زيارت، اطاعت و اطاعت بالاتر از عبادت است/ توحيد با زيارت تكميل می شود
حجت الاسلام والمسلمين تقی قرائتی با اشاره به ضرورت توجه به كيفيت آداب زيارت جهت جلوگيری از شبهات وارد شده از سوی وهابيت، تصريح كرد: تبيين اين اصل كه زيارت، اطاعت و اطاعت بالاتر از عبادت است، پاسخی محكم به شبهات وهابيت است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان رضوی، به نقل از پايگاه اطلاع رسانی زيارت حجت الاسلام والمسلمين تقی قرائتی رئيس مؤسسه مسجد در گفتوگو با پايگاه اطلاع رسانی زيارت در خصوص مفهوم زيارت گفت: عبادت دو قسم است؛ ذكر و زيارت؛ ذكر به معنی قصد و زيارت به معنی ميل است؛ ذكر در مقابل نسيان و همان قرآن، نماز، مكه و... است، بنابراين ذكر در حقيقت به حالت هوشياری گفته میشود.
وی با بيان اين كه زيارت، واژهای فراتر از ذكر است، افزود: ذكر فقط مخصوصِ انسانها نيست و ساير موجودات هم ذكر دارند اما از ويژگیهای زيارت، اين است كه مخصوص انسان است. در زيارت، مزور قابل احترام معنوی است نه احترام مادی؛ زيرا در زيارت مقبره مهم نيست؛ بلكه چيزی است كه فراتر از ذهن انسان تفهّم داشته باشد.
زيارت با دعوت مزور همراه است
رئيس مؤسسه مسجد ادامه داد: زيارت بايد مفهوم داشته باشد؛ همچنين زيارت، دعوت میخواهد ولی ذكر اينگونه نيست. در زيارت بايد تحفه بگيريم، بايد چيزی ببريم، قصد و نيت داشته باشيم. يك ركعت نمازی كه در مسجد خوانده شود، بهتر از ۹۶۰ سال پی در پی نماز خواندن در خانه است زيرا مسجد حالت زيارت دارد.
قرائتی تصريح كرد: در زيارت، شما از زمانی كه میخواهيد برای زيارت پول جمع كنيد تا وقتی كه برمی گرديد، هر چقدر هم كه طول بكشد، زائر هستيد. همچنين زيارت، زمان خاصی دارد اما زمان ذكر در طول شبانه روز است.
مسجد زيارتگاه خداوند است
وی با بيان اين كه در كتابهای آداب زيارت، به زيارت خداوند اشاره نشده است، افزود: ما زيارت امام حسين(ع) را بالاتر از زيارت مسجد میدانيم در حالی كه مسجد و به مسجد رفتن، زيارت خداست. قصد مسجد رفتن، بايد قصد زيارت باشد و از آداب اين زيارت، نماز خواندن است؛ اول، زيارت خدا و دوم، زيارت انبيا و اوليا و علما است كه در حقيقت، مسجدِ متحرك هستند و هر كجا كه باشند، مسجد است.
رئيس مؤسسه مسجد خاطرنشان كرد: ما زيارت را در هر مكانی انجام نمی دهيم؛ مثلاً نمیگوييم نماز بخوان هر كجا كه شد، ازهمين رو ازدواجی كه در مسجد انجام میگيرد و مشاوره میشود با ازدواجی كه در پارك انجام میگيرد متفاوت است.
امام رضا(ع)؛ كانون شناخت شيعيان دوازده امامی
قرائتی در تشريح چرايی جايگاه خاص زيارت امام رضا(ع) به نقل از مرحوم علامه امينی گفت: مخالفان ائمه(ع) كارهای زيادی برای مقابله با ايشان انجام دادند كه گذشته از عواقب آن، گاهی به نفع اسلام و مسلمانان بود؛ برای نمونه، حضرت موسی بن جعفر (ع) ۲۴پسر داشتند. وقتی مأمون روی امام رضا(ع) تأكيد كرد همه فهميدند امام بعدی، ايشان است؛ از سوی ديگر، چون مأمون حضرت را به عنوان اهل بيت(ع) و خليفه واقعی موسی بن جعفر(ع) و امام پس از ايشان جلب كرد، نسب امامان هم درست شناخته شد. كار مثبت بعدی نيز معرفی چهار امام بعد از امام رضا (ع) بود.
وی افزود: امام رضا(ع) محور شناسائی ائمه(ع) است و هر كس ايشان را زيارت كند، دوازده امامی است؛ بنابراين ۱۲ امامی بودن ملاك است نه زيارت امام رضا(ع). لذا اگر يك سنّی به زيارت امام رضا(ع) برود، ثواب ۷۰ حج را ندارد.
