صبر و توکل، آثار ایمان به فریادرسی خداوند در زندگی است

شوکت عظیمی، مدرس حوزه علمیه بانوان اهواز در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، پیرامون صفت «یا غیاث‌المستغیثین» در دعای جوشن کبیر، اظهار کرد: غیاث به معنای فریادرس است. فریادرسی یکی از صفات خدای متعال است؛ یعنی خدا هر نیازی که بشر داشته باشد آن را برطرف می‌کند؛ حال در گرفتاری‌ها، بلاها و سختی‌ها وقتی بنده از خداوند می‌خواهد، خداوند او را یاری می‌کند و گرفتاری او را برطرف می​کند.

فریادرسی خداوند یک امر قطعی است

وی اظهار کرد: فریادرسی خداوند یک امر قطعی است. حال می​توان پرسید چرا چنین است که خداوند بلاها و گرفتاری​های انسان را برطرف می‌کند؟ چون خدا مالک ما است، رازق و مدبر امور و خالق ما است. او نیازهای ما را می‌شناسد و بر اساس مصلحت و حکمت خود نیازهای ما را برآورده می‌کند و از سویی انسان هم سرتا پا نیاز است و نیاز جزء لاینفک وجود او است.

در شرایط عادی نگاه انسان به اسباب مادی است

عظیمی گفت: درخواست نیاز از خدای متعال یک امر فطری است، یعنی انسان فطرتاً نیازهای خود را از خداوند می‌طلبد. امکان دارد این مسأله در شرایط عادی بروز و ظهور نداشته باشد اما خدای متعال در قرآن کریم می​فرماید: وقتی انسان مبتلای طوفان شود، آن موقع که هیچ یار و یاری ندارد، مخلصانه از خدا درخواست کمک می‌کند. این همان ندای فطری او است که او را وادار به این امر می‌کند. در شرایط عادی نگاه انسان به اسباب مادی است و اسباب مادی را به عنوان یک جزء مستقل که می​توانند او را کمک کنند، تلقی می​کند؛ اما وقتی از آنها ناامید شد ندای درونی او خود را نشان می​دهد و مخلصانه خدا را به کمک می‌طلبد.

وی با بیان اینکه اظهار نیاز نسبت به خدا یک امر فطری است، تصریح کرد: انسان ممکن است از فطرت خود فاصله بگیرد چون امکان دارد اسباب مادی برای او جاذبه‌هایی داشته باشد که جذب آنها شود؛ ولی در شرایط بحرانی این اسباب جاذبه​ای برای او ندارد.

آثار اعتقاد به فریادرس بودن خداوند در زندگی انسان

این مدرس حوزه علمیه بیان کرد: قرآن به این ندای فطری بشر کمک کرده است و فرموده: «ادعونی استجب لکم» مرا بخوانید تا اجابت کنم. حال اگر انسان معتقد باشد که خدای متعال فریادرس است و خدا تنها کسی است که همه نیازهای او را در شرایط عادی و بحرانی برآورده می‌کند، اعتماد و توکلش بر خدا می‌شود. چنین فردی مقابل خدا، تکبر ندارد، خاضع و خاشع است؛ چون او را فقط مدبر امور و علت‌العلل می‌داند و اسباب مادی را وابسته به خدا می‌داند که اگر خدا بخواهد کارایی دارند و اگر نخواهد کارایی نخواهند داشت.

عظیمی ادامه داد: این انسان مطیع و قانع می‌شود و گرفتاری‌ها او را از پای درنمی‌آورد، صبوری می​کند. آرامش دارد؛ چون خداوند فرمود: «ألا بذکرالله تطمئن القلوب». چون به یاد خداست و وصل به اوست حتی اگر نیاز او پاسخ داده نشد و گرفتاریش برطرف نشد آرامش دارد چون انسان در سایه اتصال به خدا آرامش دارد.

ناآرامی انسان به واسطه بی​اعتمادی به خدا است

وی در ادامه تصریح کرد: اما وقتی به این امر اعتقاد نداشته باشد و به اسباب مادی دلخوش باشد؛ چنین فردی صفت توکل و اعتماد به خدا را ندارد و چون این امر برخلاف فطرت اوست در او ناآرامی به وجود می‌آید، اضطراب دارد و گرفتاری و مشکلات را برای خود بزرگ می‌داند. ناشکیبا است و اعتراض می‌کند؛ لذا برابر خدا متکبرانه برخورد می​کند؛ خاضع و خاشع نیست و برای رفع نیاز به دیگران روی می​آورد به آنها اظهار نیاز می‌کند و خود را خوار می کند.

این مدرس حوزه علمیه خاطرنشان کرد: همه این آثار در پی عدم اعتقاد به غیاث بودن خدای تعالی و مدبر الامور بود او است؛ این که خداوند وکیل و صاحب اختیار ما است و همه نیازهای ما را او برطرف می​کند؛ در حالی که خود بی​نیاز مطلق است. وقتی انسان دست به دامان قدرت مطلق خدا می​شود، از این صفات دور می​شود و اینها همه از برکات این اعتقاد است.

ذکری که در لحظه شهادت بر زبان امام حسین(ع) جاری بود

عظیمی با بیان اینکه این صفت در دعای ندبه و کمیل نیز آمده است، گفت: حضرت اباعبدالله الحسین(ع) نیز در مناجات خود در لحظات شهادت خود «یا غیاث المستغیثین» را به زبان آورد. معلوم می‌شود وقتی انسان در شرایط بسیار دشواری گرفتار باشد و از همه جا بریده باشد با این نام خدا را صدا می‌زند و چیز بزرگی از خدا می​خواهد.

عظیمی در پایان اظهار کرد: در دعای جوشن کبیر نیز خدا را با این نام می‌خوانیم تا خدا ما را از آتش جهنم نجات دهد. امیدواریم خداوند به ما توفیق درک این معارف و اعتقاد به آن‌ها را بدهد و بتوانیم آن‌ها را در زندگی به‌کار بگیریم.