مبرا بودن از گناه؛ ویژگی ورزش پهلوانی/ ورزشکاران پیامرسان ارزشهای معنوی باشند
گروه اجتماعی: ورزش پهلوانی دارای سابقه تاریخی درخشانی است که همواره بزرگان میداندار و جلودار آن بودهاند و گناه و معصیت در این ورزش هیچگاه جایگاهی نداشته است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، ورزش پهلوانی یکی از ورزشهایی است که در ابتدای آفرینش مطرح بوده است. سه امتیاز ورزش پهلوانی این است که در این ورزش دارای سابقه تاریخی درخشان است، همواره بزرگان میداندار و جلودار آن بودهاند و گناه و معصیت در این ورزش هیچگاه جایگاهی نداشته است.
در مبارزه امام علی(ع) با عمربن عبدود در جنگ خندق، حضرت علی(ع) پس از اهانت عبدود به مادرشان و همچنین ریختن آب دهان به صورت ایشان بهدلیل اینکه عبدود را بهخاطر خشم و غضب نکشته باشد از کشتن او منصرف شد و در فرصت دیگری او را به هلاکت رساند.
این روحیه امام علی(ع) نشئت گرفته از روحیه جوانمردی امام بوده است، فرهنگ جوانمردی یعنی انسان در یک شرایط حساس مردانه به میدان بیاید، حب و بغضها را کنار بگذارد و انصاف و جوانمردی بر او حاکم باشد.
نگاهی به ورزش زورخانهای
زورخانه، که مکان ورزشی باستانی مقدس ایرانیان و جایگاه زور و قدرت است، عنوان محلی تاریخی است که در آن کشتیگیران ایرانی تحت تعلیم و تعلم قرار میگیرند.
این ورزش در نگاه اول شبیه حرکات نامتعارف بدنسازی و آئروبیک بهنظر میرسد. اما حرکات باستانیکاران، ترکیبی از حرکات چرخشی دراویش همراه با ضربات آهنگین و وزنههای چوبی سنگینی است که آنرا در داخل گود چرخانده و به هوا پرتاب میکنند.
بر پایه تاریخ، زورخانه در حدود هفتصد سال پیش (قرن هفتم خورشیدی) بهوسیله محمود معروف به پوریای ولی که ظاهراً از مردم خوارزم بوده و گویا در سال772ه.ق. درگذشته است بهصورت امروزی بازسازماندهی شد. با این حال بر پایه رفتار و منش تاریخی و اسطورههای ایران زورخانه میتواند حداقل در ایران تاریخی بسیار کهنتر داشته باشد.
پیدایش زورخانه به زمانهای خیلی قدیم که جنگهای تن به تن انجام میشد و تعلیم فنون جنگی در آن عصر به سبک و شیوه مخصوص انجام میگرفت، برمیگردد زیرا عملیات جنگی آن روز عبارت بود از اسب سواری، چوگان بازی، تیراندازی و کشتی و... که تعلیمات آن برای هر مملکتی ضروری بود.
در ورزش باستانی، اداوات کاربردی، الهام گرفته شده از ادوات جنگی است، مثلاً «میل» صورت تغییر یافته گرز است، «کباده» همان «کمان» است، «سنگ زورخانه» همان Kسپر» است و «طبل زورخانه» یادآور طبل جنگی یا همان کوس است و گود زورخونه محلی برای پرورش تن و روح اما در این میان خواندن اشعار هم حکم همان رجزخوانی میادین جنگی را بهخوبی ایفا کرده است با این تفاوت که در اشعار رجزخوانی هدف ترساندن حریف و غلبه بر او بوده، اما در اشعار زورخانهها هدف القای توان و نیرو به ورزشکاران است که در این میان اشعار مورد نظر را با چاشنی پند و اندرز در مسیر غلبه بر نفس در نظر گرفتند.
مرشد در زورخانه حکم صوفی یا عارفی را دارد که با خواندن اشعاری حماسی هدفش القای توان و نیروی ورزش است.
ورزش و تندرستی از نگاه قرآن
قرآنکریم در آیه 60 سوره انفال در رابطه با قدرت بدنی فرموده است: «وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّکُمْ وَآخَرِینَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ یَعْلَمُهُمْ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَیْءٍ فِی سَبِیلِ اللّهِ یُوَفَّ إِلَیْکُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ؛ و هر چه در توان دارید از نیرو و اسبهاى آماده بسیج کنید تا با این [تدارکات] دشمن خدا و دشمن خودتان و [دشمنان] دیگرى را جز ایشان که شما نمیشناسیدشان و خدا آنان را میشناسد بترسانید و هر چیزى در راه خدا خرج کنید پاداشش به خود شما بازگردانیده میشود و بر شما ستم نخواهد رفت».
