طب اسلامی به رابطه جسم و روح اشاره دارد/ تأثیر ایمان و اخلاق در سلامت جسم و روح

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) از لرستان، نگاهی گذرا به تاریخ تمدن اسلامی‌‌ نشان می‌‌دهد که علم «طب» همواره از جایگاه رفیعی در بین مسلمانان برخوردار بوده است چنانچه لفظ مقدس حکیم در تمدن اسلامی‌‌ هم به طبیب و هم به فیلسوف اطلاق می‌‌شده است. بی‌شک از مهم‌ترین علل توجه مسلمانان به دانش طب، توجه پیشوایان دین به این دانش ارزشمند است.

در حدیثی از پیامبر گرامی‌ ‌اسلام(ص) دانش طب هم‌سنگ با علم دین و در کنار آن مورد توصیه قرار گرفته است و پیامبر و اهل بیت(ع) خود در کنار رسالت تعالی روح افراد، با توصیه‌های طبی آن‌ها را در نگه‌داشتن سلامت جسمشان نیز یاری می‌‌نمودند. شاهد این مدعا کتاب‌های روایی بر جای مانده در این موضوع با عنوان طب‌النبی، طب‌الائمه، طب‌الصادق و طب‌الرضاست.

طب سنتی نگاه درمان‌مدار ندارد و سلامت محور است، پس اصلاً توقع نداشته باشید طبیب طب سنتی به شما چند قرص یا قطره یا شربت بدهد و بیماری شما کاملاً خوب شود.

بیماری در اثر برهم خوردن تعادل در بدن به‌وجود می‎آید

طب سنتی می گوید تمامی بیماری‌ها به‌دلیل به‌هم خوردن شرایط زندگی و تعادل در بدن صورت می‌گیرد، پس طبیب باید سعی کند تعادل را در بدن برقرار کند، سلول‌ها را از سموم و بیماری‌ها پاک‌سازی نماید، تا سلامتی حاصل گردد؛ این مهم نیاز به زمان کافی و انجام کامل دستورات طبیب دارد.

برای درمان به‌وسیله طب سنتی باید به طبیب طب سنتی مراجعه کنید؛ طبیب طب سنتی کسی است که از عناصر اربعه، اخلاط اربعه، و طبع‌ها و ... اطلاع کافی داشته باشد، از تن و بدن انسان اطلاع کافی داشته باشد، خدا ترس باشد، برای رضای خدا درمان کند و توکل به خدا داشته باشد، غذاها، گیاهان، آب و هوا را بشناسد و خواص و مضرات هر کدام را بداند و ... ؛ پس لزوماً کسانی هم که مدرک دارند شاید نتوانند به این مهم دست پیدا کنند، پس در انتخاب طبیب نباید به ظاهر و مطب و مجوز توجه کرد، و همین امر بوده که در قدیم طبیبی که انتخاب می کردند و مورد اعتماد بوده تمام خانواده و اقوام به وی رجوع می‌کردند.

حضرت علی(ع) می‌فرمایند: «هرکس طبابت می‌کند باید تقوی الهی داشته باشد و خیرخواه و کوشا باشد، کلمه طبیب از اسماء الهی و مختص ذات باری تعالی است، تنها بر کسی اطلاق می‌شود که خود متخلق به اخلاق اسلامی باشد تا به‌عنوان واسطه موجب تسلی بیمار شود».

اهمیت تغذیه در طب اسلامی

آن مقدار توجه که در طب اصیل ایرانی نسبت به تغذیه و غذا خوردن اصولی و درست به چشم می‌خورد در هیچ یک از مکاتب طبی دنیا به چشم نمی‌خورد. حکیمان ایران‌زمین معتقد بودند «اگر طبیب درمان بیمار خود را از اصلاح غذای او آغاز نکند گویی بر کشتن وی جرأت یافته است» و این جمله بسیار هشدار دهنده و تمام کننده است».

