نگهداری بیش از ۱۳۰۰ نسخه خطی نجوم در کتابخانه آستان قدس
گروه هنر: رئیس اداره مخطوطات آستان قدس رضوی، گفت: کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی با بیش از ۱۳۰۰ نسخه خطی نجوم از دانشمندان بزرگ این علم در دورههای گوناگون تاریخی از غنیترین کتابخانههای جهان اسلام بهشمار میرود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به نقل از روابطعمومی و امور بینالملل سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، محمدرضا فاضلهاشمی، رئیس اداره مخطوطات آستان قدس رضوی، کتابخانه آستان قدس رضوی را با بیش از ده قرن قدمت و با 97 هزار نسخه خطی در موضوعات گوناگون از کتابخانههای بینظیر جهان اسلام دانست و عنوان کرد: علم نجوم، هیئت و ریاضیات، از علوم اسلامی است که از گذشته مورد توجه ویژه علمای اسلامی و همچنین فرمانروایان بوده است.
فاضلهاشمی با بیان اینکه 1300 جلد از نسخههای خطی موجود در این مرکز صرفاً با موضوع نجوم است، اظهار کرد: تمام این نسخ در فهرستهای توصیفی نسخههای خطی کتابخانه آستان قدس رضوی را به طور مفصل معرفی کردهایم.
وی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب با اهدای حدود 16 هزار جلد نسخه خطی، از بزرگترین اهداکنندگان نسخ خطی به این مرکز هستند که تعداد زیادی از کتب اهدایی ایشان علاوه بر فقه و حدیث، در موضوع تاریخ علم، ریاضی و نجوم است به طوری که جلدهای 8، 9 و 18 کتاب «فهرست نسخههای خطی اهدایی رهبر معظم انقلاب» تنها به موضوع نجوم و ریاضیات اختصاص یافته است.
فاضلهاشمی، از نفایس موجود در این مرکز به «دیباچه تقویم علایی» از خواجهنصیر طوسی اشاره و بیان کرد: این نسخه در سال 685 قمری در اصفهان کتابت شده و در سال 1372 رهبر معظم انقلاب این نسخه را به اداره مخطوطات آستان قدس رضوی اهدا کردهاند.
وی همچنین «پنجاه باب سلطانی» از رکنالدین آملیحسینی که کتابت آن در قرن 10 و به زبان فارسی به خط نستعلیق 15 سطری انجام گرفته است و همچنین «بیست باب در معرفت تقویم» از عبدالعلی بیرجندی، رساله در خوف، اختیارات منظوم که توسط درویش علی در قرن 10 کتابت شده است را از دیگر نفایس اهدایی رهبر معظم انقلاب در موضوع نجوم برشمرد.
رئیس اداره مخطوطات آستان قدس رضوی در ادامه «قانون مسعودی» که در قرن پنجم به دست دانشمند مشهور علم نجوم، ابوریحان بیرونی تألیف شده است را از جمله نفیسترین این نسخ ذکر کرد و افزود: این کتاب به زبان عربی است و در قرن هفت به خط نسخ کهن کتابت شده و در سال 1361 شمسی توسط دکتر سیدجلالالدین تهرانی، نایب التولیه وقت آستان قدس وقف این کتابخانه شده است.
وی همچنین ،از «الادوارالانوار»؛ زیج مغربی نام برد و عنوان کرد: این اثر در سال 675 قمری به دست محیالدین مغربی، از دستیاران خواجهنصیر طوسی در رصدخانه مراغه تألیف شده است که نادرشاه افشار آن را به کتابخانه آستان قدس رضوی وقف کرد.
فاضلهاشمی، همچنین، «زبدهالهیئه» از خواجهنصیر طوسی که در قرن هفتم قمری در اصفهان کتابت شده و «ارشاد (پنجاه باب در اسطرلاب)»، از احمدبن حیدرشیرازی متعلق به قرن هفتم را از دیگر نفایس این مجموعه دانست.
