زیبایی از نگاه قرآن/ کبر و خودبرتربینی از آفتهای زیبایی است
گروه اجتماعی: کبر و خود برتربینی یکی از آفتهای زیبایی است و همین خودبرتربینی سبب میشود که سیرت فرد نازیبا شود و از چشم و نظر مردم بیفتد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، یکی از نعمتهای دلانگیز الهی زیبایی است. واقعیت این است که چهره و فیزیک ظاهری بعضی، زیباتر از برخی دیگر است این نعمت یکی از ابزارهای آزمایش خداوند متعال است باید در جهت صحیح و طبیعی خود مورد استفاده قرار بگیرد و از آفتها دور بماند.
یکی از این آفتها «کبر و خود برتربینی» است، بدین معنا که فرد به سبب زیباییاش، به دیگران فخر بفروشد. همین خود برتربینی سبب میشود که سیرت فرد، نازیبا شود و از چشم و نظر مردم بیفتد، چون آنچه در روابط اجتماعی مهم است داشتن باطن و سیرت نیکوست، صوت زیبا، همیشگی نیست و با عوامل گوناگونی در معرض ضعف و زوال قرار میگیرند.
دیدگاه قرآن در رابطه با زیبایی
در فرهنگ زیباشناسی قرآن، علاوه بر زیبایی روحی انسان که خلیفه الهی است، به زیبایی جسمی و اندامی انسانها هم توجه شده است.در معارف قرآنی، به زیبایی زنهای دنیوی و زنهای بهشتی (حوریان) اشاره شده است.
در فرهنگ قرآنی، علاوه بر اینکه زن بهعنوان یکی از جلوههای زیبایی خلقت و حوری بهشتی معرفی شده، به جنبههای احساسی و عشقآفرینی او نیز توجه شده است. در حقیقت این نظریه مکتب جمال را تأئید میکند که عشق زاییده زیبایی است و این زیبایی شوق به زندگی مشترک و پیوستگی را که نهایت اشتیاق و با هم بودن است، برمیانگیزد. یعنی سهم زیادی از این تمایل مرهون زیبایی است.
در مورد زیبایی مردها در قرآن در آیات 31 و 32 سوره یوسف آمده است: «فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَکْرِهِنَّ أَرْسَلَتْ إِلَیْهِنَّ وَأَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّکَأً وَآتَتْ کُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِکِّینًا وَقَالَتِ اخْرُجْ عَلَیْهِنَّ فَلَمَّا رَأَیْنَهُ أَکْبَرْنَهُ وَقَطَّعْنَ أَیْدِیَهُنَّ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّهِ مَا هَذَا بَشَرًا إِنْ هَذَا إِلاَّ مَلَکٌ کَرِیمٌ﴿۳۱﴾قَالَتْ فَذَلِکُنَّ الَّذِی لُمْتُنَّنِی فِیهِ وَلَقَدْ رَاوَدتُّهُ عَن نَّفْسِهِ فَاسَتَعْصَمَ وَلَئِن لَّمْ یَفْعَلْ مَا آمُرُهُ لَیُسْجَنَنَّ وَلَیَکُونًا مِّنَ الصَّاغِرِینَ؛ پس چون [همسر عزیز] از مکرشان اطلاع یافت نزد آنان [کسى] فرستاد و محفلى برایشان آماده ساخت و به هر یک از آنان [میوه و] کاردى داد و [به یوسف] گفت بر آنان درآى پس چون [زنان] او را دیدند وى را بس شگرف یافتند و [از شدت هیجان] دستهاى خود را بریدند و گفتند منزه است خدا این بشر نیست این جز فرشتهاى بزرگوار نیست، [زلیخا] گفت این همان است که درباره او سرزنشم مىکردید آرى من از او کام خواستم و[لى] او خود را نگاه داشت و اگر آنچه را به او دستور مىدهم نکند قطعاً زندانى خواهد شد و حتماً از خوارشدگان خواهد شد».
در آیه 52 سوره احزاب نیز بیان شده است: «لَا یَحِلُّ لَکَ النِّسَاء مِن بَعْدُ وَلَا أَن تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَاجٍ وَلَوْ أَعْجَبَکَ حُسْنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَکَتْ یَمِینُکَ وَکَانَ اللَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ رَّقِیبًا؛ از این پس دیگر [گرفتن] زنان و نیز اینکه به جاى آنان زنان دیگرى بر تو حلال نیست هر چند زیبایى آنها براى تو مورد پسند افتد به استثناى کنیزان و خدا همواره بر هر چیزى مراقب است» و نیز در آیه 72 سوره الرحمن امده است: «حُورٌ مَّقْصُورَاتٌ فِی الْخِیَامِ؛ حورانى پرده نشین در [دل] خیمهها».
