رابطه سعدی و قرآن محدود به استفاده از استشهادات قرآنی نیست

محمدیوسف نیری، نویسنده، پژوهشگر و استاد دانشگاه شیراز در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از فارس، با بیان اینکه رابطه سعدی و قرآن صرفاً در استفاه از استشهادات قرآنی نیست، گفت: آوردن آیه‌ای از قرآن حتی در بامداد شعر فارسی وجود دارد و می‌توانیم مشاهده کنیم که دقیقاً آیه قرآن در یک شعر فارسی به کار رفته است آن هم با تناسب موسیقیایی، بلاغی و معنوی.

ایرانیان فرهنگ اسلام و قران را با ذوق پذیرفته‌‌اند
وی افزود: این مسئله نشان می‌دهد که در شعر سیلابی یعنی قبل از شعر عروضی، هم آیات قرآن در ادبیات فارسی ما نفوذ داشته است یعنی ایرانیان، فرهنگ اسلام و قرآن را با ذوق و شوق و اختیار خود پذیرفته‌اند.
نیری ادامه داد:‌ اما در سعدی حکایت غیر از این است؛ یک ضلع ثابت و پولادین هندسه سخن سعدی همیشه قرآن است، گاهی این آیات را می‌توانیم تشخیص دهیم و یا گاهی آنچان در کلامش حل شده است که فقط کسانی که با قرآن زیاد آشنایی دارند می‌توانند تشخیص دهند که سعدی چگونه از قرآن استفاده کرده است یعنی از حل و درج و گاهی از اقتباس استفاده کرده است.

تمام سخن سعدی در بوستان، استفاده از آموزه‌های قرآنی است
عضو هیئت علمی بخش فارسی دانشگاه شیراز ابراز کرد: سعدی در تمام سخنش مخصوصاً در بوستان که آرمان شهر فکری اوست یک ضلع قرآن در کنار روایات خود قرار داده است که اصطلاحاً به هر دو نقل می‌گویند و یک ضلعش عقلانیتی مشاهده می‌کنیم که در حقیقت تجلی عقلانیت ابن سینایی است و هر چه نقل کنند از بشر در این کار است و دقیقاً عقلانیت ابن سینایی در فکر سعدی تکرار می‌شود و ضلع دیگر شخصیت بالیده سعدی، مقام عشق است یعنی به عنوان یک عارف عاشق که از مقام معرفت و از دانستن به حقیقت محبت راه پیدا کرده است، مطرح است.
وی ادامه داد:‌ این مسئله را می‌توانیم در یک شکل حسی به یک مثلث متساوی‌الاضلاع تعبیر کنیم که هر سه ضلع آن با هم برابر است یعنی سعدی بسیار با اعتدال از قرآن، حدیث، عقلانیت و عشق استفاده کرده است به گونه‌ای که تمامی آثار او در این مثلث زیبای سه ضلع برابر می‌تواند قرار بگیرد و این زیرساخت پولادین هندسه فکری و سخن سعدی است.