چهار عامل هلاکت انسان/ پیروی از هوای نفس سرچشمه غفلت و فساد است

حجت‌الاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی‌فقیه در استان و امام جمعه خرم‌آباد در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)  از لرستان، در رابطه با عوامل و اسباب هلاکت آدمی، افزود: نبی مکرم اسلام(ص) خطاب به امیرالمؤمنین(ع) فرمود: «ای علی سه چیز مایه هلاکت آدمی است: پیروی کردن از هوی و هوس، دنبال کردن بخل توأم با حرص و غرور و خودپسندی».

پیروی از هوای نفس

وی عنوان کرد: پیروی از هوی و هوس خطرناک‌ترین دشمن انسان و عامل اصلی گمراهی و ضلالت و سقوط است کمااینکه خداوند متعال در آیه 119 سوره مبارکه انعام می‌فرماید: « ... وَإِنَّ کَثِیرًا لَّیُضِلُّونَ بِأَهْوَائِهِم بِغَیْرِ عِلْمٍ ...؛ به‌راستى بسیارى [از مردم دیگران را] از روى نادانى با هوس‌هاى خود گمراه مى‏‌کنند».
حجت‎‌الاسلام میرعمادی اظهار کرد: طبق آیه 43 سوره مبارکه فرقان که می‎فرماید: «أَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ أَفَأَنتَ تَکُونُ عَلَیْهِ وَکِیلًا: آیا آن کس که هواى [نفس] خود را معبود خویش گرفته است دیدى آیا [مى‌‏توانى] ضامن او باشى»، هواپرستی سرچشمه غفلت و فساد است.
نماینده ولی‌ فقیه در لرستان عنوان کرد: بزرگ‌ترین دغدغه و خوف پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) بر امت، تبعیت از هوی و هوس بود و امام علی(ع) فرمود: «من برای شما از دو چیز می‌ترسم: پیروی از هوی و هوس و آرزوهای دراز، زیرا پیروی از هوی نفس، شما را از حق بازمی‌دارد و آرزوی دراز باعث فراموشی آخرت می‌گردد».
حجت‌الاسلام میرعمادی بیان کرد: ریشه همه گناهان، بدعت‌ها، انحرافات و غم و غصه‌ها تبعیت از هوی و هوس است تاجایی که هوی‌پرستی انسان را کر و کور می‌کند و قدرت فهم و تشخیص را از او می‌گیرد، به همین جهت در دعای پیامبر(ص) آمده است: «پروردگارا از منکرات اخلاق  و اعمال و هواهای نفسانی به تو پناه می‌برم».(نهج‌الفصاحه، صفحه257)

بخل توأم با حرص

وی عنوان کرد: بخل توأم با حرص و طمع، یکی از رذائل اخلاقی است که موجب هلاکت و نابودی انسان می‌شود و بازداشتن نفس از این صفت سبب رستگاری است و خداوند متعال در آیه 16 سوره مبارکه تغابن می‌فرماید: «فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَاسْمَعُوا وَأَطِیعُوا وَأَنفِقُوا خَیْرًا لِّأَنفُسِکُمْ وَمَن یُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ؛ پس تا مى‌‏توانید از خدا پروا بدارید و بشنوید و فرمان ببرید و مالى براى خودتان [در راه خدا] انفاق کنید و کسانى‌که از خست نفس خویش مصون مانند آنان رستگارانند».
حجت‌الاسلام میرعمادی اظهار کرد: بعضی از افراد در جلب و جمع‌آوری مال حریص‌اند ولی در حفظ و منع آن از دیگران حریص نیستند، اما برخی علاوه‌ بر بخل، مواظب‌اند که دیگران از مال آن‌ها بهره‌ای نبرند، به‌ کسانی‌که هردو خصوصیت را دارند «شحیح» گفته می‌شود.
نماینده ولی‌ فقیه در لرستان با استناد به کتاب تفسیر کنزالدقائق، جلد13، تصریح کرد: امام صادق(ع) فرموده است: «بخل و ایمان در قلب مرد مسلمان جمع نمی‌شود، هم‌چنان که غبار راه جهاد و دود جهنم در درون یک انسلان جمع نمی‌گردد» لذا حرص و بخل در متال و زخارف دنیوی که به‌صورت طبیعی تاحدودی در افراد وجود دارد باید کنترل شود وگرنه موجب هلاکت و نابودی می‌گردد.

خودپسندی

حجت‌الاسلام ‌میرعمادی عنوان کرد: «عُجب» آن است که انسان به‌خاطر داشتن کمالی از کمالات مانند مال، زیبایی، عبادت، منصب و مقام و اموری از این قبیل خود را بزرگ و برتر بداند و نعمت‌دهنده را فراموش کند. خداوند متعال، عجب را صفت قارون می‌داند در آن هنگام که به او گفته شد بر کثرت مال خود، شادی و خوپسندی نکن، قارون گفت: این ثروت فراوان را با علم و دانش خود به دست آورده‌ام.

عُجب و خودپسندی خطرناک‌ترین گناه

وی اضافه کرد: هیچ گناهی مانند عجب پرخطر و مضر نیست که در کتاب غررالحکم از امام علی(ع) نقل شده که فرمود: «هیچ چیز مانند خودپسندی به نیکی‌ها ضرر نمی‌رساند» به همین جهت در برخی از روایات امده که خدای متعال می‌دانست که گناه بهتر از عجب است پس مؤمن را به گناه مبتلا نمود  تا دچار عجب نشود.
حجت‌الاسلام میرعمادی اظهار کرد: مولای متقیان امام علی(ع) فرمود: «گناهی که تو را آزار دهد و مایه رنج و ناراحتی تو گردد در پیشگاه الهی بهتر از کار خوبی است که مایه عجب و خودپسندی تو گردد» و در روایت دیگری فرمود: «خودپسندی اساس حماقت است».
نماینده ولی‌ فقیه در لرستان در رابطه با آثار و پیامدهای منفی عجب و خودپسندی، تصریح کرد: عجب و خودپسندی موجب تسلط شیطان بر انسان  و سبب فاسد شدن عبادت می‌گردد، املام سجاد(ع) در دعای مکارم‌الاخلاق می‌فرماید: «خدایا مرا بنده خودت کن ولی عبادتم را با عجب تباه مکن، مرا عزیز کن ولی به تکبر مبتلایم مساز».

خودپسندی عامل هلاکت معنوی انسان

حجت‌الاسلام ‌میرعمادی‌ عجب را عامل هلاکت معنوی انسان دانست و افزود: خودپسندی عقل انسان را ضایع می‌کند و انسان را در تاریکی وحشتناک قرار می‌دهد، کمااینکه امیرالمؤمنین،علی(ع) فرمود: «خودپسندی عقل را فاسد و تباه می‌کند» و در حدیث دیگری فرمود: «هیچ تنهایی‌ای، وحشتناک‌تر از عجب و خودپسندی نیست».