قدرت کشور در گرو حفظ و بهکارگیری نخبگان است
عبدالرضا جوانجعفری، با تأکید بر نقش تعیینکننده نیروی انسانی در قدرت کشور گفت: امروز دیگر منابع فیزیکی و نفت و گاز مبنای اصلی رشد و توسعه نیست و کشورهایی قدرتمند هستند که به منابع انسانی و نخبگان خود توجه ویژه دارند.
به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، عبدالرضا جوان جعفری، رئیس دانشگاه فردوسی مشهد، امروز ۲۹ مردادماه در نشست نخبگان، مبتکران و فناوران خراسان رضوی که با فرمانده سپاه امام رضا (ع) در جهاددانشگاهی خراسان رضوی برگزار شد، با تاکید بر اهمیت استفاده از ظرفیت ایرانیان نخبه ساکن خارج، اظهار کرد: جلسه شورای ایرانیان مقیم خارج از کشور به ریاست رئیسجمهور روز گذشته (چهارشنبه ۲۸ مرداد) در تهران برگزار شد و ما نیز پلتفرم جدیدی برای ایرانیان متخصص خارج از کشور تدارک دیدهایم تا با توجه به معضل فرار مغزها، بتوانیم از طریق برقراری ارتباط معکوس، زمینه استفاده از ظرفیت ایرانیان متخصص خارج از کشور را فراهم کنیم.
وی افزود: تلاش زیادی برای جذب نخبگان مقیم خارج از کشور صورت میگیرد، اما باید ببینیم برای جذب و نگهداشت نخبگان موجود چه کردهایم. در این زمینه، تلاش گستردهای صورت گرفته است تا برخی از مشکلات برطرف شود. رهبر شهید تأکیدات زیادی بر حوزه نخبگان و علم داشتند، اما ما در این حوزه کمکاری کردهایم. زیستبوم علمی همواره در ادبیات رهبر شهید مورد تأکید بوده است. امروز دیگر مبنای رشد و توسعه کشور، منابع فیزیکی یا نفت و گاز نیست. آمار و شواهد موجود نشان میدهد کشورهای قدرتمند، کشورهایی هستند که به نیروی انسانی توجه کردهاند.
رئیس دانشگاه فردوسی مشهد با بیان اینکه ابتدا باید دانشگاه را توسعه و تعالی ببخشیم، اظهار کرد: امروزه سنگاپور را به عنوان یک کشور ثروتمند در حوزه علمی میشناسیم، زیرا توسعه دانشگاه و منابع انسانی خود را در اولویت قرار داده است. رژیم اسرائیل نیز امروز بیشترین سرمایهگذاری را در حوزه تحقیق و توسعه انجام میدهد و کاری که دشمن انجام میدهد، ما باید پاتک آن را انجام دهیم و با آن مقابله کنیم.
جوانجعفری با بیان اینکه از جوانان ایرانی در کشورهای مختلف استقبال میشود، گفت: بخش عمده جوانان ما نخبه هستند. دانشگاه فردوسی باید جوانان را به سمتی سوق دهد که از ایده به فناوری برسند؛ همانگونه که جوانان ما به تولید موشک رسیدند و به همین دلیل دانشمندان در کنار سرداران شهید شدند، زیرا دشمن به خوبی فهمیده که منشأ قدرت ما چیست.
از هر خانواده مشهدی، یک نفر با مجموعه جهاددانشگاهی در ارتباط است
علیرضا حاتمی، رئیس جهاد دانشگاهی خراسان رضوی نیز در بخش دیگری از این نشست، اظهار کرد: امیدوارم این جلسه فتح بابی برای تقویت ارتباط بین دانشگاه و جامعه و همچنین ارتباط میان نخبگان باشد و ما نیز بتوانیم در خدمت شما سهم حضور داشته باشیم. جهاددانشگاهی در حوزه پژوهش، سه پژوهشکده دارای مجوز از وزارت علوم دارد که میتوانند ارتباط بین ما و جامعه علمی را برقرار کنند.
وی ادامه داد: پژوهشکده علوم و فناوری مواد غذایی فعالیت خود را از سال ۱۳۶۹ آغاز کرده است. همچنین پژوهشکده گردشگری که از گروههای علوم انسانی شکل گرفته، از دهه ۷۰ فعالیت خود را آغاز کرده و پژوهشکده بیوتکنولوژی نیز موافقت اصولی خود را از وزارت علوم و موافقت قطعی خود را از شورای گسترش جهاددانشگاهی دریافت کرده است.
