
روشها و شیوههاى آموزش نماز در کودکان و نوجوانان، بر اصولى استوار است که شاید بتوان گفت اصلی ترین و اولین قدم در این مسیر رفتار والدین و اعضای خانواده با کودک برای نهادینه شدن و علاقمندی آنها به خواندن نماز است.
نیایش یکى از نیازهاى عمیق انسان است
نیاز به پرستش و نیایش یکى از نیازهاى اساسى و عمیق انسان است که در عمق روان بشر وجود دارد؛ در بررسى تاریخى، این موضوع ثابت شده که پرستش جزئى از وجود و کشش فطرى انسان است. گاهى که این میل و روح پرستش توسط انبیا(ع) در مسیر صحیحى قرارگرفته، به خداپرستى ختم شده، اما گاهى بر اثر جهل، انحراف و لجاجت، موجودات و اشیاى گوناگون مانند سنگ و چوب، ماه، خورشید، آتش، گاو و پول مورد پرستش قرار گرفتهاند.
همه کودکان به طور فطرى کنجکاو و کاوشگر بوده و به دنبال پاسخ به سؤالات و چراها هستند و میل به پرستش و نیایش در وجودشان موج مىزند؛ تجربیات و مشاهدات نیز نشان میدهد این مطلب است که کودکان در تقلید و یادگیرى مفاهیم و مسائل دینى مثل نماز و روزه آمادگى بیش ترى در مقایسه با دیگر رفتارها و موضوعات از خود نشان مى دهند. این موضوع نشان از فطرى بودن خداجویى در کودکان است.
متأسفانه بعضى از والدین به دلیل عدم حساسیت و اهمیت نسبت به مسائل دینى و گاهى به دلیل سختگیرىها و آموزشهاى غلط و عدم آشنایى آنان با سیره ائمّه اطهار(ع) و روشهاى تربیتى، به گونهاى با کودک رفتار مىکنند که آنان نسبت به مسائل دینى بىتفاوت، کمرغبت و گاهی از آن متنفّر مىشوند.
آموزش معارف دینى داراى مراتب و درجاتى است
آموزش معارف و مسائل دینى داراى مراتب و درجاتى است و هر مرتبه و درجه اى از آن، اصول و مقتضیاتى دارد که باید مراعات شود. تفاوت این مراتب و درجات به دلیل تفاوتهاى فردى در رشد استعدادهاى ذهنى و روحى و نیز تفاوت در معلومات و تجربیات و شرایط گوناگون اجتماعى و فرهنگى در متعلّمان است.
اعتدال و میانهروى، زیربناى تعالیم است، به گونهاى که در همه دستورات و مقرّرات آن، از هرگونه افراط و تفریط جلوگیرى به عمل آمده است؛ در عبادت، تحصیل علم، خوردن، پوشیدن، رفاقت، دشمنى و در سایر شؤون زندگى، همه جا میانه روى توصیه شده است.
حجتالاسلام ناصر نقوی، مسئول دفترنماینده ولی فقیه دراستان و امام جمعه همدان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، اظهار کرد: برای انس کودکان به نماز باید والدین آنها را قبل از رسیدن به سن تکلیف به خواندن نماز دعوت و تشویق کنند در این صورت کودکان با نماز بهتر انس میگیرند.
وی افزود: با توجه به احادیث رسیده از معصومین که آموزش در کودکی مانند نقشی برسنگ است در خصوص تربیت نیز این کاملا صادق است.
نقوی اظهار کرد: نماز زیباترین حالت را در انسان و فرد به وجود میآورد حتی اگر نماز به طور دائم خوانده نشود، زیرا نماز اوج بندگی است و مهمترین عنوان تربیتی را در بردارد.
مدرس حوزههای علمیه همدان اظهار کرد: بنابراین والدین و مربیان آنها باید دربین بچهها این مسأله را خوب نهادینه کنند که همه ما بنده خدا هستیم و در این راستا نماز بسیار با اهمیت است.
