جنبه فرازمانی برای اهل ولایت در غدیر مطرح میشود
گروه اندیشه: استاد دانشگاه شیراز با بیان اینکه در غدیر یک جنبه فرازمانی برای اهل ولایت مطرح میشود، گفت: این جنبه عبارت است از ارتباط میان وجود مقدس انسان کامل که آغاز مرحله تکوین است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، محمد یوسف نیری، نویسنده و پژوهشگر ایرانی و استاد دانشگاه شیراز شب گذشته، 17 مهر در سخنرانی خود با موضوع «در آفتاب غدیر» که در نشست علمی جشنواره «از روشنای عشق تا تجلی ولایت» در تالار حافظ شیراز برگزار شد، گفت: غدیر و عید ولایت در یک زمان معین و در حجةالوداع پیامبر(ص) به عنوان واقعه بزرگ غدیر در تاریخ اسلام پدیدار شده است.
وی با بیان اینکه واقعه غدیر دارای جنبه دینی تاریخی، دینی و قدسی است، افزود: این واقعه جنبههای دیگری دارد که یک انسان لدنی در هر زمان همچون اسما حضرت حق ظهور پیدا میکند.
نیری ادوار ولایتپژوهی و حکمت شیعی در ادبیات فارسی را به 4 دوره تقسیم کرد و افزود: دوره اهل بیت(ع)، آغاز غیبت کبری تا قرن هفتم، از قرن هفتم که با خواجه نصیر شروع شد و از میرداماد تا زمان معاصر این 4 دوره هستند.
دوره کلام عرفانی تدوین شود
استاد دانشگاه شیراز با بیان اینکه در دوره چهارم حرفها و حدیثهای تازهای بیان شده است، گفت: پیشنهاد میشود اکنون که دانشکده الهیات و معارف اسلامی در شیراز تأسیس شده است یک دوره کلام عرفانی را از اول تدوین کنیم زیرا تاکنون چنین کاری نشده است.
شخصیت انسان کامل در غدیر نشان داده میشود
وی با اشاره به اینکه معمولاً مردم تشیع را از منظر فقاهت نگاه میکنند، گفت: این در حالی است که ما شیعه سیاسی، فرهنگی و تاریخی داریم و بالاترین آنها شیعه ولایی است که ولایت به معنای محبت است و به همین دلیل است که غدیر با لایههای عرفانی خاص مطرح میشود و این واقعه بزرگ صرفاً به عنوان جنبه جانشینی حضرت علی(ع) تلقی نمیشود بلکه جنبههای تو درتویی وجود دارد یعنی شخصیت انسان کامل نشان داده میشود.
نیری سلطنت ذاتی را مانا دانست و گفت: مقام ولی انسان برگرفته از حق، ازلی است لذا غدیر تمام نمیشود و سلطنت ذاتی الهی و ظهور آن تمام شدنی نیست چون تا آخر دنیا وجود دارد.
این محقق و پژوهشگر برجسته کشورمان با بیان اینکه در غدیر یک جنبه فرا زمانی برای اهل ولایت مطرح میشود، گفت: این جنبه عبارت است از ارتباط میان وجود مقدس انسان کامل و آغاز مرحله تکوین است و آن حقیقت طیبه است که بر حسب آن ذات اقدس الهی میل ظهور پیدا میکند.
وی خاطرنشان کرد: در اینجا وقتی که مقام انسان کامل و وجودی الیالحق مورد تحقیق قرار میگیرد، برای انسان فقط محل حیرت است البته حیرتی که غرق دوست است و این حیرت را در عقیده بزرگان مشاهده میکنیم حتی به شکلی در کلام نبوی نیز میتوان مشاهده کرد.
نیری، حضرت علی(ع) را برترین آیت الهی برشمرد و گفت: وجود ایشان با پیامبر(ص) در مقام وحدت کامل است که در واقعه غدیر نیز تجلی پیدا میکند.
استاد دانشگاه شیراز تأکید کرد: باید یک کار بزرگ در این عصر تدوین شود و رابطه انسان کامل و اسماء حضرت حق، رابطه انسان کامل با ذات احدیت، رابطه انسان کامل با عالم تشریع و تکوین تبیین و تدوین شود.
وی ادامه داد: برخی از بزرگان ما، امام را به عنوان اسم اعظم خداوند مطرح میکنند بنابراین نسبت به عالم تکوین و تشریع پیدا میکند که این نسبتها در احادیث ما بحث شده ست.