همچنین، در آیه 247 سوره بقره در رابطه با قدرت و توان بدنی آمده است: «وَقَالَ لَهُمْ نَبِیُّهُمْ إِنَّ اللّهَ قَدْ بَعَثَ لَکُمْ طَالُوتَ مَلِکًا قَالُوَاْ أَنَّى یَکُونُ لَهُ الْمُلْکُ عَلَیْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْکِ مِنْهُ وَلَمْ یُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِ قَالَ إِنَّ اللّهَ اصْطَفَاهُ عَلَیْکُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِی الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللّهُ یُؤْتِی مُلْکَهُ مَن یَشَاءُ وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ؛ و پیامبرشان به آنان گفت در حقیقت خداوند طالوت را بر شما به پادشاهى گماشته است گفتند چگونه او را بر ما پادشاهى باشد با آنکه ما به پادشاهى از وى سزاوارتریم و به او از حیث مال گشایشى داده نشده است پیامبرشان گفت در حقیقت خدا او را بر شما برترى داده و او را در دانش و [نیروى] بدنى بر شما برترى بخشیده است و خداوند پادشاهى خود را به هر کس که بخواهد میدهد و خدا گشایشگر داناست».
خداوند متعال در آیه 26 سوره قصص نیز میفرماید: «قَالَتْ إِحْدَاهُمَا یَا أَبَتِ اسْتَأْجِرْهُ إِنَّ خَیْرَ مَنِ اسْتَأْجَرْتَ الْقَوِیُّ الْأَمِینُ؛ یکى از آن دو [دختر] گفت اى پدر او را استخدام کن چرا که بهترین کسى است که استخدام میکنى هم نیرومند [و هم] در خور اعتماد است».
همچنین در آیات 11 و 12 سوره یوسف(ع) آمده است: «الُواْ یَا أَبَانَا مَا لَکَ لاَ تَأْمَنَّا عَلَى یُوسُفَ وَإِنَّا لَهُ لَنَاصِحُونَ﴿۱۱﴾ أَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا یَرْتَعْ وَیَلْعَبْ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ؛ گفتند اى پدر تو را چه شده است که ما را بر یوسف امین نمیدانى در حالىکه ما خیرخواه او هستیم، فردا او را با ما بفرست تا [در چمن] بگردد و بازى کند و ما به خوبى نگهبان او خواهیم بود».
ایمان؛ مهمترین ویژگی برای ورزشکار مسلمان
از جمله ویژگیهایی که از نظر اسلام برای ورزشکاران بیان شده میتوان به مواردی از جمله ایمان، امین بودن، دانش و بینش، سبقت در کار خیر، حمایت از مظلوم، گذشت و بخشش، پرهیز از غرور اشاره کرد.
استاد شهید مرتضی مطهری در این رابطه فرموده است: «اگر کسی تمام همّش تقویت جسمش باشد، نقص کارش این نیست که جسمش را تقویت کرده و مثلاً نگذاشته دندانش خراب شود، بلکه این است که جنبههای دیگر را مهمل گذاشته است. آن چیزی که در مورد این افراد بد است، «حصر» است [مثل بازی کردن بچه بد نیست، بلکه لازم است، ولی اینکه فقط بازی کند بد است] ... تضعیف جسم، در روشهای غیر اسلامی، یعنی همان روش معروف هندی، مطلوب است. آنها با پرورش جسم به همین معنا هم مخالفند؛ میگویند: جسم و قوای جسمانی را باید ضعیف نگه داشت. این در اسلام نیست، ولی شک ندارد که تقویت و تربیت جسم برای انسان، از نظر اسلام هدف نیست؛ مطلوب هست، ولی نه بهعنوان هدف، بلکه بهعنوان وسیله و شرط؛ یعنی انسان جسم سالم و قوی نداشته باشد، روح سالم هم نخواهد داشت».
ورزش از نگاه روایات
از برخی روایات اسلامی نیز بهخوبی تاثیر منفی رذائل اخلاقی، که مربوط به روان آدمی هستند، بر جسم انسان فهمیده میشود. چنانکه امام علی(ع) فرموده است: «سلامتی جسم، ناشی از اندک بودن حسد است» و یا «در شگفتم که چگونه حسودان از سلامتی بدنهایشان غافلند».امام صادق(ع) نیز فرموده است: انسان حسود، پیش از آنکه به شخص مورد حسد زیان وارد سازد، به خویشتن ضرر میرساند»
زیرا همین که انسان نسبت به کسی حسادت میورزد، به اعصاب و بدن خویش آسیب میرساند. آن گاه پس از آن، ممکن است بر مبنای حسادت خود اقدامی نموده و به شخص مورد حسد نیز زیانی وارد سازد».