رئیس جهاد دانشگاهی خراسان رضوی اضافه کرد: در کنار این پژوهشکدهها، گروه پژوهشی توسعه پایدار، گروه پژوهشی سلولهای بنیادی و بازساختی، مرکز تحقیقات عفونت منتقله از خون و همچنین گروه فنی و مهندسی را داریم که علاوهبر گروه پژوهشی، مجتمع فنی و مهندسی نیز فعالیت میکند.
حاتمی با بیان اینکه مجموعه جهاددانشگاهی علاوه بر حوزه پژوهش، بر حوزه فرهنگ نیز تأکید دارد و خدماتی را به مجموعه دانشجویان ارائه میدهد، افزود: مجموعههای خبری ایسنا و ایکنا، سازمان دانشجویان و ایسپا (مرکز افکارسنجی)، از جمله زیرمجموعههای بخش فرهنگی جهاد دانشگاهی هستند.
وی با بیان اینکه ما در حوزه تشخیص طبی نیز در مشهد فعالیت میکنیم و حدود یک میلیون خدمت در سال توسط همکاران ما به مردم مشهد و چند شهر استان خراسان رضوی ارائه میشود، گفت: طی حدود ۱۵ ماه گذشته نیز ۷۰۰ هزار کد یکتا مراجعه به مرکز داشتهایم که این نشان میدهد تقریباً از هر خانواده مشهدی، یک نفر با مجموعه جهاددانشگاهی در ارتباط بوده است.
دانشگاه باید در مسیر حل مسائل جامعه و توسعه اقتصاد دانشبنیان حرکت کند
محسن مرادی، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی خراسان رضوی نیز در ادامه این نشست اظهار کرد: دانشگاه آزاد اسلامی در چله دوم فعالیت خود، با نگاه به معضلات جامعه، رویکرد جدیدی را تجربه و حضور شهید طهرانچی از اواسط سال ۱۳۹۷، تغییرات در دانشگاه آزاد اسلامی را محسوس کرده است. تغییرات محیطی و رصد آن ما را به سمت تغییر در رویکرد و نگاه دانشگاه سوق داد و این تغییرات در بودجه دانشگاه محسوس بوده است.
وی ادامه داد: بودجه دانشگاه آزاد اسلامی خراسان رضوی، ۶.۵ همت است که قریب به ۳۲ درصد آن از حوزههای غیر شهریهای تامین میشود. ما به این سمت و سو حرکت میکنیم که با نگاه به حل مسائل و مشکلات جامعه، حوزه فناوری و اقتصاد دانشبنیان را فعال کنیم. بیش از ۱۰ مرکز تحقیقات و سرای فناوری در دانشگاه وجود دارد و محصولاتی با ضریب نفوذ کل کشور و حوزه بینالملل، توسط فرهیختگان دانشگاه در حال پیگیری است.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی خراسان رضوی اضافه کرد: در نظام پرداخت حقوق دانشگاه نیز اساتید فناور شرایط متفاوتی دارند. ما در بیش از ۳۰ استان، اساتید فناور داریم که حقوق متفاوتی دریافت میکنند و حدود ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان بیشتر از سایرین حقوق میگیرند. دانشگاه آزاد اسلامی امروز در حوزه کشاورزی دارای مرکز تحقیقات و سرای فناوری است. امسال تحویل گندم به سیلو به بالاترین سطح خود رسید و این اقدام نیز با نگاه به حل مسائل جامعه صورت گرفته است.
مرادی با اشاره به سامانه پایش در دانشگاه، خاطرنشان کرد: سامانههایی که در دانشگاه ایجاد شده، با نگاه به معضلات جامعه شکل گرفته است. مجموعه دستگاههای اجرایی، اولویتهای پژوهشی خود را از طریق سامانه پایش به ما منتقل میکنند و در حال حاضر ۱۲۳ هزار پایاننامه در کشور و ۱۲ هزار پایاننامه در استان، با نگاه به حل معضلات جامعه در حال پیگیری است.
