقم به بیش از 600 عنوان ارتقاء مییابد.
طهماسبی افزود: امروز میتوان ادعا کرد در سالی که به سبب وفور مضامینی همچون خیانت، تلاشی خانوادهها و ... مسئولان فرهنگی دغدغهمند فیلمهای جشنوارهای را دنبال میکردند، مراکز استانها نیز با ساخت فیلمهایی همچون «تنهای تنهای تنها» که کلانترین موضوع سیاست کشور یعنی سیاست صلحآمیز بودن انرژی هستهای را به تصویر میکشید، آفریدند.
باید پژوهشمدار بوده، از صرف هیجان گذشت و به شجاعتی مبتنی بر حقانیت دست یافت
وی گفت: در این دوره از جشنواره شاهد جهش مراکز استانی به حیث کمی و کیفی بودیم، ولی ظرفیتهای این سفیران استانی رسانه ملی بیش از این است و میتوان افقهای روشن تری را متصور شد.
طهماسبی خاطرنشان کرد: در سالهای پیشین حضور نیروهای مرکزنشین بخش معناداری از تولیدات فاخر را به خود اختصاص میداد ولی در بینش خودخواسته و از پیش اندیشده شده، نیروهای مراکز به بلوغ نسبی دست یافتهاند و میتوانند در سالهای آتی خودکفایی تام و تمام را بشارت دهند.
وی اضافه کرد: از سوی دیگر در ساختار نمایشی، برنامهریزیهایی صورت گرفته تا بخشی از هویت تاریخی استانها در قالب برنامههای فاخر و در طبقه الف ویژه تولید شود و به شکل مشخص دو عنوان کار در دستور کار قرار دارد.
طهماسبی در این چارچوب به برنامهسازان صدا و سیما توصیه کرد: رسانه باید پژوهشمدار بوده و اگر میخواهد کارآمد باشد باید در تمام ماموریتهای خود از تولید خبر گرفته تا ساخت فیلم و مستند مزین به تحقیق شود.
وی ساخت فیلم و دیگر برنامههای رادیویی و تلویزیونی برپایه تحقیق را از مرحله هیجان گذرکرده برشمرد و گفت: با تکیه بر تحقیق میتوان از هیجان صرف گذشت و به شجاعتی مبتنی بر حقانیت دست یافت.
احیای موسیقی مقامی، بستری برای مقابله با موسیقی بیارزش بیگانه
وی احیای موسیقی مقامی و محلی را بستری مناسب برای شناساندن جنبههای فرهنگی اقوام از طریق موسیقی و مقابله با موسیقیهای بیارزش بیگانگان عنوان کرد و خواستار توجه جدی مسئولان به این عرصه شد.
خبر، تابلوی هویت ملی است
معاون امور استانهای سازمان صدا و سیما گفت: خبر تابلوی ارزیابی رسانه ملی است که هویت آن را باز میتاباند پس باید آن را در دو حوزه فرم و محتوا جدی گرفت و محتوای عمیق را در فرمی شایسته آراست.
شناخت هویت دینی، دیروز فرهنگی را به امروز رسانهای پیوند میزند
وی با بیان اینکه، یگانه الگوی پیشرفت، رونویسی از دست دیگران و بازتولید کار آنها نیست، تأکید کرد: اگر جغرافیای فرهنگی خویش را به خوبی بازشناسیم، هویت دینی خود را بازیابیم و تاریخ دیرپای سرزمینمان را درک کنیم، میتوان این دیروز فرهنگی را به امروز رسانهای پیوند زد و بیانی منحصربهفرد آفرید که فراتر از ابعاد ملی برای مخاطب جهانی نیز حرفی برای گفتن داشته باشد.
طهماسبی گفت: جشنواره پایان راه نیست بلکه آغاز فرصتی مجدد برای همکاران رسانهای است تا از این تجربه برای برنامهریزی بهتر و قویتر استفاده کنند؛ در این صورت است که پیروز واقعی میدان آنها هستند.
یادآور میشود، جشنواره هیجدهم تولیدات رادیویی و تلویزیونی مراکز استانهای صدا و سیما که از روز ششم خرداد با حضور 700 هنرمند از 32 استان در پنج بخش تلویزیون، رادیو، خبر، تحقیق و پژوهش و موسیقی درتبریز آغاز شده بود، شامگاه پنجشنبه، با برگزاری آیین اختتامیه و معرفی نفرات برتر استانها در تبریز بهکار خود پایان داد.