غدیر صرفاً مرتبه ظاهری حضرت علی(ع) نیست
نیری به جنبه دیگری از غدیر اشاره کرد و گفت: جنبه دیگری از شخصیت امام و غدیر و آنچه در آن رخ داد وجود دارد و آن مقام رابطه و باز شدن درب آسمان است یعنی غدیر صرفاً مرتبه ظاهری امام نیست بلکه مقام باطنی آن حضرت نسبت به عوالم هستی و رابطه خاصان عالم با حضرت است که اینها مقدمهای برای تبیین رابطه انسان کامل با قرآن کریم است.
این پژوهشگر برجسته کشور با اشاره به بیانات احمد غزالی درباره حضرت علی(ع) گفت: در ظهور، انسان کامل عین حق است ولی در وجود عبد مطلق خداست و چون در عبودیت کامل، فانی مطلق درگاه حضرت حق است، عبد اعظم خداوند و آینه وجودی مقدس از تمام زنگارها پاک شده است.
معرفت، عشق و اطاعت؛ میزان بهرهگیری عرفا از واقعه غدیر
وی با بیان اینکه برای یک عارف، غدیر یک رابطه روحانی است، گفت: رابطه با امام برای یک عارف عبارت است از یک مثلث متساویالاضلاع است که یک ضلع معرف امام، ضلع دیگر، محبت و سوم اطاعت است که همگی به هم وابسته هستند زیرا وقتی معرفت پیدا کرد، عشق پدیدار میشود و وقتی که عشق پیدا شد، اطاعت مطلق صورت میگیرد.
نیری ادامه داد: از این رو غدیر سرآغاز حرکت روحانی است که در میان اهل معرفت بوده است و این رابطه روحانی گاهی بین عرفا دیده میشود و از اینجاست که تشیع در معنای واقعی خود تجلی پیدا میکند.
تمام اهل معرفت به مرحله ولایت رسیدهاند
استاد دانشگاه شیراز با بیان اینکه تمام اهل معرفت به مرحله ولایت رسیدهاند، گفت: در حقیقت اهل معرفت به مقام رابطه با انسان کامل رسیدهاند.
وی تأکید کرد: انسان کامل حقیقت قرآن است و او ثقل اکبر به حسب باطن است و مقام باطن از مقام ظاهر برتر است و قرآن در حقیقت ظهوری از حقیقت انسان کامل است به همین دلیل حضرت علی(ع) فرمودند من قرآن ناطقم.
نیری ابراز کرد: نهایت غدیر به عنوان اتمام نعمت و اکمال دین، دری از سفره غیب است که به روی امت اسلام باز شده است که امت نیز از این سفره متنعم شوند.
لزوم انجام کار فرهنگی برای تبیین همه جانبه شخصیت امام علی(ع)
استاد دانشگاه شیراز در ادامه سخنان خود بر لزوم معرفی و تبیین شخصیت حضرت علی(ع) در جامعه تأکید کرد و گفت: در عظمت شخصیت آن حضرت این است که برای شخص نادانی که قاتل ایشان بود و خود را در جای همه فرض کرده و قضاوت میکند و در خانه خدا حضرت را به شهادت میرساند، حق شهروندی قائل میشود و اینها همه نتیجه عشق و محبت و ولایت است که از این کانون عشقی الهی سر میزند لذا فقط برای مسلمانان نیست بلکه به تعبیر پیامبر(ص) برای شقیترین مردم یعنی قاتل آن حضرت هم هست.
وی گفت: متأسفانه ما برای تبیین و معرفی ابعاد شخصیتی حضرت علی(ع) کار فرهنگی نکردیم لذا باید از قشرهای مختلف این کار را آغاز کنیم به عنوان مثال امروزه ما گذر هنر در شیراز راهاندازی کردیم خوب است که گذر حکمت نیز برگزار کرده و در آن دوره مکتب عرفان، مکتب شیراز و غیره نیز برگزار کنیم.
نیری با تأکید بر اینکه باید از واقعه غدیر درس فراگیریم، گفت: فرهنگ ما فرهنگ علوی و روح آن عشق به اهل بیت(ع) است و این افتخار برای قوم باهوش ایران است و باید نور این فرهنگ را به تمام جهانیان بگسترانیم.