نظر معصومین(ع) نیز اهمیت بی‌اندازه  تغذیه را به ما گوشزد می‌کند. رسول خدا(ص) می‌فرماید «معده خانه تمام دردها و بیماری‌هاست» قرآن کریم نیز «انظر» تفاسیر متعددی دارد. از جمله این‌که دقت در خوردن وآشامیدن یک دستور مهم اسلامی و دینی است.

پیشگیری، بهداشت و درمان بیماری‌های جسم و روح و روان انسان‌ها مسیر نخواهد شد تا زمانی‌که تغذیه و خودرن و آشامیدن آنان کامل و صحیح نباشد.

حضرت امام صادق(ع) می‌فرماید «غذای تو، دوای تو باید باشد»، یعنی به‌گونه‌ای خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها را تهیه و میل کنیم که علاوه بر نقش غذایی در بدن عملکرد اصلاحی و دارویی نیز داشته باشد.

اکبر منتظرالقائم، از اساتید دانشگاه‌های اصفهان در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا از لرستان، گفت: توجه به تغذیه مناسب که موجب پرورش جسم، عقل و روح می‌شود مانند سبک غذا خوردن، آغاز غذا خوردن با نام خدا، آرام جویدن آن و سپاس‌گذاری از پروردگار در پایان غذا خوردن نقش مهمی در سلامت افراد ایفا می‌کند.

وی ادامه داد: طب اسلامی بر پیشگیری و  بهداشت قبل از درمان تأکید دارد، جسم و روح را با یکدیگر در ارتباط می‌داند که بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند لذا به تأثیر ایمان و اخلاق در سلامت جسم و روح معتقد است.

نقش سلامت معنوی و دعا کردن در سلامتی جسم

منتظرالقائم بیان کرد: از دستورات دیگری که برای سلامتی انسان در طب اسلامی به آن‌ها اشاره شده می‌توان به شناخت مزاج‌ها، ورزش، سلامت معنوی و دعا کردن اشاره کرد، زیرا طبق روایات هر دردی را درمانی است، دارو و درمان از تقدیر است و شفا تنها از خداوند است. دعا در سلامت بیمار مؤثر است چون فرد را مثبت‌نگر، خوش‌بین، امیدوار می‌کند و روحیه نشاط و شادابی را در او حفظ می‌کند.

این استاد دانشگاه با بیان این‌که تأکید ما بر طب اسلامی به این معنی نیست که علم مدرن را کنار بگذاریم، خاطرنشان کرد:  قرآن کریم برای دین نازل شده ولی یک چهارم آیات آن در رابطه با نجوم است اما به تدریس علم نجوم نپرداخته است و یا این‌که یک سوم آیات آن در رابطه با تاریخ و سرنوشت اقوام و ملل است، لذا این اشارات قرآنی به علوم، صرفاً اعجازهای علمی قرآن هستند نه یک دستورالعمل علمی.

منتظرالقائم اضافه کرد: از اعجازهای علمی قرآن می‌توان به چرخش زمین، شفابخش بودن عسل و این‌که کلمه انجیر فقط یک بار در قرآن آمده و زیتون 6 بار و دانشمندان کشف کرده‌اند که ترکیب یک انجیر و 6 زیتون بهترین داروی مقوی اعصاب است اشاره کرد.

وی عنوان کرد: در آیات متعددی از جمله آیه 5 سوره مبارکه نساء، 19 و 51 مؤمنون، 15 حجر، 24 عبس به طب اسلامی اشاره شده است، ائمه اطهار نیز توصیه‌های متعددی در زمینه بهداشت و پیشگیری، دستور به حمام و نظافت، حجامت و خون‌گیری داشته‌اند به‌طوری‌که پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید «هرگاه خون در درون شما به جوش آمد(فشارخون داشتید) حجامت کنید».

منتظرالقائم اذعان کرد: توصیه ائمه اطهار(ع) به بیماران برای مراجعه به پزشک، همراه بردن جراحان  در جنگ‌ها برای معالجه بیماران، اطلاعات پزشکی اعراب، اطلاعات پزشکمی جندی شاپور، هند، اسکندریه و ادسا، همه بیان‌گر اهمین طب در فرهنگ اسلامی بوده است.