
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، خوشزبانی مبحثی است که در اسلام بسیار مورد توجه قرار گرفته است و از چند منظر به آن توجه شده است.
22 مورد وجود دارد که باعث میشود در زندگی برکت از بین برود که یکی از آنها بدزبانی است و در نقطه مقابل آن 19 مورد داریم که باعث میشود رزق و روزی در زندگی زیاد شود که خوشزبانی یکی از این 19 مورد است.
از نظر اسلام و ائمه اطهار(ع) انسان عاقل دارای هشت نشانه است که یکی از آنها زبان خوش است، زبان انسان احمق پشت لبانش است این در حالی است که زبان انسان عاقل پشت قلب اوست.
گناهان زبان از نگاه قرآن
قرآن کریم به گناهانی که با زبان صورت میپذیرد، اشاره کرده است چنانکه در آیه 16 سوره حجرات در این رابطه آمده است: «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا یَسخَر قَومُ مِن قَوم……وَلا تَنابَزُوا بِالاَلقاب؛ ای کسانیکه ایمان آوردهاید، نباید برخی، برخی دیگر را مسخره کند…..به یکدیگر لقبهای زشت ندهید» و نیز در آیه یک سوره همزه فرموده است: «وَیلٌ لِکُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ”؛ وای بر کسانیکه مداوم ازدیگران بدگویی وعیبجویی میکنند».
همچنین در آیه 12 سوره حجرات در این رابطه آمده است: «وَلایَغتَب بَعضُکُم بَعضاً أَ یُحِبُّ أَحَدُکُم أَن یَاکُلَ لَحمَ أخیهِ مَیتاً فَکَرِهتُمُوهُ؛ ازیکدیگر غیبت نکنید، آیا دوست دارید که گوشت جسد برادر خود را بخورید؟ یقیناً از آن متنفرید» و نیز در آیه 30 سوره حج آمده است: «وَاجتَنِبُوا قَولَ الزُّورِ؛ واز گفتار باطل، اجتناب کنید».
در مقابل این تعابیر، قرآن به گفتار نیکو پرداخته و آنرا تکلیف زبان معرفی می کند و در این باره در آیه 83 سوره بقره میفرماید: «وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسناً؛ وبا مردم(به زبان) نیکوسخن بگویید» و در آیه 53 اسراء نیز میفرماید: «وَقُل لِعِبادی یَقُولُوا الَّتی هِیَ أَحسَنُ؛ وبه بندگانم بگو که آنچه نیکوست برزبان آورند» و در آیه 10 سوره فاطر نیز در این مورد گفته است: «إِلَیهِ یَصعَدُ الکَلِمُ الطَّیَّب؛ سخنان پاکیزه به سوی او بالا میرود».
خداوند متعال در آیه 108 سوره انعام میفرماید: «وَلاَ تَسُبُّواْ الَّذِینَ یَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ فَیَسُبُّواْ اللّهَ عَدْوًا بِغَیْرِ عِلْمٍ کَذَلِکَ زَیَّنَّا لِکُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِم مَّرْجِعُهُمْ فَیُنَبِّئُهُم بِمَا کَانُواْ یَعْمَلُونَ؛ و آنهایى را که جز خدا مىخوانند دشنام مدهید که آنان از روى دشمنى [و] به نادانى خدا را دشنام خواهند داد اینگونه براى هر امتى کردارشان را آراستیم آنگاه بازگشت آنان بهسوى پروردگارشان خواهد بود و ایشان را از آنچه انجام مىدادند آگاه خواهد ساخت».
حجتالاسلام اصغر دانشی، رئیس عقیدتی ـ سیاسی نسروی انتظامی استان لرستان، در گفتوگو با خبرنگار ایکنا لرستان، با بیان اینکه در روایتی از پیامبر اکرم(ص) آمده است که در امت من دو خصلت مهم وجود دارد؛ یکی اینکه مهمان نواز هستند و دوم اینکه خوش زبانند، اظهار کرد: که مردم لرستان این دو ویژگی را به خوبی و درستی دارند.
وی با اشاره به اینکه انسان موجودی اجتماعی است و این در اجتماع زندگی کردن باعث میشود حقوقی بر گردن ما باشد که یکی از آنها خوش زبانی است، تصریح کرد: حضرت علی(ع) در این باره میفرماید: انسان مؤمن خود را به رنج میرساند اما مردم از او راحت و در امان هستند.
حجتالاسلام دانشی با بیان اینکه ما انواع آزار داریم مانند، آزار زبانی، قلمی و عملی، خاطرنشان کرد: در روایت آمده است که پیامبر اکرم(ص) روبهروی کعبه ایستاد و به آن نگاهی کرد و گفت: تو با عظمت هستی اما آبرو و عزت مردم مهمتر است.
رئیس عقیدتی ـ سیاسی نیروی انتظامی لرستان با اشاره به اینکه کارمندان ادارات بیشترین سروکار را با مردم دارند، عنوان کرد: کسیکه در ادارات کار میکند نسبت به مردم 10 وظیفه دارد که یکی از آنها این است که باید خوش اخلاق باشد.
