خبرنگاران در شكلگيری تمدن اجتماعی نقش سازنده دارند/ تأكيد قرآن بر جلوگیری از انتشار اخبار غيرموثق
گروه اجتماعی: رئيس دانشگاه آزاد اسلامی گناباد گفت: آنچه از گذشتگان به ما ارث رسيده و بر پايه آن تمدن بشری شكل میگيرد، مديون بزرگمردان و بزرگزنانی است كه اين اخبار را با صداقت و امانتداری به آيندگان رساندهاند زیرا خبرنگاران در شكلگيری تمدن و مديريت اجتماعی نقش سازنده دارند.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان رضوی، سيدحسين مجتبوی، رئيس جديد دانشگاه آزاد اسلامی گناباد شامگاه 27 مردادماه در نخستین نشست خبری در محل اين دانشگاه، گفت: خبرنگاران نقش بیبديلی در گسترش فرهنگ و تمدن بشری دارند و به حق يكی از نقشهای بزرگ اجتماعی را در جامعه ايفا میكنند.
وی كه دارای دكتری تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامی است، گفت: بر اساس اسناد تاريخی، خبر و خبرنگاری نقش سازندهای در گسترش نهادهای اجتماعی داشته است.
مجتبوی با عنوان اينكه در حوزه معرفت اسلامی آيات و روايات فراوانی به جايگاه خبر، خبررسانی و خبرنگاری اشاره میكند، اضافه كرد: آيات و روايات از ما میخواهد در گزارشات و خبررسانی امانتدار بوده و هنجارها را از ناهنجاريها تشخيص بدهيم.
وی افزود: خداوند در سوره نساء آيه 83 میگويد: «وَ إِذا جاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذاعُوا بِهِ وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَ إِلى أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذينَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ لاَتَّبَعْتُمُ الشَّیْطانَ إِلاَّ قَليلاً؛ و چون از ناحيه كفار خبری از امن و يا خوف به اين سست ايمانها برسد آن را منتشر سازند، در حالی كه اگر قبل از انتشار، آن را به اطلاع رسول و كارداران خويش رسانده، درستی و نادرستی آن را از آنان بخواهند، ايشان كه قدرت استنباط دارند، حقيقت مطلب را فهميده، به ايشان میگويند و اگر فضل و رحمت خدا بر شما نبود جز مواردی انگشتشمار هر لحظه شيطان را پيروی میكرديد».
مجتبوی با بيان اينكه از بلاهاى بزرگى كه دامنگير جوامع مختلف مىشود و روح اجتماعى و تفاهم و همكارى را در ميان آنها مىكشد، مسأله شايعهسازى و نشر شايعات است، اضافه كرد: افرادى بدون تحقيق در نشر آن مىكوشند، شايد شاخ و برگهایى هم از خودشان به آن مىافزايند و بر اثر آن اضطراب و نگرانى در مردم ايجاد مىكنند که در اين آيه خداوند عدهای را كه هر خبری را كه به آنها میرسد را شايع و منتشر میكنند، توبيخ میكند.
رئيس دانشگاه آزاد اسلامی گناباد گفت: در آيه 6 سوره حجرات «یَا أَیُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن جَاءكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَیَّنُوا أَن تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد، اگر فاسقى براى شما خبرى آورد بررسى و تحقيق كنيد تا مبادا گروهى را به نادانى آسيب رسانيد، آنگاه از كرده خود پشيمان گرديد»، تأكيد میكند كه اگر فاسقی خبری را برای شما آورد، در مورد آن خبر تحقيق كنيد.
وی با عنوان اينكه كسانی كه از روی جهالت تصميم میگيرند پشيمان خواهند شد، افزود: وظيفه هر انسان خردمند و خداجو آن است كه با خبرها و گزارشهایى كه با حقوق، كرامت، آزادى و امنيت مردم ارتباط دارد، پيش از هرگونه اثرپذيرى و اقدامى به تحقيقِ دقيق و بيطرفانه اقدام و آنگاه تصميم بگيرند وگرنه زيان مرگبار دامان آنان را نيز خواهد گرفت.