اثر نماز در دانشآموزان از دو بعد بررسی میشود
وی با بیان اینکه اثر نماز در دانشآموزان را میتوان از دو بعد بررسی کرد، ادامه داد: اولین بعد اثر ذاتی نماز بر دانشآموزان است مانند نماز جماعت، اذان واقامه در تمام اینها نماز اثرگذار است، بعد دیگر اثر تبلیغاتی نماز است یعنی باید آموزههای دینی و به ویژه نماز به خوبی به جامعه ارائه شود.
وی اظهار کرد: درمسائل تربیتی یکی از نگرانیهای ما کنترل دانشآموزان است، در این راستا استفاده از کنترل قوی مثل نماز خیلی مهم است؛ زیرا قویترین کنترل انسان نماز است و اگر این کنترل نباشد بچهها از این کنترل سودمند خالی میشوند.
نقوی در اشاره به رفتارهای والدین با بچهها برای گرایش آنها به سمت نماز افزود: والدین نیز باید تشویقی با کودکان برخورد کنند و نباید همیشه به صورت مالی و یا قهری باشد باید به کودک شخصیت داد وبا محبت و تبلیغی برای آموزش نماز برخورد کرد، کودکان اینگونه به صورت شرطی بارنمیآیند.
مسئول دفترنماینده ولی فقیه دراستان و امام جمعه همدان اذعان کرد: نماز جزئی از دین ما است بنابراین اگر از دوران کودکی برای انجام فرایض دینی تشویق شوند روی بچهها تأثیرگذار است.
حجتالاسلام سید مرتضی حسنیحلم، رئیس ستاد اقامه نماز استان همدان نیز در گفتوگو با ایکنا خاطرنشان کرد: یکی از آموزههای بسیار مهم دینی که در بعد تربیتی انسان حائز اهمیت است توجه خاص به نماز است.
ادای حق نماز انسان را به مقصود میرساند
وی افزود: در حقیقت نماز زمانیکه حق آن ادا میشود و انسان از این اقیانوس الهی بهرهمند میشود به سرمنزل مقصود رهنمون میگردد و ساحل مقصود نیز تربیت و آرامش روحی و روانی انسان است.
حسنیحلم بیان کرد: حقیقت نماز دور شدن از اظطرابها و تشویشهاست؛ اینکه خدا در قرآن فرمودهاند:« الَّذِینَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِکْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ؛ آنها کسانی هستند که ایمان آوردهاند و دلهایشان به یاد خدا مطمئن (و آرام) است، آگاه باشید با یاد خدا دلها آرامش مییابد»(الرعد/آیه 28) این آیه نشان میدهد بزرگترین و مهم ترین اذکار نماز است.
سلامت روحی در جامعه نمازی وجود دارد
وی بیان کرد: باید همه این را مد نظر قرار بدهیم که جامعه نمازی جامعهای خواهد بود که در آن نشاط معنوی، سلامت روحی، موج میزند در بین عبادات متنوعترین و پررمز و رازترین آن نماز است
رئیس ستاد اقامه نماز استان همدان ادامه داد: نماز عبارتند از توحید و معاد یعنی نماز هم مبدا، هم معاد و هم نبوت و هم امامت است، نماز خط مستقیم است؛ در حقیقت کسانی که با نماز محشور شدند، خود را از تمام نیازها دور کردند و تنها به بینیاز مطلق متصل کردند.
وی اضافه کرد: باید همه تلاش کنیم جامعه را به سرمنزل مقصود برسانیم، بنابراین باید والدین و مسئولین روشهای جذب جوانها به نماز جذابیتهای نماز را بشناسند، شیرینیهای آن را به مخاطبین بشناسانیم، تا جامعه ما جامعهای باشد، مملو از نیکیها، خیرات و برکات و زیباییها و در یک کلمه جامعهای رشد یافته و هدایت یافته شود.