وی با تأکید بر اینکه ما باید در زندگی خوش زبان باشیم، اظهار کرد: خوش زبانی صرفاً این نیست که حرفهای خوب و زیبا بزنیم بلکه به این معنا نیز است که درست، بهجا، آرام و صحیح صحبت کنیم.
حجتالاسلام دانشی با بیان اینکه حُسن خُلق دارای 2 معنا است، تصریح کرد: در یک معنا به معنی این است که نیروی عقل را بر قوه نفساتی شهوت و غضب حاکم کنیم و معنای دیگر آن شامل سه کلمه خوشرویی، خوشگویی و خوشرفتاری است که اگر کسی این سه امر را رعایت کند دارای حُسن خُلق است.
رئیس عقیدتی ـ سیاسی نیروی انتظامی استان لرستان با اشاره به اینکه در روایتی از امام علی(ع) آمده است که اگر پول نداری دل مردم را به دست بیاوری سعی کن با خوش رفتاری دل او را به دست بیاوری، اظهار کرد: حُسن خُلق نیز مراتبی دارد که در وهله اول در مورد عموم مردم باید رعایت شود و در درجه دوم افراد خاص مانند روحانی محله و فامیل و در وهله سوم خانواده قرار میگیرند.
وی ادامه داد: پیامبر اکرم(ص) در این رابطه میفرماید: بهترین مؤمن کسی است که در خانواده این رفتار یعنی حُسن خُلق را رعایت کند، که این حُسن خُلق نیز مراتبی دارد که انسان در عمل به آن نباید دچار گناه شود که حد اعلای آن پیامبر اکرم(ص) است.
حجتالاسلام دانشی با اشاره به اینکه یکی از جنبههای خوشرویی این است که کسی را میبینی روی لبان او لبخند باشد، تصریح کرد: امام باقر(ع) در این رابطه میفرماید: نگاه کردن به چهره خندان حسنه است و در جایی دیگر میفرماید: اگر شما کسی را شاد کنید خداوند متعال نیز شما را شاد میکند.
رئیس عقیدتی ـ سیاسی نیروی انتظامی استان لرستان با بیان اینکه امام راحل(ره) اوج نفرت را به آمریکا داشت اما در سخنانش نمیبینیم و نمیشنویم که به او بد گفته باشد، اظهار کرد: به تعبیری امام علی(ع) در این رابطه میفرماید: حرف قشنگ بزن و حرف قشنگ تحویل بگیر، این درحالی است که خداوند به موسی و هارون میگوید که به نزد فرعون بروید اما حرف بد نزنید.
وی ادامه داد: از نظر اسلام خوشزبانی آنقدر مهم است که خداوند آن را در کنار نماز و روزه آورده است، پس میتوان نتیجه گرفت که رابطه بین حُسن خُلق و خوشزبانی رایطه نزدیکی است.
حجتالاسلام دانشی با اشاره به اینکه در اسلام خانواده جایگاه ویژه و خاصی دارد، بیان کرد: ما 5 نوع خانواده داریم که عبارتند از؛ فروپاشیده، متزلزل، سالم، متعادل و متکامل که خانواده متکامل در حد بالایی قرار دارد که مصداق آن زندگی معصومین(ع) و بزرگان است.
رئیس عقیدتی ـ سیاسی نیروی انتظامی لرستان با بیان اینکه خانواده سالم بینابین متزلزل و متعادل قرار دارد، عنوان کرد: ما باید بهدنبال این باشبم که خانواده متعادل درست کنیم که در آن توازن رعایت شود چراکه در این خانواده مشارکت، آگاهی، شادکامی و انتقاد سازنده وجود دارد.
وی با اشاره به اینکه این تفکر صحیح نیست که در یک خانواده فقط زن و یا فقط مرد بد باشند بلکه گاهی اوقات هردو بد هستند، اظهار کرد: در خانواده متعادل ویژگیهایی وجود دارد که یکی از آنها آرامش است بهطوریکه خداوند در قرآن به این موضوع اشاره دارد که زن و مرد باید به یکدیگر آرامش بدهند چراکه اگر چنین نباشد زندگی آنها از هم میپاشد.
حجتالاسلام دانشی با بیان اینکه سه چیز به خانواده آرامش میدهد تصریح کرد: اولین چیزی که به انسان آرامش میدهد یاد خداوند است پس ما باید فضای خانه و خانواده را معنوی کنیم، دومین مورد نیک سخن گفتند و سومین مورد اخلاق نیکو و زیباست بهطوریکه خداوند در قرآن کریم دو پیامبر یعنی حضرت ابراهیم(ع) حضرت محمد(ص) را بهعنوان الگو معرفی میکند و در جایی دیگر میفرماید ای محمد(ص) اگر یک زره ترشرویی میکردی همه مردم از اطرافت پراکنده میشدند.
رئیس عقیدتی ـ سیاسی نیروی انتظامی استان لرستان با اشاره به اینکه در آئین اسلام یک مرد با غروری که دارد باید با زبان خوش به همسرش بگوید که دوستت دارم، خاطرنشان کرد: در این صورت مهر و محبت مرد هیچ زمانی از دل زن بیرون نمیرود این درحالی است که هیچ دین و روانشناسی این جمله را بهکار نبرده و به نکات ریزی ماند این توجه نکرده است.