ذوالقرنین؛ الگوی مدیریت قرآنی/ تاکنون در منبرها سهم قرآن را به درستی ادا نکردهایم
گروه اندیشه: رئیس ستاداقامه نماز مناسبترین الگوی قرآنی مدیریت را ذوالقرنین دانست و گفت: متأسفانه، ما تا به حال سر سفره قرآن نبودهایم و تاکنون در منبرها سهمش را به درستی ادا نکردهایم، حتی در شبهای قدر، که شب نزول این کتاب الهی است، حق قرآن به درستی ادا نمیشود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حجتالاسلام محسن قرائتی، استاد و مفسر قرآن کریم، در برنامه درسهایی از قرآن که، 12 تیر در صحن جامع حرم مطهر رضوی برگزار شد گفت: سوره مبارکه کهف الگوی مناسب مدیریتی را شخصیت ذوالقرنین معرفی میکند و همان طور که در این سوره آمده، این شخصیت در زمره اولیاءالله بوده است زیرا خداوند به صورت مستقیم با او حرف میزده است.
حجتالاسلام قرائتی با اشاره به آیه 83 سوره کهف «وَیَسْأَلُونَکَ عَن ذِی الْقَرْنَیْنِ قُلْ سَأَتْلُو عَلَیْکُم مِّنْهُ ذِکْرًا، و از تو درباره ذوالقرنین میپرسند بگو به زودى چیزى از او براى شما خواهم خواند» اظهار کرد: در این آیه از شخص نبی اکرم(ص) راجع به ذوالقرنین پرسیده میشود اما جواب نهایی پس از مدتی به ایشان داده میشود. این نکته درس مهمی برای معلمین و یا طلبههاست که هرگاه فردی سئوالی را پرسید، بلافاصله جوابش را ندهیم.
وی در ادامه، دومین نکته این آیه را متذکر بودن تاریخ دانست و افزود: بسیاری از اطلاعات و یا سئوالات تاریخی ما لغو و بیهوده است و دانستن یا ندانستنش سودی به حال ما ندارد. برای مثال میپرسند که ذوالقرنین کوروش بوده است یا اسکندر؟ نماز و روزه در قطب شمال و جنوب چگونه است؟ آیا امام زمان(عج) فرزندی دارند یا خیر؟ و... . مهم ترین نکته آیات قرآن، کوتاه بودن و درسآموز بودن آنها است.
این استاد و مفسر قرآن کریم، در ادامه با اشاره به آیه 84 سوره کهف «إِنَّا مَکَّنَّا لَهُ فِی الْأَرْضِ وَآتَیْنَاهُ مِن کُلِّ شَیْءٍ سَبَبًا، ما در زمین به او امکاناتى دادیم و از هر چیزى وسیلهاى بدو بخشیدیم» ابراز کرد: قرآن در آیات متعددی می گوید که ما هم به افراد صالح و هم به افرادا ناصالح امکانات و نعمت میدهیم؛ منتهی خوبان در جهت صحیح بهرهبرداری میکنند و بدها در جهت غلط. برای مثال جراح با چاقو شکم مریضی را پاره و آن را مداوا می کند اما فرد چاقوکش از همان چاقو در جهت خلاف استفاده می کند.
وی در ادامه با بیان اینکه ذوالقرنین کسی بود که همه گونه امکاناتی را داشت، خاطرنشان کرد: او از امکانات استفاده و نتیجه گیری درستی می کرد. ذوالقرنین گردشگریای هدفمند داشت، گاهی اوقات در مغرب زمین و گاهی هم در مشرق آن بود. این فرد با وجود همه امکانات برای پول کار نمی کرد بلکه هدفش فقط خدمت کردن بود. این حرکت ذوالقرنین، حرکتی هنرمندانه بود.
رئیس ستاد اقامه نماز گفت: هنگامی که کسی مدیر می شود دارای اختیاراتی است. خداوند، این اختیارات را به ذوالقرنین هم داده بود. من در دو برهه زمانی متفاوت هم خدمت امام خمینی(ره) و هم خدمت رهبر معظم انقلاب اسلامی گفتم: من 5 الی 6 وظیفه سنگین و متفاوت دارم شما ترجیح میدهید کدام را بیشتر انجام دهم؟ هر دوی این بزرگواران فرمودند: اختیار با خودت است و هر کاری را که صلاح می دانی همان را انجام بده.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: متأسفانه گاهی اوقات ما در مورد کوچک ترین مسائل به خانواده مان، قدرت اختیار نمی دهیم. برای مثال هنگام پخت غذا، برای اندازه و محتویات آن محدوده می گذاریم، در حالی که ما حدیث داریم که اگر زن غذائی را می پزد اختیار و مدیریت طبخش با او ست و مرد هم باید آن را بخورد.