این دكتری تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامی با عنوان اينكه آنچه كه امروز به عنوان حديث و روايات داريم در واقع خبرند، افزود: اين خبرها ماحصل تلاش افراد زيادی بودهاند كه با امانتداری اخبار را از ائمه معصومين(ع) به ما رساندهاند.
مجتبوی با عنوان اينكه يكی از عوامل مهم در شكلگيری فرهنگ و تمدن بشر مسئله رويكرد انسان به عقل، انديشه، تعقل، كتابت و نوشتن و نويسندگی است، افزود: هر جامعهای كه آگاهتر باشد، توسعه اجتماعی، فرهنگی، آموزشی و صنعتی آن بيشتر خواهد بود لذا اصحاب رسانه و خبرنگاران همه در بالابردن اين سطح آگاهی و دانش سهيم و موثرند.
وی با بيان اينكه نقش رسانه در ارتقاء فرهنگ عمومی و كاركردهای آن بر كسی پوشيده نيست، افزود: كاركردهای يك رسانه در سطح شهرستانی علاوه بر آگاهیرسانی و ارتقاء سطح آگاهی، فرهنگسازی و فرهنگپذيری است.
وی اضافه كرد: رسانهها در جامعه اسلامی میتوانند بر اساس الگوهای رفتاری و اجتماعی يك مسلمان، زمينه پذيرش يا عدم پذيرش تقويت برخی از هنجارها و ناهنجاريها را فراهم كنند.
این دكتری تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامی با عنوان اينكه بر اساس مطالعات انجام شده در حوزه تاريخ و تمدن، خبرنگاران و اصحاب رسانه علاوه بر شكلگيری تمدن، در مديريت اجتماع نقش دارند، اظهار کرد: خبرنگاران نقش موثری را حدفاصل بين نهادهای حكومتی و مردم ايفا كرده و با صداقت و امانت داری اخبار را منتقل میكنند.
وی اضافه كرد: انتشار اخبار هر چند برای مسئول مربوطه شايد خوشايند نباشد، اما چون با صداقت و راستی بيان میشود در برنامهريزیهای كوتاه مدت و درازمدت نهادهای حكومتی تأثيرگذار است.
رئيس دانشگاه آزاد اسلامی گناباد با بيان اينكه خبرنگاران به عنوان يكی از اقشار نخبه و تأثيرگذار جامعه هستند كه میتوانند در گسترش مسايل فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی تأثيرگذار باشند، تصريح كرد: نقد منصفانه مهمترين موضوعی است كه در سطح جامعه بايد به آن توجه ویژهای شود و عدم تخريب و عدم مثبت نگری صرف میتواند به نقد منصفانه كمك كند.
وی با عنوان اينكه خبرنگاران و اصحاب رسانه نبايد نادانسته و ناخواسته به شايعات دامن بزنند، تأكيد كرد: خداوند همانطور كه به افراد در جهت گسترش حق و حقيقت بها میدهد، برای آنها ارزش قايل بوده و آنها را مورد ستايش قرار میدهد، بر اساس برخی از آيات نيز تحدی میكند و میگويد كه خبری كه منبعش صادقانه نيست در انتقال و گسترش آن دقت كنيد.
مجتبوی با بيان اينكه اصحاب رسانه علاوه بر انتشار اصل خبر، بايد با منبع خبر مصاحبه كرده و همزمان با اصل خبر، نظر فرد مرتبط را نيز درج كنند، افزود: در فضای فعلی كه رسانهها در حوزههای مجازی نيز گسترش يافته است، درج خبر در يك روز و درج تكذيبيه خبر در روز ديگر ممكن است باعث تضييع حق شده زیرا خبرنگار در پيشگاه خداوند مسئول است.
وی با عنوان اينكه امروزه بخش زيادی از سرمايههای بزرگ سرمايهداران صهيونيستی و امپرياليستی در حوزه تقويت بنگاههای خبرپراكنی به كار برده میشود كه از صداقت برخوردار نيستند، تصريح كرد: صرف ديدن مطلبی در اينگونه رسانهها دليلی كافی برای اشاعه آن وجود ندارد.
