جهل؛ عاملی در ایجاد تفرقه/ خودبزرگ‌بینی و تمسخر دیگران از آثار جهالت است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، مردم عادی، به‌محض آن‌که سخن از «فقر» به میان می‌آید، به ذهنشان بی‌بضاعتی مادی خطور می‌کند و فقیر را کسی می‌دانند که مال و ثروتی نداشته باشد اما سخن حکمت‌آمیز پیامبراین است که «هیچ فقری شدیدتر از نادانی نیست» چون جهل سبب هر معصیت و مصیبت است معمولاً گناه معصیت بر اثر جهل است؛ از سوی دیگر بزرگ‌ترین مصیبت‌ها جهل و نادانی است.
واقعیت این است که ریشه همه فقرها از جمله فقر مادی «جهل» است، انسانی که بی‌برنامه و ضابطه و بدون سنجیدگی و تدبیر و از سر نادانی، کارهای خود را انجام می‌دهد در همه عرصه‌های مادی، معنوی، دین‌داری، امور دنیوی: تحصیل، شغل، ازدواج و ... به فقر دچار می‌شود و نمی‌تواند استعدادهای خود را در مسیر رشد و کمال به کار اندازد.

جهل؛ بزرگ‌ترین مصیبت/ جهل ریشه فقر و نداری

امام علی(ع) جهل را بزرگ‌ترین مصیبت می‌داند و آن را ریشه همه بدی‌ها برمی‌شمرد و مایه مرگ زندگان و دوام بدبختی معرفی کرده است.
نکته مهم این است که بدانیم جهل، در اسلام مترادف با گمراهی است و هنگامی‌که دین ما شخصی را از قرار گرفتن در جرگه نادانان بازمی‌دارد به معنا و مفهوم پرهیز از گمراهی و ضلالتی است که زندگی دنیوی و اخروی‌اش را تهدید می‌کند و از مدار ایمان و توحید بیرون می‌راند.
با این معیار، اگر فردی از تحصیلات عالی هم برخوردار باشد، اما از دانش واقعی هدایت برخوردار نباشد «جاهل» است.جهل آثار بسیار زیان‌باری بر همه عرصه‌های زندگی دارد و این آثار نشان می‌دهد که جهل ریشه همه فقر و نادری است.

جهل عاملی مهم در ایجاد تفرقه و دوری از اتحاد و وحدت است

حجت‌الاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی ‌‎فقیه در استان و امام‌جمعه خرم‌آباد در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا با بیان این‌که جهل عاملی مهم در ایجاد تفرقه و دوری از اتحاد و وحدت است، گفت: کسانی‌که در موضوعی آگاهی و اطلاعی نداشته به‌طور طبیعی داوری‌های نادرستی از مسئله خواهند داشت که جلوی تحقق وحدت در عقیده و روش و رفتار را خواهد گرفت.
وی افزود: قرآن کریم اختلافات چندی را به این جهل و نادانی نسبت می‌دهد و خاستگاهش را در آن می‌یابد از جمله درباره اختلافات در میان بنی‌اسرائیل درباره حضرت موسی(ع) که موجبات تشتت اجتماعی و اختلافات دینی و مذهبی شد خداوند ریشه این اختلاف را در جهل بنی‌اسرائیل می‌داند؛ اختلافاتی که موجبات تشدید درگیری‌ها و کشتارها و شکنجه برخی از بنی‌اسرائیل از پیروان موسی شد.
میرعمادی با اشاره به آیه 138 سوره اعراف با این مضمون «وَجَاوَزْنَا بِبَنِی إِسْرَائِیلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْاْ عَلَى قَوْمٍ یَعْکُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ قَالُواْ یَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَهًا کَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّکُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ»، اضافه کرد: نمونه عینی دیگری که قرآن از آن یاد می‌کند اختلاف در میان مردم درباره شمار واقعی اصحاب کهف است که خاستگاه آن‌ را خداوند جهل و نادانی ایشان برمی‌شمارد.
وی افزود: هرچند که به‌نظر می‌رسد اختلاف در شمارگان اصحاب کهف نباید این‌گونه باشد که آثاری در زندگی مردمان به‌جا بگذارد ولی قرآن تبیین می‌کند که همین اختلاف جزئی خود، موجبات تفرقه و تشدید اختلافات خواهد شد به‌گونه‌ای که در اصل زندگی و وحدت ایشان نیز تاثیرگذار خواهد بود.

استکبار و خودبزرگ‌بینی از آثار جهل است

نماینده ولی‌ فقیه در لرستان با اشاره به این‌که از دیگر آثاری که قرآن برای جهل برمی‌شمارد استکبار و خودبزرگ‌بینی است، خاطرنشان کرد: افراد جاهل به جهت عدم شناخت درست از موقعیت خود و دیگران در هستی، رفتاری در پیش می‌گیرند که برخاسته از خودبزرگ‌بینی آنان است.
وی ادامه داد: هنگامی‌که شخص، درک درستی از موقعیت خود در جهان و جامعه نداشته باشد و یا خود را از جنس و نزاد برتر بیابد این توهم برای وی پدید می‌آید که وی از جایگاه و مقام برتری برخوردار بوده و دیگران نسبت به وی پست‌تر و فروتر هستند این‌گونه است که در رفتار عملی خویش، خوی استکباری را در پیش می‌گیرند.
میرعمادی گفت: نمونه‌ای که قرآن اشاره می‌کند جهل ابلیس است که خود را برتر از آدم یافته و از نظر نژادی و عنصر ایجادی، در موقعیت عالی‌تر خود را می‌یابد این‌گونه است که خوی استکباری وی در عمل نشان داده می‌شود و حاضر به پذیرش برتری آدم و سجده و اطاعت از وی نمی‌شود.
وی با اشاره به آیه 76 سوره ص با این مضمون که «قَالَ أَنَا خَیْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِی مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِینٍ؛ گفت من از او بهترم مرا از آتش آفریده‌‏اى و او را از گل آفریده‌‏اى» یادآور شد: استهزا و  تمسخر دیگران، انحصارطلبی و بی‌بندوباری و ناشکیبایی، از دیگر آثار جهل است.