حجتالاسلام قرائتی در ادامه با اشاره به آیه 86 سوره کهف «حَتَّى إِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِی عَیْنٍ حَمِئَةٍ وَوَجَدَ عِندَهَا قَوْمًا قُلْنَا یَا ذَا الْقَرْنَیْنِ إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِیهِمْ حُسْنًا، تا آنگاه که به غروبگاه خورشید رسید به نظرش آمد که [خورشید] در چشمهاى گلآلود و سیاه غروب میکند و نزدیک آن طایفهاى را یافت فرمودیم اى ذوالقرنین [اختیار با توست] یا عذاب میکنى یا در میانشان [روش] نیکویى پیش مى گیرى» گفت: در سفری که ذوالقرنین به مغرب زمین داشت مشاهده کرد که اهالی آنجا بی ایمان، بی سواد و بی فرهنگ هستند به طوری که لباسی بر تن نداشتند. ذوالقرنین از خدمت کردن به این افراد، عاری نداشت. او متوجه شد که در این قسمت، دو فتنه گر به نام های «یأجوج» و «مأجوج» به سراغ آنها می روند و مایه سلب آسایش شان می شوند.
وی در ادامه اظهار کرد: اهالی مغرب زمین خطاب به ذوالقرنین عرضه کردند که ما برای در امان ماندن از این دو نفر برای ما سدی بساز، ما نیز خرج و هزینه اش را خواهیم داد. ذوالقرنین، خطاب به آنها گفت: آنچه که خدا به من داده است بهتر از پول است اما شما باید به من در این راه کمک کنید. این قسمت از آیه، این پیام را منتقل میکند که اگر به لحاظ مالی غنی شدید و به پول نیازی نداشتید، کاری مفید و رایگان انجام دهید. همچنین این آیه نشان می دهد که نیاز به امنیت مقدم تر از نیاز به خوراک و پوشاک است.
استاد و مفسر قرآن کریم در ادامه با اشاره به کمک گرفتن ذوالقرنین از مردم گفت: وهابیت، کمک گرفتن از غیر خدا را شرک می داند در حالی که شرک به معنای دو خدائی است. به عبارت دیگر؛ خدا یکی است اما می توان از خلق و مخلوقاتش برای حل مشکلات کمک گرفت.
وی در ادامه افزود: این اقدام ذوالقرنین برکت کار جمعی و بسیجی بودن جمع را می رساند. نمونه ای از این اقدام در دوران انقلاب اسلامی را می توان در خروج شاه از کشور و اداره جنگ تحمیلی هشت ساله مشاهده کرد.
رئیس ستاد اقامه نماز با اشاره به آیه 96 سوره کهف «آتُونِی زُبَرَ الْحَدِیدِ حَتَّى إِذَا سَاوَى بَیْنَ الصَّدَفَیْنِ قَالَ انفُخُوا حَتَّى إِذَا جَعَلَهُ نَارًا قَالَ آتُونِی أُفْرِغْ عَلَیْهِ قِطْرًا، براى من قطعات آهن بیاورید تا آنگاه که میان دو کوه برابر شد گفت بدمید تا وقتى که آن [قطعات] را آتش گردانید گفت مس گداخته برایم بیاورید تا روى آن بریزم» اظهار کرد: اسلام سفارش می کند که برای ساخت خانه از مصالح خوبی استفاده گردد اما متأسفانه ما برای ساخت خانه هایمان از بهترین مصالح استفاده نمی کنیم.
وی در ادامه افزود: همچنین، از این آیه معلوم می شود که علم سدسازی مربوط به هزاران سال قبل بوده و بهترین اش مخلوطی از آهن و مس است. این سد، از بهترین مصالح و رحمتی از لطف خداوند به شمار می رود که نفوذ ناپذیر و دارای ارتفاع زیادی است.
حجت الاسلام قرائتی گفت: ذوالقرنین پس از آنکه سد ساخته شد عرضه داشت که این سد با تمام استحکاماتش در روز قیامت متزلزل خواهد شد. در اینجا ولی خدا، مردم را به سمت خدا و معاد سوق داد. در دوران ما، امام خمینی(ره) وقتی که خرمشهر آزاد شد آن را کار خدا دانست و نه یک کار مشترک بین بسیج، سپاه و ارتش.
وی درباره تفاوت قارون و سلیمان خاطرنشان کرد: قارون هر آنچه را که داشت از جانب خودش می دانست اما سلیمان هر آنچه را که به دست آورده بود از جانب خداوند می دانست.
استاد و مفسر قرآن کریم در پایان سخنانش، ضمن انتقاد از محتوای منابر سخنرانی، اظهار کرد: متأسفانه، ما تا به حال سر سفره قرآن نبوده ایم و تا به حال در منبرها سهمش را به درستی ادا نکرده ایم. منابر ما بیشتر جنبه خواب، رویا، شعر و روضه دارد تا قرآن. حتی در شب های قدر، که شب نزول این کتاب الهی است، حقش به درستی ادا نمی شود. در این زمینه باید نهضتی بوجود آید و اقدامی مهم صورت بگیرد.