مجتبوی گفت: در عصر حاضر جايگاه خبرنگاران آنطوری كه بايد شناخته نشده است لذا با توجه به نوع كار و وظيفهای كه دارند، نهادهای اجتماعی و فرهنگی بايد علاوه بر شناسايی اين جايگاه نسبت به تقويت و حمايت آنان در حوزههای نرم افزاری و سختافزاری تلاش كنند.
وی كه دارای دكتری تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامی است، گفت: بر اساس اسناد تاريخی، خبر و خبرنگاری نقش سازندهای در گسترش نهادهای اجتماعی داشته است.
مجتبوی با عنوان اينكه در حوزه معرفت اسلامی آيات و روايات فراوانی به جايگاه خبر، خبررسانی و خبرنگاری اشاره میكند، اضافه كرد: آيات و روايات از ما میخواهد در گزارشات و خبررسانی امانتدار بوده و هنجارها را از ناهنجاريها تشخيص بدهيم.
وی افزود: خداوند در سوره نساء آيه 83 میگويد: «وَ إِذا جاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذاعُوا بِهِ وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَ إِلى أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذينَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ لاَتَّبَعْتُمُ الشَّیْطانَ إِلاَّ قَليلاً؛ و چون از ناحيه كفار خبری از امن و يا خوف به اين سست ايمانها برسد آن را منتشر سازند، در حالی كه اگر قبل از انتشار، آن را به اطلاع رسول و كارداران خويش رسانده، درستی و نادرستی آن را از آنان بخواهند، ايشان كه قدرت استنباط دارند، حقيقت مطلب را فهميده، به ايشان میگويند و اگر فضل و رحمت خدا بر شما نبود جز مواردی انگشتشمار هر لحظه شيطان را پيروی میكرديد».
مجتبوی با بيان اينكه از بلاهاى بزرگى كه دامنگير جوامع مختلف مىشود و روح اجتماعى و تفاهم و همكارى را در ميان آنها مىكشد، مسأله شايعهسازى و نشر شايعات است، اضافه كرد: افرادى بدون تحقيق در نشر آن مىكوشند، شايد شاخ و برگهایى هم از خودشان به آن مىافزايند و بر اثر آن اضطراب و نگرانى در مردم ايجاد مىكنند که در اين آيه خداوند عدهای را كه هر خبری را كه به آنها میرسد را شايع و منتشر میكنند، توبيخ میكند.
رئيس دانشگاه آزاد اسلامی گناباد گفت: در آيه 6 سوره حجرات «یَا أَیُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن جَاءكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَیَّنُوا أَن تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد، اگر فاسقى براى شما خبرى آورد بررسى و تحقيق كنيد تا مبادا گروهى را به نادانى آسيب رسانيد، آنگاه از كرده خود پشيمان گرديد»، تأكيد میكند كه اگر فاسقی خبری را برای شما آورد، در مورد آن خبر تحقيق كنيد.
وی با عنوان اينكه كسانی كه از روی جهالت تصميم میگيرند پشيمان خواهند شد، افزود: وظيفه هر انسان خردمند و خداجو آن است كه با خبرها و گزارشهایى كه با حقوق، كرامت، آزادى و امنيت مردم ارتباط دارد، پيش از هرگونه اثرپذيرى و اقدامى به تحقيقِ دقيق و بيطرفانه اقدام و آنگاه تصميم بگيرند وگرنه زيان مرگبار دامان آنان را نيز خواهد گرفت.
این دكتری تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامی با عنوان اينكه آنچه كه امروز به عنوان حديث و روايات داريم در واقع خبرند، افزود: اين خبرها ماحصل تلاش افراد زيادی بودهاند كه با امانتداری اخبار را از ائمه معصومين(ع) به ما رساندهاند.
