به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، پنچشنبه ششم تيرماه مصادف با 18 شعبانالمعظم، سالروز وفات نائب ايرانی امام زمان(عج)، سومين نائب خاص حضرت مهدی(عج)، محدث، فقيه و متكلم شيعی ايرانى، حسين بن روح نوبختى است. جد بزرگ اين خانواده يعنی «نوبخت» از بزرگترين ستاره شناسان زمان خود بود.
وی در سالهای ۳۰۵ تا ۳۲۶ ق نائب امام زمان و واسطه بين حضرت مهدی(عج) و شيعيان بود. وی ميان شيعيان بغداد، شهرت ويژهای داشت و يكی از افراد مورد اعتماد محمد بن عثمان عمری به شمار مىرفت. حسين بن روح از خاندان ايرانینژاد، به نام «آل نوبخت» بود. او در سالهای ۳۰۵ تا ۳۲۶ ق نايب امام زمان و واسطه بين حضرت مهدی(عج) و شيعيان بود.
حسين بن روح دارای برترىهای فراوانی بود؛ امّا به طور عمده شهرت و اعتبار او، به مسئله نيابتش باز مىگشت. پيش از آن، محمد بن عثمان، او را حلقه اتصال بين خود و وكلای ديگرش در بغداد قرار داده بود.
وی در زمان حيات نائب دوم، در دربار عباسی نفوذ چشمگيری داشت و از ناحيه برخی مقامات دولتی كمكهای مالی به او مىرسيد.
نائب دوم، از دو يا سه سال پيش از درگذشت خود، با ارجاع برخی از شيعيان كه اموالی از سهم امام و غير آن پيش او مىبردند به حسين بن روح نوبختى، زمينه را برای نيابت وی از طرف امام زمان(عج) هموار مىكرد. او به كسانی كه در اين موضوع دچار شك و ترديد مىشدند، تأكيد مىكرد اين دستور، از طرف امام(عج) صادر شده است.
وی در انتصاب حسين بن روح به جانشينی خود، تأكيد فراوانی مىكرد. گاهی به صورت انفرادی و گاهی ميان عموم شيعيان مخلص و وكلای خويش، اين مطلب را يادآور مىشد. اين تأكيد، بدان علّت بود كه ميان وكلای بغداد، كسانی بودند كه در ظاهر ارتباط محمد بن عثمان با آنان بيشتر بود؛ از اين رو عوام و خواص شيعيان، تصور نمىكردند حسين بن روح به جانشينی انتخاب شود؛ بدين سبب، نائب دوم از هر فرصتی برای تبيين نيابت خود از طرف امام زمان(عج)، برای رفع شك و ترديد از آنان استفاده مىكرد.
پس از وفات ابوجعفر عمری و وصيت او درباره نصب حسين بن روح به عنوان نائب سوم امام غائب، ابوالقاسم حسين بن روح به «دارالنيابة» در بغداد آمد و بزرگان شيعه به گرد او جمع شدند. حسين بن روح، با همكاری وكلای بغداد و ساير مناطق، كار خويش را در جايگاه نيابت امام زمان(عج) آغاز كرد و توانست با روش عالمانه و منطقى، در بين دوست و دشمن از پذيرش بالايی برخوردار شود.
روايتها، حكايت از آن دارد كه بر خلاف سفير اوّل و دوم، موقعيت حسين بن روح در جايگاه سفير امام دوازدهم بين شيعيان اماميه آشكار بود؛ به همين دليل عدهای از عوام اماميه، بر آن شدند كه وكلای نواحی خود را ناديده گرفته، به طور مستقيم با خود او در تماس باشند.
ولی رفته رفته با انجام تغييراتی در دستگاه حاكمه و بركناری برخی حاميان او، وضع دگرگون شد؛ به گونهای كه وی بخشی از پايان عمر خود را در زندان به سر برد.
از جمله حوادث مهم دوران نيابت حسين بن روح، جدا شدن ابوجعفر محمد بن علی شلمغانی معروف به ابن ابی عزاقر از آئين شيعی و تكفير او به دست حسين است. حسين بن روح، با وفات ابوجعفر محمد بن عثمان عمرى، در سال ۳۰۵ ق منصب نيابت حضرت مهدی(عج) را عهدهدار شد و در سال ۳۲۶ ق وفات يافت. بدينسان مدت نيابت وی نزديك به ۲۱ سال بود.
حسين بن روح سرانجام در ۱۸ شعبان سال۳۲۶ هجری قمری، پس از ۲۱ سال نيابت خاص امام زمان(عج) از دنيا رفت. اما از آنجا كه هنوز سه سال از دوران غيبت صغری باقی مانده بود، ضرورت داشت برای ادامه رياست و تكميل اين دوره سرنوشت ساز، يك فقيه و شخصيت توانمند ديگر به جای او منصوب شود.
از اين رو، حسين بن روح چند روز قبل از رحلت، به دستور امام عصر(عج)، مسؤوليت دستگاه نيابت را به نائب چهارم، علی بن محمد سَمری سپرد. شيعيان عراق، پس از تشييع باشكوه پيكر وی، او را در محله نوبختيه، جنب راست ضلع شرقی بازار «عطاران» به خاك سپردند. تا جايی كه الان به نام محله «رصّافه» در شرق بغداد و در منطقه مركزی و در ميان بازار قرار دارد و به «مقام حسين بن روح» مشهور است.