ابعاد اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی انتظار//1
ركن اصلی آيندهنگری ادبيات اسلامی، انتظار فرج است
گروه اجتماعی: وجود مهدی موعود(عج) و لزوم انتظار یکی از موارد وحدت بين شيعه و سنی است و ركن اصلی فردابينی و آيندهنگری ادبيات اسلامی، انتظار فرج است.
حجتالاسلام و المسلمين عبدالرضا خوشنويس، معاون مشاركتهای مردمی ستاد احيا امر به معروف و نهی از منكر استان فارس در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه فارس، با اشاره به مفهوم انتظار گفت: انتظار از جمله واژههايی است كه در فرهنگ اسلام و ادبيات دينی از آغاز طلوع خورشيد اسلام بوده و همچنان ادامه دارد.
وی افزود: انتظار، يك مضافاليهای تحت عنوان انتظار فرج دارد يعنی انتظار رهايی، پيروزی، موفقيت، شادی و نشاط و از اين مضاف و مضافاليه برمیآيد كه دين ما پيروان خود را چشم به راه يك نشاط فراگير و پيوسته میگذارد.
حجتالاسلام خوشنويس ادامه داد: برای رهايی و فرج، ابزاری به نام حكومت عادل و تشكيل حكومت جهانی عدل به پيشوايی يك انسان آسمانی و الهی به نام حضرت مهدی(عج) نياز است كه مشخصات اين بزرگوار در سنت و روايات ما آمده است.
مدير اجرايی ستاد زكات فارس، وجود مهدی موعود(عج) و لزوم انتظار را يكی از موارد وحدت بين شيعه و سنی دانست و گفت: در روايتی از رسول خدا(ص) كه هم شيعه و هم سنی آن را نقل كردهاند، آمده است كه بالاترين پرستش و عبادت در فرهنگ اسلام انتظار رهايی و فرج است.
وی اظهار كرد: حكمت و فلسفه بالاتر بودن انتظار فرج از نماز و باقی واجبات اين است كه انتظار فرج يعنی داشتن اميد و اگر كسی اكسير اميد داشته باشد عبادتهای او دارای روح و توجه است يعنی باقی عبادات در طول انتظار و اميدند و اول بايد اميدی باشد تا انگيزهای برای عبادت و پرستش بهوجود بيايد.
حجتالاسلام خوشنويس با تصريح اينكه انتظار فرج يعنی چشم به راه بودن طلوع يك آفتاب بیغروب و ظهور يك شادی بیزوال خاطرنشان كرد: شهيد آيتالله مطهری انتظار را به دو بخش انتظار سياه و انتظار سفيد تقسيم كردند و انتظار سياه آن است كه دست بر روی دست بگذاريم تا خود امام زمان(عج) ظهور و سفره را آماده كند و ما فقط نظارهگر و آماده بر سر سفره او حاضر شويم اما انتظار سفيد آن است كه ما برای گسترده شدن اين سفره به امام زمان(عج) كمك كنيم تا ايشان تشريف بياورند و حكومت جهانی را تشكيل دهند.
اين پژوهشگر دينی در پاسخ به اينكه تعاليم و آموزههای اسلامی و شيعی در حوزههای اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی چگونه میتواند با محوريت مفهوم انتظار بازخوانی شود، گفت: اگر آموزهها را به چند بخش معارف، احكام، تاريخ، اخلاقيات و...تقسيم كنيم همه آنها مانند آسيابی هستند كه بر محور و مدار يك قطب به نام مهدويت و انتظار میچرخند و اگر انتظار را از شيعه بگيريم ديگر چيزی ندارد.
وی ادامه داد: اين يعنی انتظار است كه با خرافات مبارزه میكند و اخلاقيات را درست به ما تبيين و تفهيم میكند و انتظار است كه تصوف را تحتالشعاع قرار میدهد و در بحث احكام، استنباط و فقه پويا تحويل ما میدهد و تاريخ را پاك میكند و علم كلام را به علم كلام علی(ع) و فاطمه(س) تبديل میكند. بنابراين انتظار را بهعنوان نقطه محوری يا پرسپكتيو آموزههای دينی میشناسيم و حتماً هر آموزهای بايد بر مبنای انتظار پيش رود و اگر در آموزهها و پيامهای دينی كه منتقل میكنيم پيوست آن انتظار نباشد مطمئناً فقه، اخلاق، تاريخ و معارف آن پايداری ندارد و در تاريخ نمیمانند.
حجتالاسلام خوشنويس در پاسخ به اينكه آيا میتوان از نظريهای آيندهگرايانه در اخلاق سخن گفت كه ضمانت اجرايی خود را در فرهنگ انتظار بهدست میآورد، گفت: ديگران میتوانند يك فردابينی را بر اساس قدرت پوشالی امروز خود ترسيم كنند مثل برخی ابرقدرتهای دنيا كه بر اساس توانايیهای نوينی كه در اختيار دارند، شايد بتوانند صد سال آينده خود را پيشبينی كنند اما آيا ما میتوانيم بدون تكيه بر توان دنيايی و همين مفهوم انتظار، فردای خود را بهصورت اميدوارانه پيشبينی كنيم كه پاسخ آن مثبت است و بايد گفت اتفاقاً بهترين نوع پيشبينی يك پيشبينی عاقلانه است چون توانايیهای مادی تقابلهای معادل دارد اما وقتی پيشبينی میكنيم كه اگر اين علائم و زمينهها فراهم شود طلوع خورشيد مهدويت قطعی است، آن زمان فردای ما فردای خوبی است.