اثرگذاری نخبگان و شرکتهای دانشبنیان معمولی نیست؛ باید زمینه ماندگاری آنها را فراهم کنیم
در ادامه جواد صفائی، رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی نیز با بیان اینکه در سال ۱۴۰۳، بودجه وزارت علوم ۷۷ همت بود، اظهار کرد: با در نظر گرفتن حجم بالای دانشگاهها، اعضای هیأت علمی، جمعیت دانشجویی و کارکنان و همچنین خروجیهای درخشان، این رقم را با یکی از دانشگاههای عربستان مقایسه کنید؛ دانشگاهی که خروجی آن قابل مقایسه با مجموعه وزارت علوم ما نیست.
وی با اشاره به دستاوردهای وزارت علوم افزود: آنچه امروز به آن افتخار میکنیم، از حوزه علم است که خروجی وزارت علوم محسوب میشود. فارغالتحصیلان ما نیز بسیار مورد توجه در دنیا هستند و این موضوع به دلیل کیفیت کار آموزشی و علمی صورت گرفته است. در سال ۱۴۰۳ از مجموع ۷۷ همت بودجه وزارت علوم، تنها ۱.۳ همت به پارکهای علم و فناوری اختصاص داشته است؛ در حالی که بیش از ۶۰ پارک علم و فناوری و ۱۶ هزار واحد دانشبنیان و فناور در کشور وجود دارد.
رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی بیان کرد: در سال ۱۴۰۳، فروش محصولات دانشبنیان و فناور پارکهای علم و فناوری حدود ۱۳۰ همت بوده است و به نظر میرسد این عدد در مجموعه بودجه کشور چندان زیاد نیست، در حالیکه ظرفیت و اثرگذاری این حوزه بسیار بیشتر از سهمی است که در بودجه به آن اختصاص پیدا میکند.
صفائی با اشاره به مقایسه گردش مالی صنایع مختلف، گفت: در سال ۱۴۰۳ گردش مالی صنعت سیبزمینی که به چیپس تبدیل شده، حدود ۲ همت بوده است. در همان سال، یک شرکت در پارک علم و فناوری خراسان ۲۰۰ میلیارد تومان گردش مالی داشته است که اگر این شرکت را از چرخه اقتصادی حذف کنیم، معادل ۱۵ هزار مگاوات برق کشور حذف میشود. باید به نخبگان و مبتکران توجه ویژه شود؛ زیرا اثرگذاری آنها معمولی نیست و به دلیل علم و فناوری، آثار بسیار نقطهزن و قابل توجهی دارند.
وی با بیان اینکه در پارک علم و فناوری خراسان، ۷۰۰ شرکت و ۲۵۰ شرکت دانشبنیان داریم و همه آنها در حال ارائه خدمات و کمکهای متفاوت هستند، افزود: بنده به عنوان نماینده این افراد اعلام آمادگی میکنم باید تلاش کنیم این افراد در همین زیستبوم بمانند و ظرفیت آنان برای توسعه استان و کشور مورد استفاده قرار گیرد. سپاه و بسیج نیز از حوزههای تأثیرگذار و کمکحال در این زمینه هستند.
رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی ادامه داد: بهتر است دیگر از مشکلات صحبت نکنیم؛ چراکه مسئولان به خوبی در جریان مشکلات حوزههایی مانند بیمه، مالیات و موارد دیگر هستند. ما باید بگوییم کشور دچار آسیب و زخمی شده است و باید اعلام کنیم شرکتهای ما در کدام حوزهها میتوانند به کمک کشور بیایند. امروز باید به جای تمرکز صرف بر مشکلات، ظرفیتهای علمی و فناورانه کشور و شرکتهای دانشبنیان را برای حل مسائل موجود به کار گیریم و از این ظرفیتها برای کمک به کشور در شرایط فعلی استفاده کنیم.
دانشگاه برای هر مسئلهای راهحل دارد
در ادامه مهدی پناهی، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه فردوسی مشهد نیز اظهار کرد: جایگاه دانشگاه در تصمیمگیریهای کلان کشور بسیار مهم است. اگر غرب به اقتدار فناورانه رسیده، دلیل آن دانشگاه است. در طرح جهاد علمی که پایهگذار آن سرلشکر شهید باقری بودند، به نخبگان دانشگاه اعتماد شد و نتیجه آن را کشور دید؛ اقتدار کشور مدیون این طرح است.
