تکلیف الهی، جلوههایی از اختیار انسان را بهمنصه ظهور میرساند
گروه اجتماعی: مدیر حوزه علمیه حضرت مهدی(عج) مشهد با بیان اینکه خداوند تکلیف را برای انسان قرار داده تا جلوههایی از اختیار را در او به بروز برساند، اظهار کرد: خداوند در قرآن فرموده ما بیشتر از توان شما از شما مطالبه نمیکنیم که این موضوع نشانگر ضرورت اختیار در انسان است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، سلسله جلسات «نهجالبلاغه و زندگی» با حضور حجتالاسلام محمدجواد نظافت، مدیر حوزه علمیه حضرت مهدی(عج) مشهد صبح امروز، 11 تیر در سالن همایشهای آستان قدس رضوی واقع در بابالجواد حرم مطهر رضوی برگزار شد.
در این جلسه حجتالاسلام محمدجواد نظافت، مدیر حوزه علمیه حضرت مهدی(عج) مشهد با اشاره به خطبههای77 و 78 نهجالبلاغه گفت: در خطبه 77 دنیاشناسی امیرالمؤمنین(ع) جلوهگر شده و در خطبه 78 نیز درباره قطعیت قضا و قدر و جبر و اختیار انسان مواردی مورد بحث قرار گرفته است.
مدیر حوزه علمیه حضرت مهدی(عج) مشهد افزود: از دیدگاه امیرالمؤمنین(ع) سه دلیل وجود دارد تا انسانها دنیا را سه طلاقه کنند، اولین دلیل این است که زندگی دنیوی کوتاه است و نباید در برابر این زندگی کوتاه ابدیت را فنا کنیم.
وی با اشاره به اینکه هر کسی در زندگی خود بهار، تابستان، پاییز و زمستانی دارد، یادآور شد: زندگی ما نیز مانند زندگی طبیعت است، از همین رو اگر کسی معرفت داشته باشد، آخرت را به زندگی کوتاه دنیوی نمیفروشد.
مدیر حوزه علمیه حضرت مهدی(عج) مشهد یادآور شد: زندگی ابدی از لحاظ کمیت و کیفیت بنابر آیات قرآن کریم بینهایت است، بنابراین ما نباید زندگی دنیا را انتخاب کنیم زیرا در دنیا لذایذ همراه با درد و رنج همراه است اما در زندگی ابدی لذت خالص وجود دارد.
وی با بیان اینکه از دیدگاه امیرالمؤمنین(ع) ارزش دنیا کم است بنابراین انسان نباید بهای وجودی خود را به کمتر از بهشت بفروشد، اعلام کرد: زندگی در دنیا در واقع معامله با خداوند است لذا ما باید بدانیم در حیات دنیوی خود چیزی را در برابر چیز دیگر از دست میدهیم و یا به عبارتی سادهتر با چه کسی معامله میکنیم با خدا یا انسانهای دیگر؟
این کارشناس دینی با بیان اینکه آرزوهای دنیوی از منظر امیرالمؤمنین(ع) آرزوهای حقیری هستند، ادامه داد: اگر میخواهید بدانید سطح معنوی شما چقدر است به آرزوهای خود رجوع کنید و ببینید در بین آرزوهایتان تا چه حد آرزوی معرفت، قرب الهی و سعادت ابدی را دارید، اگر بین آرزوهایتان آرزوهای معنوی پیشی گرفته است بدانید که از لحاظ جایگاه انسانی در رتبه قابل توجهی قرار دارید.
حجتالاسلام نظافت با اشاره به اینکه هر کسی را میتوان با عشق، آرزو و غصههایش شناخت، گفت: به همین خاطر امیرالمؤمنین(ع) نه عشق، نه آرزو و نه غصهای درباره زندگی دنیوی داشت، اما برای زاد و توشه آخرت خود نگران بود، چراکه میدانست مسیر طولانی در پیشرو دارد.
وی با اشاره به اینکه امیرالمؤمنین(ع) در خطبهای به فرزندان خود مسیر سخت زندگی ابدی را یادآور شدهاند، گفت: ورود به عالم دیگر اتفاق عجیبی است بهگونهای که امام حسین(ع) در لحظات پایان عمرشان در راز و نیاز با خدا فرمودند: «یا غیاث المستغیثین»، این موضوع نشانگر آن است که امام حسین(ع) برای پیروزی بر دشمنانش از خدا فریادرسی نخواستند، بلکه برای سختیهای بعد از مرگ و ملاقات با خداوند از ذات اقدس الهی مدد میطلبیدند.
حجتالاسلام نظافت افزود: حضرت زهرا(س) نیز که معرفت الهی بسیاری داشتند در حالت احتضار از امیرالمؤمنین(ع) خواستند تا شب اول قبر را در کنار ایشان به قرائت قرآن مشغول شوند، زیرا حیات اخروی و گذر از سؤالات نکیر و منکر برای همگان سخت است.
مدیر حوزه علمیه حضرت مهدی(عج) مشهد در ادامه این جلسه بهمعنای قضا و قدر و جبر و اختیار اشاره و اضافه کرد: قضا و قدر با جبر یکی نیست و اگر چنین بود بنا به خطبه 78 نهجالبلاغه ثواب باطل میشد زیرا ثواب نشانه اختیار انسان است.
وی ادامه داد: اگر قضا و قدر جبری و حتمی بود، وعدههای ذات اقدس الهی درباره بهشت و جهنم نیز مصداق پیدا نمیکرد، زیرا اگر انسانها بر اساس اختیار خود کاری را انجام ندهند، بهشت و جهنم نیز معنایی ندارند.
این استاد حوزه با بیان اینکه خداوند تکلیف را برای انسان قرار داده تا جلوههایی از اختیار را در او به بروز برساند، اظهار کرد: ما در حوزه تکلیف با سه مبحث تکلیف در مافوق طاقت، تکلیف بر اساس طاقت و تکلیف کمتر از طاقت روبه رو هستیم زیرا خداوند در قرآن کریم فرموده ما بیشتر از وسع و توان شما از شما مطالبه نمیکنیم که این موضوع نشانگر ضرورت اختیار در انسان است.
حجتالاسلام نظافت ابراز کرد: اگر فردی روزه گرفتن برایش مشکلساز شود، خداوند نه تنها او را از روزه گرفتن معاف کرده بلکه اگر این فرد روزه خود را بگیرد در آن دنیا خداوند از او بازخواست میکند.
این کارشناس دینی با اشاره به اینکه خداوند حیوانات، انسانها و فرشتگان را آفریده تا مراتب مختلف اختیار را به انسان نشان دهد، بیان کرد: حیوانات هیچگونه اختیاری ندارند و صرفاً در چرخه شهوانی خود حرکت میکنند، فرشتگان نیز برای عبودیت خلق شدهاند، بنابراین توان انجام گناه را ندارند، اما انسان با اختیاری که از سوی خداوند به او داده شده است میتواند بهشتی یا جهنمی شود.
وی با بیان اینکه برکات بهشت برابر با اعمال ما نیست، بلکه در واقع هدیهای الهی در برابر اعمال کوچک ماست، یادآور شد: بنابر آیات قرآن آتش جهنم برابر با اعمال انسانهاست و با آتش زمین فرق دارد لذا انسانها که از زمان تولد تا مرگ بر اساس اراده الهی حرکت میکنند، با توجه به اختیاری که در این چرخه به آنها داده شده است، میتوانند سعادت ابدی و یا شقاوت ابدی خود را بهدست آورند.
