دفاع از خاک؛ وجه مغفول فیلمهای جنگی/ شهدا در قاب عکس خلاصه نشوند
گروه هنر: کارگردان و مستندساز کشور با اشاره به اینکه ما از خاک، مردم و دین خود دفاع کردیم، ابراز کرد: عدهای با دیده جنگی، به دفاع مقدس نگاه میکنند و سینمای ضدجنگ اروپا را کپی کورکورانه میکنند، غافل از اینکه سینمای ضد جنگ اروپااست که به زیادهخواهیهای ابرقدرتها میپردازد.
محسن اسلامزاده، کارگردان و مستندساز مشهدی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با بیان اینکه جوان 25 ساله امروز، جنگ را درک نکرده و ارتباط عمیقی با جنگ ندارد، ابراز کرد: اگر شهدا در زندگی امروز باورپذیر باشند، میتوانیم با جوانان ارتباط برقرار کنیم بنابراین باید شهدا را از قاب عکس بیرون بیاوریم، تا آنها در زندگی امروزی ما ملموس شوند.
مستندساز «پیمانهای پنهان» به تأثیر خاطرات و داستانهای دفاع مقدس بر دل جوانان دانشجو اشاره کرد و گفت: بازگویی خاطرات دفاع مقدس بر دل جوانان دانشجویی که متهم به بی دغدغهگی هستند نیز تأثیر میگذارد، زیرا آنچه از دل برآید، لاجرم بر دل نشیند.
وی فضای دهه 60 را، فضای دفاع مقدس عنوان و اظهار کرد: در آن زمان بحث دفاع مقدس و جنگ، دغدغه اصلی مردم بود و بسیاری از فیلمسازان نیز در اینباره، آثاری تولید کردند که برخی از آنها بیشتر دیده شده و تعدادی از آنها ماندگار شدند.
بازگویی دفاع مقدس در قالبهای هنریتر و جذابتر
اسلامزاده با بیان اینکه با فاصله گرفتن از جنگ، به قالبها و فرمهای دقیق و جدیدی نیاز است، گفت: برخی از مخاطبان که نسل قدیمی به شمار میروند، آن فضاها در ذهنشان مانده و فیلم ساختن برای آنها راحتتر است، ولی جوانان امروز که جنگ را ندیده و رابطهای با آن نداشتند، نیاز به بازگویی خاطرات دفاع مقدس در قالبهای هنریتر و جذابتر دارند.
وی با اشاره به اینکه ما از خاک، مردم و دین خود دفاع کردیم، ابراز کرد: عدهای با دیده جنگی، به دفاع مقدس نگاه میکنند و سینمای ضدجنگ اروپا را کپی کورکورانه میکنند، غافل از اینکه سینمای ضد جنگ اروپا، یک سینمای روشنفکری است که به زیاده خواهیهای ابرقدرتها میپردازد.
این جوان مستندساز به شکلگیری سینمای ضد جنگ اشاره کرد و گفت: آمار میلیونی کشتگان جنگ جهانی اول و دوم در تاریخ بشریت سابقه نداشته است لذا میتوان گفت، جنگها، تبعات آن و یأس فراوان وارد شده به بازماندگان و خانواده قربانیها موجب شکلگیری سینمای ضدجنگ در اروپا شد.
برخی، حقیقت دفاع مقدس را درک نکردهاند
وی با بیان اینکه برخی، حقیقت دفاع مقدس را درک نکردهاند، اظهار کرد: برای بعضی افراد، بحث دفاع از دین و میهن مغفول مانده است، لذا سینمای ضد جنگ اروپا را در جامعه اسلامی و ایرانی ما اجرا میکنند.
اسلامزاده، با بیان اینکه در مقاطع مختلف، فیلمهای بسیار خوبی ساخته شده است، عنوان کرد: آخرین نمونه این فیلمها، «شیار 143» است که رهبر معظم انقلاب در این خصوص فرمودهاند: «دفاع مقدس نه تنها قابلیت هنری شدن دارد بلکه داستانهای جذاب و میهنپرستانه با درونمایههای انسانی را میتوان از آن استخراج کرد».
وی به جمله حاتمیکیا که این فیلم سرشار از امید است، اشاره و ابراز کرد: فیلم «شیار 143» سرشار از احساس و استعارههای زیباست، کارگردان با قراردادن کارخانه مس در کویر، نشان میدهد که چگونه خاک، کیمیا میشود؛ همچنین فیلم سختی است به گونهای که انسان را تحت تأثیر قرار داده و چشم انسان را نمناک میکند، ولی حرف بزرگی دارد، این فیلم یک انسان را از زمین جدا و به انسان آسمانی تبدیل میکند.
