لقمه حرام؛ عامل نابودی انسانیت انسان/ دستگاههای اجرایی مانع تحقق مسیر لقمه حرام شوند
گروه اجتماعی: عضو هیئت علمی جامعةالمصطفی(ص) العالمیه قم با تصریح بر اینکه لقمه حرام عامل نابودی انسانیت انسان است، گفت: در مسیر ترویج فرهنگ حلالخواری موانع زیادی وجود دارد که دستگاههای اجرایی در مانعزدایی این مسیر نقش اساسی و بیبدیل دارند.
حجتالاسلام والمسلمین سیدحسین علویمهر، عضو هیئت علمی جامعةالمصطفی(ص) العالمیه قم در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، با بیان اینکه در آیات قرآن کریم و روایات متعدد به لقمه حلال و اجتناب از غذای حرام پرداخته شده است، اظهار کرد: قرآن کریم به صراحت در آیه 188 سوره بقره: «وَلاَ تَأْکُلُواْ أَمْوَالَکُم بَیْنَکُم بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُواْ بِهَا إِلَى الْحُکَّامِ لِتَأْکُلُواْ فَرِیقًا مِّنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالإِثْمِ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ؛ و اموالتان را میان خودتان به ناروا مخورید و [بهعنوان رشوه قسمتى از] آن را به قضات مدهید تا بخشى از اموال مردم را به گناه بخورید در حالى که خودتان [هم خوب] مىدانید» به موضوع لقمه حلال پرداخته است.
نهی از خوردن مال حرام نُمودی در همه ابعاد زندگیست
مؤلف «تاریخ تفسیر و مفسران» افزود: با تدبر در آیه روشن میشود اموالی که به مردم تعلق دارد نباید در راه باطل مصرف شود. نهی از خوردن باطل تنها در حوزه غذا و خوردن نیست، بلکه نهی از خوردن باطل در پوشاک، مسکن، اسباب و وسایل روزانه و همه مواردی که تعالیم قرآنی به آن اشاره دارد، مصداق مییابد.
عضو هیئت علمی جامعةالمصطفی(ص) العالمیه قم افزود: نهی از کسب مال از طریق قماربازی، نهی کمفروشی، نهی از خوردن اموال یتیم و ... که در آیات قرآن کریم آمده است و همه اموالی که از طریق باطل و فحشا بهدست میآید، در گروه لقمه حرام قرار میگیرند.
این قرآنپژوه گفت: آیه دیگری که به موضوع لقمه حرام پرداخته آیه 29 سوره نساء است که خداوند سبحان در آنها میفرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تَأْکُلُواْ أَمْوَالَکُمْ بَیْنَکُمْ بِالْبَاطِلِ إِلاَّ أَن تَکُونَ تِجَارَةً عَن تَرَاضٍ مِّنکُمْ وَلاَ تَقْتُلُواْ أَنفُسَکُمْ إِنَّ اللّهَ کَانَ بِکُمْ رَحِیمًا؛ ای کسانى که ایمان آوردهاید اموال همدیگر را به ناروا مخورید مگر آنکه داد و ستدى با تراضى یکدیگر از شما [انجام گرفته] باشد و خودتان را مکشید زیرا خدا همواره با شما مهربان است».
علاقه به اموال؛ زمینهساز ورود به لقمه حرام
علویمهر با اشاره به مالدوستی انسان گفت: انسان نوعاً علاقه به اموال دارد و آیات قرآن در این زمینه سند محکمی هستند. مثلاً در آیه: «إِنَّ الْإِنسَانَ خُلِقَ هَلُوعًا؛ راستى که انسان سخت آزمند [و بىتاب] خلق شده است»(معارج /19) به ویژگی مال دوستی افراد انسانی اشاره میشود.
این نویسنده علوم قرآنی با بیان اثرات و پیامدهای مال دوستی، گفت: ویژگی انسان مبنی بر مال دوستی وعلاقه به مال یکی از زمینهها و عوامل اساسی در رویآوری انسان به سمت لقمه حرام و دوری او از لقمه حلال است. هر چند پیامدهای سوء این علاقه بنابر تصریح آیات قرآن بهصورت مانع شدن انسان از کار خیر هم نُمود مییابد؛ «وَإِذَا مَسَّهُ الْخَیْرُ مَنُوعًا؛ و چون خیرى به او رسد بخل ورزد»(معارج/21).
وی ادامه داد: از آثار دیگر خوردن مال حرام، آتش جهنم است که در آیه: «إِنَّ الَّذِینَ یَأْکُلُونَ أَمْوَالَ الْیَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا یَأْکُلُونَ فِی بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَیَصْلَوْنَ سَعِیرًا؛ در حقیقت کسانى که اموال یتیمان را به ستم مىخورند جز این نیست که آتشى در شکم خود فرو مىبرند و به زودى در آتشى فروزان درآیند»(نساء/10) به این پیامد اشاره شده است. آتش جهنم از آثار اخروی خوردن مال حرام است. در تحلیل آیه این معنی حاصل میشود که تبدیل آتش مال یتیم، یعنی جان خودش او را آتش میزند. به این معنی که خوردن مال حرام باعث از بین رفتن انسانیت انسان میشود.
این پژوهشگر قرآنی با اشاره به سخن امام حسین(ع) که فرمود «شکمهای شما از حرام پر شده است» ادامه داد: مردم همزمان با امام حسین(ع) نُمود واقعی سخن حضرتند که اینان هر چند نماز میخوانند ولی پیشوای خود را نیز کشتند، چون غذای حرام شکم آنها را پر کرده بود و انسانیت در وجود آنان نابود شده بود.
تقویت نقطه اتصال با خداوند؛ راهکار دوری از لقمه حرام
وی با بیان اینکه برای رویآوری به سمت لقمه حلال باید نقطه اتصال خود را با خداوند تقویت کرد، گفت: اگر انسان بین دوراهی قرار گرفت که از هر دو راه میتواند کسب روزی کند، با این تفاوت که یکی راه نادرست و دیگری راه صحیح است، لازم است خود را به سوی تحمل سختی سوق دهد و به سمت راه حلال رود، هر چند که راه لقمه حرام سختی نداشته باشد.
علویمهر به اشاره آثار نیک لقمه حلال اشاره کرد و افزود: لقمه حلال ارزش و برکت زیادی دارد و به این ترتیب حقیقت نفس و انسانی را احیا میکند. هر چند موعظه و تذکر در حد کمی تأثیرگذار است و موانع فراوان برای تحقق زندگی بر اساس لقمه حلال وجود دارد. عوامل انحرافی در جوامع انسانی که تبلیغ و موعظه منفی میکنند، در حد زیادی هستند و تبلیغات منفی آنها تأثیرات زیادی دارد.
عضو هیئت علمی جامعةالمصطفی(ص) العالمیه قم بر نقش مسئولان و دستگاههای اجرایی در مانعزدایی در مسیر لقمه حلال تأکید کرد و گفت: برخورد جدی مسئولان، قانون، ورود دستگاههای اجرایی در عرصه عملی با تعهد و خلوص بیش از پیش در پیشبرد و تثبیت فرهنگ مثبت حلالخوری، نقش بیبدیلی دارد و اکتفا به تذکر و نصیحت در زمینه ترویج فرهنگ مثبت و از جمله آن خوردن مال حلال به تنهایی راه به مقصد مطلوب منتهی نخواهد شد.
