توجه قرآن به علم نجوم/ گنجینه نجوم موزه آستان قدس در ایران منحصربهفرد است
گروه هنر: نشست علمی «مبانی نجومی استهلال و بررسی ابزارهای رصد»، با حضور جمعی از اساتید و علاقهمندان به علم نجوم، در موزه آستانقدس رضوی برگزار شد که در آن بر توجه قرآن به علم نجوم تأکید شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی و به نقل از روابطعمومی و امور بینالملل سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستانقدسرضوی، نشست علمی «مبانی نجومی استهلال و بررسی ابزارهای رصد»، با حضور جمعی از اساتید و علاقهمندان به علم نجوم، اول اردیبهشتماه در موزه آستان قدس رضوی برگزار شد.
در این نشست محمدمهدی مطیعی، عضو کمیته نجوم ستاد استهلال استانهای خراسان و صاحب کتاب «رؤیت هلال؛ آشنایی با مقدمات نجومی استهلال» طی سخنرانی خود به بررسی مبانی نجومی استهلال پرداخت و با بیان اینکه در قرآن کریم به هیچ علمی به اندازه نجوم پرداخته نشده است، عنوان کرد: در قرآن کریم به تفکر در خلقت آسمانها و زمین امر شده است.
وی در ادامه این نشست مواردی چون پنج ایده متفاوت کشورهای جهان اسلام در حوزه رؤیت هلال ماه، ملاک آغاز ماههای قمری در ایران و تدوین تقویم هجری قمری، چرایی دشواری رؤیت برخی ماهها مانند رمضان و عید فطر، پارامترهای مؤثر در رؤیت هلال ماه، پارامترهای مهم در رؤیت هلال و ... را مورد بررسی قرار داد.
مسئول رصدخانه دانشگاه فردوسی مشهد، با اشاره به جایگاه منحصربهفرد منجمان ایرانی در ثبت رکوردهای بینالمللی اظهار کرد: ایران در عرصه رؤیت هلال، در مرتبهای بالا در سطح دنیا قرار دارد.
سید محمدهادی طباطبایییزدی، رئیس هیأت مدیره تعاونی دانشبنیان انگاره فیزیک توس به عنوان دیگر سخنران این نشست، ضمن بررسی تاریخچه رصد و رصدخانه از گذشته تاکنون، به معرفی برخی از نفایس ابزارآلات نجومی موزه مرکزی آستان قدس رضوی پرداخت.
طباطبایییزدی، «اسطرلاب عبدالائمه» را نفیسترین، ابزار نجومی در این مرکز دانست و بیان کرد: این اسطرلاب از جهات گوناگون همچون قدمت، اصالت، پیچیدگی و تعداد محدود آن در جهان، اثری منحصربهفرد به شمار میرود و ضروری است در ویترینی مجزا در معرض نمایش قرار گیرد.
وی با اشاره به اینکه نمونهای از این اسطرلاب در موزه لوور پاریس در شرایطی ویژه نگهداری میشود، اظهار کرد: موزههای بسیاری از کشورها، اسطرلابهای برنجی و اصیل در اختیار ندارند و نمونههای چوبی و بدل را به نمایش میگذارند و این درحالی است که اصلی بودن اسطرلاب در حال نمایش در موزه آستانقدس با توجه به ظرافتهای موجود در آن، کاملاً مشهود است.
طباطبایییزدی همچنین از تلسکوپ نیوتونی این مرکز یاد کرد و افزود: علاوه بر این تلسکوپ، این مرکز چندین تلسکوپ نفیس متعلق به قرن 18 در اختیار دارد که از جهت قدمت تنها حدود سی تا چهل سال، از دوره نیوتون فاصله دارد و دکترسید جلالالدین تهرانی، نایب تولیه وقت، آنها را از اروپا به ایران منتقل کرد.
وی با اشاره به بازدیدهای خود از موزههای نجوم و تاریخ علم ترکیه و استرالیا و همچنین آگاهی از سایر موزههای سطح دنیا، بر لزوم نزدیک شدن این موزه به استانداردهای جهانی از جهت ساختمان موزهای و نحوه نمایش تأکید کرد و ادامه داد: شاید موزههای بسیاری از این کشورها، در مقایسه با موزه آستان قدس رضوی تعداد بسیار کمتری از ابزارهای نجومی را در اختیار داشته باشند اما نحوه نمایش به صورتی است که چشمگیرتر به نظر میرسد.
این کارشناس ارشد تاریخ علم، گنجینه نجوم موزه مرکزی آستان قدس رضوی را از جهت تعداد اشیاء و نیز آثار به نمایش درآمده، در ایران استثنایی و منحصر به فرد توصیف کرد و افزود: طی 10 سال اخیر این گنجینه رشد چشمگیری داشته و امید است که این روند ادامه داشته باشد.
وی افزود: آستانقدس رضوی، اسطرلابها و تلسکوپهای بسیار نفیسی در اختیار دارد، که جدا کردن صفحات اسطرلاب و همچنین نمایش ماکتهای برشخورده تلسکوپ به صورت طولی و عرضی، در کنار تلسکوپهای در حال نمایش میتواند به ارتقای دانش بازدیدکنندگان منجر شود.