مجتبوی با عنوان اينكه يكی از عوامل مهم در شكلگيری فرهنگ و تمدن بشر مسئله رويكرد انسان به عقل، انديشه، تعقل، كتابت و نوشتن و نويسندگی است، افزود: هر جامعهای كه آگاهتر باشد، توسعه اجتماعی، فرهنگی، آموزشی و صنعتی آن بيشتر خواهد بود لذا اصحاب رسانه و خبرنگاران همه در بالابردن اين سطح آگاهی و دانش سهيم و موثرند.
وی با بيان اينكه نقش رسانه در ارتقاء فرهنگ عمومی و كاركردهای آن بر كسی پوشيده نيست، افزود: كاركردهای يك رسانه در سطح شهرستانی علاوه بر آگاهیرسانی و ارتقاء سطح آگاهی، فرهنگسازی و فرهنگپذيری است.
وی اضافه كرد: رسانهها در جامعه اسلامی میتوانند بر اساس الگوهای رفتاری و اجتماعی يك مسلمان، زمينه پذيرش يا عدم پذيرش تقويت برخی از هنجارها و ناهنجاريها را فراهم كنند.
این دكتری تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامی با عنوان اينكه بر اساس مطالعات انجام شده در حوزه تاريخ و تمدن، خبرنگاران و اصحاب رسانه علاوه بر شكلگيری تمدن، در مديريت اجتماع نقش دارند، اظهار کرد: خبرنگاران نقش موثری را حدفاصل بين نهادهای حكومتی و مردم ايفا كرده و با صداقت و امانت داری اخبار را منتقل میكنند.
وی اضافه كرد: انتشار اخبار هر چند برای مسئول مربوطه شايد خوشايند نباشد، اما چون با صداقت و راستی بيان میشود در برنامهريزیهای كوتاه مدت و درازمدت نهادهای حكومتی تأثيرگذار است.
رئيس دانشگاه آزاد اسلامی گناباد با بيان اينكه خبرنگاران به عنوان يكی از اقشار نخبه و تأثيرگذار جامعه هستند كه میتوانند در گسترش مسايل فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی تأثيرگذار باشند، تصريح كرد: نقد منصفانه مهمترين موضوعی است كه در سطح جامعه بايد به آن توجه ویژهای شود و عدم تخريب و عدم مثبت نگری صرف میتواند به نقد منصفانه كمك كند.
وی با عنوان اينكه خبرنگاران و اصحاب رسانه نبايد نادانسته و ناخواسته به شايعات دامن بزنند، تأكيد كرد: خداوند همانطور كه به افراد در جهت گسترش حق و حقيقت بها میدهد، برای آنها ارزش قايل بوده و آنها را مورد ستايش قرار میدهد، بر اساس برخی از آيات نيز تحدی میكند و میگويد كه خبری كه منبعش صادقانه نيست در انتقال و گسترش آن دقت كنيد.
مجتبوی با بيان اينكه اصحاب رسانه علاوه بر انتشار اصل خبر، بايد با منبع خبر مصاحبه كرده و همزمان با اصل خبر، نظر فرد مرتبط را نيز درج كنند، افزود: در فضای فعلی كه رسانهها در حوزههای مجازی نيز گسترش يافته است، درج خبر در يك روز و درج تكذيبيه خبر در روز ديگر ممكن است باعث تضييع حق شده زیرا خبرنگار در پيشگاه خداوند مسئول است.
وی با عنوان اينكه امروزه بخش زيادی از سرمايههای بزرگ سرمايهداران صهيونيستی و امپرياليستی در حوزه تقويت بنگاههای خبرپراكنی به كار برده میشود كه از صداقت برخوردار نيستند، تصريح كرد: صرف ديدن مطلبی در اينگونه رسانهها دليلی كافی برای اشاعه آن وجود ندارد.
مجتبوی گفت: در عصر حاضر جايگاه خبرنگاران آنطوری كه بايد شناخته نشده است لذا با توجه به نوع كار و وظيفهای كه دارند، نهادهای اجتماعی و فرهنگی بايد علاوه بر شناسايی اين جايگاه نسبت به تقويت و حمايت آنان در حوزههای نرم افزاری و سختافزاری تلاش كنند.