همچنین، در آیات 22 و 23 سوره واقعه بیان شده است: «وَحُورٌ عِینٌ ﴿۲۲﴾کَأَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَکْنُونِ؛ و حوران چشمدرشت، مثل لؤلؤ نهان میان صدف» و در آیه 221 سوره بقره آمده است «وَلاَ تَنکِحُواْ الْمُشْرِکَاتِ حَتَّى یُؤْمِنَّ وَلأَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَیْرٌ مِّن مُّشْرِکَةٍ وَلَوْ أَعْجَبَتْکُمْ وَلاَ تُنکِحُواْ الْمُشِرِکِینَ حَتَّى یُؤْمِنُواْ وَلَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَیْرٌ مِّن مُّشْرِکٍ وَلَوْ أَعْجَبَکُمْ أُوْلَئِکَ یَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَاللّهُ یَدْعُوَ إِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ وَیُبَیِّنُ آیَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَذَکَّرُونَ؛ و با زنان مشرک ازدواج مکنید تا ایمان بیاورند قطعاً کنیز با ایمان بهتر از زن مشرک است هر چند [زیبایى] او شما را به شگفت آورد و به مردان مشرک زن مدهید تا ایمان بیاورند قطعاً برده با ایمان بهتر از مرد آزاد مشرک است هر چند شما را به شگفت آورد آنان [شما را] به سوى آتش فرا مىخوانند و خدا به فرمان خود [شما را] به سوى بهشت و آمرزش مىخواند و آیات خود را براى مردم روشن مىگرداند باشد که متذکر شوند».
در آیه 52 سوره احزاب نیز آمده است: «لَا یَحِلُّ لَکَ النِّسَاء مِن بَعْدُ وَلَا أَن تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَاجٍ وَلَوْ أَعْجَبَکَ حُسْنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَکَتْ یَمِینُکَ وَکَانَ اللَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ رَّقِیبًا؛ از این پس دیگر [گرفتن] زنان و نیز اینکه به جاى آنان زنان دیگرى بر تو حلال نیست هر چند زیبایى آنها براى تو مورد پسند افتد به استثناى کنیزان و خدا همواره بر هر چیزى مراقب است».
زیباییهای معنوی
زیباییهای معنوی و معقول بهدلیل سنخیت و نزدیکی با روح انسان، از عالیترین درجات پر جاذبه زیبایی مورد تاکید و تشویق دین است و در قرآن به آن توجه ویژهای بهمراتب بیشتر از زیبایی مادی شده است. لذت از زیبایی معنوی برای انسانهای صاحب کمال که از درک عقلانی و ایمانی بیشتری برخوردارند، قابل وصف نیست و انسانهای در راه مانده از درک آنها عاجزند. از جمله زیباییهای معنوی میتوان از صبر و استقامت، زیبایی عقل، زیبایی علم، نیت زیبا، زیبایی عفو و اغماض نام برد.
حجتالاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه خرمآباد در این رابطه به خبرنگار ایکنا گفت: در پیش روی انسان، حادثههای گوناگونی چون پیری، بیماری، تصادف و ... است که این حوادث، اعضای بدن را در معرض خطر قرار میدهد، از این روست که نمیتوان بر عوامل ظاهری تکیه کرد اما اگر سیرتی زیبا شد، همیشگی و جاودانس است و حتی تا دامنه قیامت هم با انسان همراه است.
ریشههای کبر و خود برتربینی
وی اضافه کرد: ریشه کبر و خودبرتربینی، جهل و نادانی است؛ یعنی فرد از آفریننده و دهنده این زیبایی و از نقش خود در هستی، ناآگاه است و فلسفه آفرینش انسان را در همین تجارت و تظاهر زیبایی در بازار دنیا میداند.
نماینده ولی فقیه در لرستان در پایان اظهار کرد: اگر انسان بداند چرا و برای چه آفریده شده و آفریننده و شکل دهنده او کیست و وظیفهاش چیست، به دام فخرفروشی نمیافتد و از شیطان و هوای نفس، فرمان نمیبرد و در مقابل از زیبایی خود بهره صحیح میبرد.