حرم مطهر برای يك سن خاص توسعه يافته است
اين استاد حوزه با بيان اينكه هر زمان تصميم بگيريم برای زيارت امام رضا (ع) مشرف شويم خودش يك پروژه است، تصريح كرد: میتوان گفت حرم برای يك سن خاص توسعه يافته و به علت بزرگی و پيچيدگی ساختار حرم مطهر، زيارت برای افراد مسن سخت است در حالی كه زيارت در حرم پيامبر(ص) كاملاً راحت است، لذا بايد امكانات را فراهم شود تا زائر با آسودگی خاطر به زيارت بپردازد.
قرائتی با بيان اينكه زيارت از مفاهيمی است كه مردم تقريباً به آن توجه داشتهاند، اظهار كرد: متاسفانه متوليان فرهنگی تاكنون به اين مسأله توجه نداشته و از آن غافل بودهاند.
لزوم توجه به توسعه تسهيلات زيارت
وی ادامه داد: اكنون برای جهانگردی نسبت به زيارت، تسهيلاتی وجود دارد؛ مثلاً كسی كه میخواهد يك كشور دور خارجی برود وسيله و ساك خود را اينجا تحويل میدهد و چهار كشور آن طرفتر تحويل میگيرد. ولی برای سفر كربلا بايد خود ساكمان را بياوريم؛ چون زائريم بايد تحمل كنيم.
رئيس موسسه مسجد افزود: مردمی كه به مشهد می آيند در كنار زيارت، گردش هم میكنند، با اين وجود، يك بخش ناچيزی از تسهيلات و جاذبه های گردشگری هم در مشهد مورد توجه نيست؛ مسؤولان میگويند مراد از گردش، جايی مانند تخت جمشيد است و زيارت امام رضا (ع) را خود مردم میروند. اين مانند اين است كه دولت پارك میسازد ولی مسجد نمیسازد.
توحيد با زيارت تكميل می شود
قرائتی در تبيين اهميت شناخت و پرداخت به اولويت های فرهنگی يادآور شد: امام خمينی(ره) اولويت اول خود را تبليغ قرار داد و اولويت دوم را زندگی؛ ولی ما بر عكس عمل میكنيم.
وی در خصوص رابطه ميان توحيد و زيارت، خاطرنشان كرد: شبهههايی كه وارد می شود هميشه، شبهه در تكلم است نه شبهه در كلام. كيفيت زيارات ما شهبهناك است، به خاطر همين وهابیها به ما اشكال وارد میكنند. اگر تبيين كنيم كه زيارت، اطاعت و اطاعت بالاتر از عبادت است، مسأله وهابیها حل میشود چرا كه توحيد با زيارت تكميل می شود؛ اين زيارت است كه ما را به خدا نزديك می كند.
قرائتی در پايان تأكيد كرد: زيارت فقط همين زيارتنامه خواندن نيست، در زيارت وقتی سلام میكنيم بايد بايستيم تا جواب سلام بيايد؛ زيارت به خودی خود نه تنها هيچ گونه آفاتی ندارد، بلكه آفات و آلودگیها را در درون خود میكشد.
وی با بيان اين كه زيارت، واژهای فراتر از ذكر است، افزود: ذكر فقط مخصوصِ انسانها نيست و ساير موجودات هم ذكر دارند اما از ويژگیهای زيارت، اين است كه مخصوص انسان است. در زيارت، مزور قابل احترام معنوی است نه احترام مادی؛ زيرا در زيارت مقبره مهم نيست؛ بلكه چيزی است كه فراتر از ذهن انسان تفهّم داشته باشد.
زيارت با دعوت مزور همراه است
رئيس مؤسسه مسجد ادامه داد: زيارت بايد مفهوم داشته باشد؛ همچنين زيارت، دعوت میخواهد ولی ذكر اينگونه نيست. در زيارت بايد تحفه بگيريم، بايد چيزی ببريم، قصد و نيت داشته باشيم. يك ركعت نمازی كه در مسجد خوانده شود، بهتر از ۹۶۰ سال پی در پی نماز خواندن در خانه است زيرا مسجد حالت زيارت دارد.
قرائتی تصريح كرد: در زيارت، شما از زمانی كه میخواهيد برای زيارت پول جمع كنيد تا وقتی كه برمی گرديد، هر چقدر هم كه طول بكشد، زائر هستيد. همچنين زيارت، زمان خاصی دارد اما زمان ذكر در طول شبانه روز است.
مسجد زيارتگاه خداوند است
وی با بيان اين كه در كتابهای آداب زيارت، به زيارت خداوند اشاره نشده است، افزود: ما زيارت امام حسين(ع) را بالاتر از زيارت مسجد میدانيم در حالی كه مسجد و به مسجد رفتن، زيارت خداست. قصد مسجد رفتن، بايد قصد زيارت باشد و از آداب اين زيارت، نماز خواندن است؛ اول، زيارت خدا و دوم، زيارت انبيا و اوليا و علما است كه در حقيقت، مسجدِ متحرك هستند و هر كجا كه باشند، مسجد است.