جایگاه تحقیق در فیلمهای دفاع مقدس
برنده جایزه بخش بینالملل سومین جشنواره عمار به جایگاه تحقیق در فیلمهای دفاع مقدس اشاره کرد و گفت: فیلمساز این فیلمِ دوران جنگ و دفاع مقدس، ابتدا روی موضوع تحقیق کرده و کتابش را نگارش کرده است، سپس فیلم آن را در حالیکه استعارهها و شخصیتهایی را به متن افزوده، در نقطهای دیگر از کشور اجرا و ساخته است.
وی با بیان اینکه ما سینمای خاص خود را داریم و نمیتوانیم از غربیها کپیبرداری کنیم، گفت: برخی دیگر نیز از آن طرف بام افتادهاند و میخواهند فیلم هالیوودی صرف از دفاع مقدس بسازند، در حالی که در سینمای دفاع مقدس به فیلمهای داستانی و مستندی نیاز داریم که نگاه ظریف، درست و سالم به مقوله دفاع داشته باشیم زیرا آن وقت سبکی خاص خود و منطبق با محتوای اصیل جامعه خواهیم داشت.
کارگردان مستند «اهل سنت ایران» با اشاره به اینکه عوامل بسیاری در تولید اینگونه فیلمها مؤثر هستند، اظهار کرد: سلامت فکری کارگردان، رسیدن به داستانهای درست و تجاری نگاه نکردن به ماجرا و ... از جمله عوامل مؤثر در ساخت فیلم موفق به شمار میرود.
سینمای مستند دفاع مقدس با فیلمهای شهید آوینی شناخته میشود
وی با بیان اینکه سینمای مستند دفاع مقدس با فیلمهای شهید آوینی، کلید خورده و شناخته میشود، عنوان کرد: مجموعه «روایت فتح» که توسط شهید آوینی و دیگر پیشکسوتان این عرصه ساخته شده است، زیر بنایی برای داستانپردازیهای بعدی به شمار میرود؛ در حقیقت، جواهری در اختیار ماست که نیاز به فرآوری دارد.
این کارگردان و مستندساز با اشاره به اینکه از سینمای مستند به عنوان سینمای مادر یاد میکنیم، بیان کرد: فراگیری سینمای مستند، زیربنای فیلم داستانی است و آشنایی با مستند و اصول آن به کارگردانان انیمیشن و فیلم داستانی میتواند بسیار کمک کند.
وی افزود: کارگردان و فیلمنامهنویس داستانی در موضوع دفاع مقدس میتواند خاطرات و استنادات نابی را که از طریق مستندنگاریها ثبت شده است، استخراج کند؛ علاوه بر آن در بسیاری از موقعیتها، نیاز به تخیل ندارد چون اتفاقاتی افتاده که میتواند به آنها استناد کند.
اسلامزاده به خلاقیت و نوآوری در سینمای مستند اشاره و ابراز کرد: در سینمای مستند نیز نوآوریهایی صورت گرفته است، مانند مستند «آخرین روزهای زمستان» که درباره شهید باقری بود و برای اولین بار آمار بیننده آن از برخی سریالهای تلویزیون فراتر رفت زیرا در بهترین زمان پخش شبکه یک قرار گرفت و به دلیل اینکه با خلاقیت و نوآوری همراه بود، در جشنوارههای مختلف نیز جایزه گرفت.
هنرمندان در پازل دشمن بازی نکنند
برگزیده جشنواره سکانس بیداری با بیان اینکه باید از شهدای مدافع حرم، فیلمهای مستند و سینمایی ظریفی ساخته شود، افزود: باید حواسمان باشد که در پازل دشمن بازی نکنیم و روی انگیزه افراد و نام شهدا که مدافع حرم هستند، تآکید شود، همانطور که سید حسن نصرالله بیان کرده است، میخواهیم از مکانهایی که برای ما مقدس است، دفاع کنیم. لذا فیلمسازی درباره شهدای مدافع حرم، نکات ظریفی دارد که باید رعایت شود در این صورت، داستانهای زیبا و انسانی جالبی روایت میشود که میتواند بر هر مخاطبی تأثیرگذار باشد.
