مکافات عمل از نگاه قرآن/ عکس‌العمل کارها، از سنت‌های الهی در جهان است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، شاید این شعر معروف «این جهان کوه است و فعل ما ندا/سوی ما آید صداها را ندا/از مکافات عمل غافل نباش/گندم از گندم بروید جو زجو» را بارها شنیده باشیم و یا این‌که به عینه مشاهده کرده باشیم وقتی عمل بد و یا ظلمی انجام می‌دهیم در پاره‌ای مواقع مکافات آن‌را خواهیم دید.
این‌که می‌گویند هر عملی مکافاتی دارد معنای بس برزگی دارد که نیازمند اندیشیدن در آن است، عکس‌العمل هر عملی، از قوانین حتمی عالم است اگر کسی در میان کوه صدایی برآورد، کوه صدای او را به او بازمی‌گرداند.مَثَل این دنیا هم مانند کوه است، همان‌طور که کوه صدا را منعکس می‌کند و به گوش خواننده برمی‌گرداند عمل انسان‌ها هم عکس‌العملی دارد که خواه‌ناخواه در دنیا و یا در جهان آخرت نتیجه آن‌را به آنان باز می‌گرداند.

به‌عبارت دیگر، هر عملى داراى عکس‌العمل و هر کنشى داراى واکنش است و باید توجه داشت که مکافات عمل هم در دنیا وجود دارد و هم در آخرت، با این فرق که مکافات در دنیا نسبت به آخرت بسیار کم‌رنگ‌تر مى‌باشد و نیز باید توجه داشت که کیفر یا پاداش عمل به‌صورت‌هاى گوناگون به سراغ انسان مى‌آید. گرفتارى‌هاى گوناگونى که در دنیا دامن‌گیر انسان مى‌گردد، گاهى مکافات عمل است و گاهى براى امتحان است و براى بعضى مایه و پایه‌ى ترقى و تکامل و پاداش افزون و مضاعف است.

در قرآن‌کریم در آیه 155 سوره بقره در این رابطه آمده است: «وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِّنَ الْخَوفْ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الأَمَوَالِ وَالأنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِینَه؛ و قطعاً شما را به چیزى از [قبیل] ترس و گرسنگى و کاهشى در اموال و جان‌ها و محصولات می‌‏آزماییم و مژده ده شکیبایان را».

امام صادق(ع) فرمودند: «إن أشد الناس بلاء الأنبیاء ثم الذین یلونهم ثم الأمثل فالأمثل؛ سخت‌ترین مردم از نظر بلا پیامبرانند سپس کسانى‌که در پى آنانند، سپس کسى‌که از دیگرى بهتر است به ترتیب».

معروف است می‌گویند: کسی‌که چوب در لانه زنبور می‌کند این خود یک عمل است و عکس‌العملش حمله زنبورها به او و از پای درآوردن آن شخص است.فردی که خود را از ساختمان چند طبقه به پایین پرت می‌کند عملی است که عکس‌العملش معلول شدن یا مردن است و همین طور کارهای دیگری از این قبیل.
بدین‌سان درمی‌یابیم که یکی از سنت‌های کلی الهی در جهان طبیعت، عکس‌العمل کارهایی است که انسان‌ها انجام می‌دهند به‌گونه‌ای که هیچ عملی در دنیا بدون عکس‌العمل نیست و هیچ کنشی بدون واکنش
نخواهد بود ضرب‌المثل مشهوری است که «هرچه کاری، همان درو کنی، از گُل، گُل و از خار، خار بروید».
پس بدون شک هر کار خلاف و هر گناه و قانون‌شکنی در فرد و اجتماع خواه ناخواه اثر نامطلوبی می‌گذارد؛ همان‌طور که غذای ناساام و مسموم، در بدن تاثیر نامطلوبی خواهد گذاشت برای مثال دروغ، موجب سلب اعتماد مردم از انسان دروغگو می‌گردد، خیانت در امانت، روابط اجتماع را با خیانت کار بر هم می‌زند و ظلم بر مردم سبب عصیان و طغیان اجتماعی می‌گردد همچنین قطع رحم، که عمر قاطع رحم را کوتاه می‌کند و همین‌طور کارهای نادرست دیگر که انسان خلاف‌کار را گرفتار می‌کند.
همچنین، عکس‌العمل کارهای نیکی که انسان‌ها انجام می‌دهند خواه ناخواه هم در دنیا و هم در آخرت به آنان بازمی‌گردد مثلاً کسی‌که به دیگری سلام کند خواه ناخواه جواب سلام را می‌شنود، کسی‌که دست افتاده‌ای را بگیرد خواه‌ناخواه دست او را هنگام گرفتاری می‌گیرند.
همچنین کسی‌که در تاریکی چراغی روشن کند، خود نیز در پرتو آن می‌نشیند و استفاده می‌کند، کسی‌که راهی را آسفالت کند خودش هم به‌راحتی از آن عبور می‌نماید و کسی‌که به دیگری احترام کند به او احترام می‌کنند.