رئيس مؤسسه مسجد خاطرنشان كرد: ما زيارت را در هر مكانی انجام نمی دهيم؛ مثلاً نمیگوييم نماز بخوان هر كجا كه شد، ازهمين رو ازدواجی كه در مسجد انجام میگيرد و مشاوره میشود با ازدواجی كه در پارك انجام میگيرد متفاوت است.
امام رضا(ع)؛ كانون شناخت شيعيان دوازده امامی
قرائتی در تشريح چرايی جايگاه خاص زيارت امام رضا(ع) به نقل از مرحوم علامه امينی گفت: مخالفان ائمه(ع) كارهای زيادی برای مقابله با ايشان انجام دادند كه گذشته از عواقب آن، گاهی به نفع اسلام و مسلمانان بود؛ برای نمونه، حضرت موسی بن جعفر (ع) ۲۴پسر داشتند. وقتی مأمون روی امام رضا(ع) تأكيد كرد همه فهميدند امام بعدی، ايشان است؛ از سوی ديگر، چون مأمون حضرت را به عنوان اهل بيت(ع) و خليفه واقعی موسی بن جعفر(ع) و امام پس از ايشان جلب كرد، نسب امامان هم درست شناخته شد. كار مثبت بعدی نيز معرفی چهار امام بعد از امام رضا (ع) بود.
وی افزود: امام رضا(ع) محور شناسائی ائمه(ع) است و هر كس ايشان را زيارت كند، دوازده امامی است؛ بنابراين ۱۲ امامی بودن ملاك است نه زيارت امام رضا(ع). لذا اگر يك سنّی به زيارت امام رضا(ع) برود، ثواب ۷۰ حج را ندارد.
حرم مطهر برای يك سن خاص توسعه يافته است
اين استاد حوزه با بيان اينكه هر زمان تصميم بگيريم برای زيارت امام رضا (ع) مشرف شويم خودش يك پروژه است، تصريح كرد: میتوان گفت حرم برای يك سن خاص توسعه يافته و به علت بزرگی و پيچيدگی ساختار حرم مطهر، زيارت برای افراد مسن سخت است در حالی كه زيارت در حرم پيامبر(ص) كاملاً راحت است، لذا بايد امكانات را فراهم شود تا زائر با آسودگی خاطر به زيارت بپردازد.
قرائتی با بيان اينكه زيارت از مفاهيمی است كه مردم تقريباً به آن توجه داشتهاند، اظهار كرد: متاسفانه متوليان فرهنگی تاكنون به اين مسأله توجه نداشته و از آن غافل بودهاند.
لزوم توجه به توسعه تسهيلات زيارت
وی ادامه داد: اكنون برای جهانگردی نسبت به زيارت، تسهيلاتی وجود دارد؛ مثلاً كسی كه میخواهد يك كشور دور خارجی برود وسيله و ساك خود را اينجا تحويل میدهد و چهار كشور آن طرفتر تحويل میگيرد. ولی برای سفر كربلا بايد خود ساكمان را بياوريم؛ چون زائريم بايد تحمل كنيم.
رئيس موسسه مسجد افزود: مردمی كه به مشهد می آيند در كنار زيارت، گردش هم میكنند، با اين وجود، يك بخش ناچيزی از تسهيلات و جاذبه های گردشگری هم در مشهد مورد توجه نيست؛ مسؤولان میگويند مراد از گردش، جايی مانند تخت جمشيد است و زيارت امام رضا (ع) را خود مردم میروند. اين مانند اين است كه دولت پارك میسازد ولی مسجد نمیسازد.
توحيد با زيارت تكميل می شود
قرائتی در تبيين اهميت شناخت و پرداخت به اولويت های فرهنگی يادآور شد: امام خمينی(ره) اولويت اول خود را تبليغ قرار داد و اولويت دوم را زندگی؛ ولی ما بر عكس عمل میكنيم.
وی در خصوص رابطه ميان توحيد و زيارت، خاطرنشان كرد: شبهههايی كه وارد می شود هميشه، شبهه در تكلم است نه شبهه در كلام. كيفيت زيارات ما شهبهناك است، به خاطر همين وهابیها به ما اشكال وارد میكنند. اگر تبيين كنيم كه زيارت، اطاعت و اطاعت بالاتر از عبادت است، مسأله وهابیها حل میشود چرا كه توحيد با زيارت تكميل می شود؛ اين زيارت است كه ما را به خدا نزديك می كند.
قرائتی در پايان تأكيد كرد: زيارت فقط همين زيارتنامه خواندن نيست، در زيارت وقتی سلام میكنيم بايد بايستيم تا جواب سلام بيايد؛ زيارت به خودی خود نه تنها هيچ گونه آفاتی ندارد، بلكه آفات و آلودگیها را در درون خود میكشد.
