رضا شکرانی، عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان در حاشیه همایش علمی ـ پژوهشی خانواده مطلوب در فرهنگ رضوی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) شعبه همدان، گفت: نقش ادعیه در جهتدهی افراد و جامعه به سبک زندگی مطلوب اسلامی باید تبیین شود و در این راستا نظام حاکم بر ادعیه برای ترسیم خطمشی سبک زندگی اسلامی کشف شود.
وی افزود: تحلیل کلام امام معصوم(ع) بیانگر مبانی و اصولی است که راهگشای جامعه اسلامی برای نیل به سبک زندگی اسلامی و در نهایت سعادت و کمال محسوب میشود. در کتاب صحیفه رضویه 104 دعای اصلی و 70 دعای فرعی وجود دارد که بر نقش و جایگاه امامان(ع) به عنوان ترسیمکننده اصول و مبانی سبک زندگی اسلامی تأکید دارند.
شکرانی با بیان اینکه بسیاری از دعاها در نگاه اول در خصوص شفا و طلب مغفرت است، اظهار کرد: با نگاهی دقیق میبینیم که، ائمه(ع) بهویژه امام رضا(ع) در ادعیه خود به صورت ویژه به مسائل خانواده و نقش تربیتی آن توجه کرده اند.
عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان تصریح کرد: جایگاه خانواده و کارکردهای آن نیز نقش بسزایی در ادعیه رضوی دارد، همچنین تجلیل و توصیف در ادعیه رضوی بیشتر رویکرد آموزشی دارد، به طور مثال بخش ششم از این ادعیه به طور ویژه به ازدواج، نحوه اجرای دعای عقد و فرزنددار شدن اشاره دارد.
وی به ویژگیهای ادعیه رضوی اشاره کرد و ادامه داد: در این ادعیه بر مروت و جوانمردی، عقلانیت، شایستگی اخلاقی، داشتن نیت صالح، فضیلت و برتری در امور اجتماعی تأکید شده است و کرامت خانوادگی، تمایل به تشکیل خانواده و زندگی مشترک، همچنین مقام والای والدین نزد خداوند جایگاه ویژهای دارد.
شکرانی از اشاره مستقیم ادعیه رضوی به آیات قرآن خبر داد و گفت: در این ادعیه به طور مستقیم 300 و غیر مستقیم حدود 540 مرتبه به آیات قرآن کریم اشاره شده و بر نقش مادر برای پایهگذاری خانواده، تبعیت از دستوارت خداوند در تولد نسلها، محبت به والدین، مسئولیتپذیری نسبت به خانواده تأکید شده است.
شکرانی ابراز کرد: نخستین گام در اصلاح فرد در جامعه اقدام برای تشکیل خانواده و ازدواج است، همچنین اولویت در خدمترسانی به خانواده برآورده ساختن احتیاجات مادی اهل خانه است که تربیت و حفاظت همهجانبه از اعضای خانواده و ترویج فرهنگ دعا برای خانواده نیز ضروری است.
دانشیار دانشگاه اصفهان دعای توسل را دعای 23 صحیفه رضویه برشمرد و گفت: با سنجش فراوانی ادعیه رضویه مشخص شد 41.87 درصد از ادعیه در خصوص توسل به اهل بیت(ع)، 25 درصد درباره اطاعت از پروردگار، 20.8 درصد شکرگزاری و 12.5 درصد نیز توبه است. تبیین جایگاه و کارکردهای تربیتی خانواده مطلوب بر مبنای تحلیل محتوای ادعیه رضویه نشان میدهد روح غالب در ادعیه رضوی آموزشی و تربیتی است.