وی اضافه كرد: اگر فردای ما خوب باشد، امروز خود را بهعنوان پيشگام فردا بسيار پاك تعبيه و مشاهده میكنيم؛ بنابراين انتظار به ما میگويد برای فردايی خوب، امروزی پاك داشته باشيد و حتماً ركن اصلی فردابينی و آيندهنگری ادبيات اسلامی، انتظار فرج است.
وی افزود: انتظار، يك مضافاليهای تحت عنوان انتظار فرج دارد يعنی انتظار رهايی، پيروزی، موفقيت، شادی و نشاط و از اين مضاف و مضافاليه برمیآيد كه دين ما پيروان خود را چشم به راه يك نشاط فراگير و پيوسته میگذارد.
حجتالاسلام خوشنويس ادامه داد: برای رهايی و فرج، ابزاری به نام حكومت عادل و تشكيل حكومت جهانی عدل به پيشوايی يك انسان آسمانی و الهی به نام حضرت مهدی(عج) نياز است كه مشخصات اين بزرگوار در سنت و روايات ما آمده است.
مدير اجرايی ستاد زكات فارس، وجود مهدی موعود(عج) و لزوم انتظار را يكی از موارد وحدت بين شيعه و سنی دانست و گفت: در روايتی از رسول خدا(ص) كه هم شيعه و هم سنی آن را نقل كردهاند، آمده است كه بالاترين پرستش و عبادت در فرهنگ اسلام انتظار رهايی و فرج است.
وی اظهار كرد: حكمت و فلسفه بالاتر بودن انتظار فرج از نماز و باقی واجبات اين است كه انتظار فرج يعنی داشتن اميد و اگر كسی اكسير اميد داشته باشد عبادتهای او دارای روح و توجه است يعنی باقی عبادات در طول انتظار و اميدند و اول بايد اميدی باشد تا انگيزهای برای عبادت و پرستش بهوجود بيايد.
حجتالاسلام خوشنويس با تصريح اينكه انتظار فرج يعنی چشم به راه بودن طلوع يك آفتاب بیغروب و ظهور يك شادی بیزوال خاطرنشان كرد: شهيد آيتالله مطهری انتظار را به دو بخش انتظار سياه و انتظار سفيد تقسيم كردند و انتظار سياه آن است كه دست بر روی دست بگذاريم تا خود امام زمان(عج) ظهور و سفره را آماده كند و ما فقط نظارهگر و آماده بر سر سفره او حاضر شويم اما انتظار سفيد آن است كه ما برای گسترده شدن اين سفره به امام زمان(عج) كمك كنيم تا ايشان تشريف بياورند و حكومت جهانی را تشكيل دهند.
اين پژوهشگر دينی در پاسخ به اينكه تعاليم و آموزههای اسلامی و شيعی در حوزههای اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی چگونه میتواند با محوريت مفهوم انتظار بازخوانی شود، گفت: اگر آموزهها را به چند بخش معارف، احكام، تاريخ، اخلاقيات و...تقسيم كنيم همه آنها مانند آسيابی هستند كه بر محور و مدار يك قطب به نام مهدويت و انتظار میچرخند و اگر انتظار را از شيعه بگيريم ديگر چيزی ندارد.
وی ادامه داد: اين يعنی انتظار است كه با خرافات مبارزه میكند و اخلاقيات را درست به ما تبيين و تفهيم میكند و انتظار است كه تصوف را تحتالشعاع قرار میدهد و در بحث احكام، استنباط و فقه پويا تحويل ما میدهد و تاريخ را پاك میكند و علم كلام را به علم كلام علی(ع) و فاطمه(س) تبديل میكند. بنابراين انتظار را بهعنوان نقطه محوری يا پرسپكتيو آموزههای دينی میشناسيم و حتماً هر آموزهای بايد بر مبنای انتظار پيش رود و اگر در آموزهها و پيامهای دينی كه منتقل میكنيم پيوست آن انتظار نباشد مطمئناً فقه، اخلاق، تاريخ و معارف آن پايداری ندارد و در تاريخ نمیمانند.
حجتالاسلام خوشنويس در پاسخ به اينكه آيا میتوان از نظريهای آيندهگرايانه در اخلاق سخن گفت كه ضمانت اجرايی خود را در فرهنگ انتظار بهدست میآورد، گفت: ديگران میتوانند يك فردابينی را بر اساس قدرت پوشالی امروز خود ترسيم كنند مثل برخی ابرقدرتهای دنيا كه بر اساس توانايیهای نوينی كه در اختيار دارند، شايد بتوانند صد سال آينده خود را پيشبينی كنند اما آيا ما میتوانيم بدون تكيه بر توان دنيايی و همين مفهوم انتظار، فردای خود را بهصورت اميدوارانه پيشبينی كنيم كه پاسخ آن مثبت است و بايد گفت اتفاقاً بهترين نوع پيشبينی يك پيشبينی عاقلانه است چون توانايیهای مادی تقابلهای معادل دارد اما وقتی پيشبينی میكنيم كه اگر اين علائم و زمينهها فراهم شود طلوع خورشيد مهدويت قطعی است، آن زمان فردای ما فردای خوبی است.
وی اضافه كرد: اگر فردای ما خوب باشد، امروز خود را بهعنوان پيشگام فردا بسيار پاك تعبيه و مشاهده میكنيم؛ بنابراين انتظار به ما میگويد برای فردايی خوب، امروزی پاك داشته باشيد و حتماً ركن اصلی فردابينی و آيندهنگری ادبيات اسلامی، انتظار فرج است.