وی با بیان اینکه دانشگاه برای هر مسئلهای راهحل دارد، افزود: تقاضای ما این است که دانشگاه در مراکز مهم تصمیمگیری حضور داشته باشد تا بتواند به تصمیمگیری درست کمک کند. نباید پژوهش را صرفاً برای چاپ مقاله انجام دهیم، بلکه پژوهش باید در مسیر حل مسئله قرار بگیرد. در همین راستا، ۵۶ واحد تحقیق و توسعه صنایع بزرگ را در دانشگاه فردوسی پذیرش کردهایم تا مسائل خود را وارد دانشگاه کنند. همچنین بیش از ۴۰۰ قرارداد جاری در بخش و صنایعهای مختلف جامعه داریم.
رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: برای تکمیل زنجیره آموزش، پژوهش و فناوری تلاش میکنیم پژوهشهای عمیق را به فناوریهای هایتک تبدیل کنیم. در حوزه نیروی انسانی نیز هیچ کمبودی نداریم و بهترین نیروهای علمی دنیا را در اختیار داریم. بسیاری از افرادی که خارج از ایران هستند، همچنان دل در گرو این آب و خاک دارند و میتوانیم با ایجاد شرایط مناسب، نخبگان را حفظ کنیم و برای آنان انگیزه فعالیت در کشور ایجاد کنیم.
پناهی با اشاره به برگزاری برنامه «تا ثریا» بیان کرد: دانشگاه فردوسی مشهد یکی از سه دانشگاه پایلوت کشور برای بازطراحی زیستبوم فناوری و نوآوری است. در این طرح تلاش میشود فناوری به شکلی به بازار برسد که نتیجه آن به جامعه بازگردد. هدف ما این است که اساتید دانشگاه نیز در جریان این مسیر قرار بگیرند. در حال حاضر پنج پروژه بازطراحی در اختیار داریم و برای رساندن این محصولات به بازار، نیازمند یک بخش اقتصادی قدرتمند هستیم تا بتواند این محصول را به بازار عرضه کند.
نخبگان؛ از حل مسئله تا زیستپذیری جامعه و تابآوری اقتصادی
در ادامه برخی از جامعه علمی و نخبگانی به بیان مسائل خود پرداختند. در ابتدا حسین اکبری، عضو هیات علمی علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی با اشاره به تکرار و تشدید ناآرامیهای اجتماعی، اظهار کرد: کاهش «صیانت اجتماعی» و بهویژه امید به آینده، زیستپذیری جامعه را کاهش داده و دانشگاه باید برای افزایش امید و بهبود کیفیت زندگی مردم نقشآفرینی کند.
سپس رضا لطفی، عضو هیات علمی دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد نیز از فعالیت یک شرکت دانشبنیان برای تولید تجهیزات توانبخشی مبتلایان به آسیب مغزی خبر داد و عنوان کرد: محصولات این شرکت تا ۳۰ برابر ارزانتر از نمونههای آمریکایی تولید میشود.
ملیحه حسنزاده، عضو گروه پژوهشی سلولهای بنیادی و پزشکی بازساختی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی نیز در ادامه این نشست از دستیابی به یک سلولدرمانی برای درمان زخم دیابتی خبر داد و گفت: این روش در ۱۵ بیمار کاندید قطع عضو آزمایش شده و نتایج قابل توجهی در بازسازی و درمان زخم داشته است.
حمیدرضا کبروی، دانشمند و پژوهشگر مهندسی پزشکی نیز با بیان اینکه رسالت هیات علمی، حل مسئله است، از راهاندازی نخستین مرکز بیندانشگاهی پژوهشی توانبخشی کودکان فلج مغزی و مبتلایان به ضایعه نخاعی طی یک تا دو ماه آینده خبر داد.
افسانه زارعی، دانشآموخته دانشگاه فردوسی مشهد نیز با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به فناوری و اقتصاد، اظهار کرد: مشکلات واردات مواد اولیه و صادرات، تولید را تحت فشار قرار داده و توسعه کریدورهای تجاری جایگزین، بهویژه کریدور شرق، ضروری است.
همچنین مجید محمدامین وفایی، متخصص طب فیزیکی و توانبخشی نیز با تأکید بر ضرورت اثرگذاری واقعی نخبگان، گفت: بنیاد ملی نخبگان نباید صرفاً به شناسایی و معرفی نخبگان محدود شود و باید در مسیر رفع موانع فعالیت آنان در سازمانها نیز نقشآفرین باشد.
انتهای پیام