نبی مکرم اسلام فرموده است: «بهترین سرگرمی برای مرد با ایمان، شنا، و بهترین سرگرمی برای زن با ایمان ریسندگی است» و نیز امام علی(ع) فرموده است: «هر کس کار (بدنی ) کند قویتر شده، و هر کس در کار کردن کوتاهی نماید، ضعیفتر خواهد شد» امام صادق(ع) نیز در این رابطه فرموده است: «از چاق شدن همانند خوکهایی که برای ذبح نگهداری میشوند، بپرهیزید».
حضرت علی(ع) در فرازی از دعای کمیل فرموده است: «پروردگارا! پروردگارا! پروردگارا! اعضاء و جوارح مرا، در راه خدمت به خودت، قوی و نیرومند گردان» و امام سجاد(ع) نیز در دعای ابوحمزه ثمالی فرموده است: «خداوندا! سلامتی در جسم و توانایی بدنی به من ارزانی فرما!».
حجتالاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولیفقیه در استان و امام جمعه خرمآباد در گفتوگو با خبرنگار ایکنا ضمن قدردانی از ورزشکارانی که مدالهای قهرمانی خود را به رهبر انقلاب تقدیم کردهاند، گفت: اهداء مدالهای قهرمانی به رهبر انقلاب بیانگر پیوند قلبی ورزشکاران با ولایت است.
ورزشکارانی که مقید به ارزشهای دینی هستند در دنیا الگو شدهاند
وی با بیان اینکه ورزشکارانی که مقید به ارزشهای دینی هستند در دنیا الگو شدهاند، افزود: قبل از انقلاب ما حتی یک ورزشکار زن محجبه که در میادین بینالمللی حضور پیدا کند را نداشتیم اما به برکت انقلاب اسلامی امروز حضور با حجاب ورزشکار زن کشورمان تاثیرگذار بوده است بهگونهای که بسیاری از زنان دیگر کشورهای اسلامی با حجاب وارد میادین مسابقه میشوند.
نماینده ولی فقیه در لرستان با اشاره به اینکه سجده شکر آن ورزشکار جوانی که پس از پیروزی در مسابقه با حریف خود بهجا میآورد تاثیرگذار است، گفت: ورزشکاران ما نه تنها باید در بُعد ورزش بلکه میبایست در سایر ابعاد زندگی اثرگذار باشند.
میرعمادی بر ضرورت توجه جوانان به جمله معروف رهبر معظم انقلاب در خصوص تحصیل، تهذیب و ورزش اظهار کرد: هدف از داشتند بدن سالم عبادت و طاعت خداوند است.
ورزشکاران ایرانی پیامرسان ارزشهای معنوی باشند
وی با تاکید بر اینکه ورزشکاران باید برای پیشرفت کشور و ارتقاء آن در سطح بینالملل تلاش کنند، اضافه کرد: رسالت سنگینی که بر دوش ورزشکاران قرار دارد این است که باید پیامرسان ارزشهای معنوی باشند.
نماینده ولی فقیه در لرستان با بیان اینکه پیام انقلاب اسلامی معنویت و حفظ ارزشهای اسلامی و دینی، انقلابی و انسانی است، گفت: امروز در دنیا بر اخلاق ورزشی بسیار تاکید میشود و خوشبختانه با پیروزی انقلابی اسلامی در کشور ما نیز امروز شاهدیم که اخلاق با ورزش پیوند خورده است؛ اگر چه در بعضی جاها اخلاق ورزشی رعایت نمیشود.
ضرورت ترویج فرهنگ پهلوانی و تبدیل آن به یک فرهنگ عمومی
میرعمادی در ادامه بر ضرورت ترویج فرهنگ پهلوانی و تبدیل آن به یک فرهنگ عمومی تاکید کرد و ادامه داد: ترویج این فرهنگ موجب ترویج اخلاق در جامعه میشود و این مساله خود میتواند سلامت عمومی جامعه را موجب شود و در واقع با این عمل میتوانیم روح و جسم را با هم تقویت کنیم.
وی با بیان اینکه فرهنگ پهلوانی فرهنگ اخلاق، معنویت و جوانمردی است، تصریح کرد: اگر ورزشکاری فاقد اخلاق ورزشکاری باشد نمیتواند در میادین ورزشی راه یابد.
علییاور عزیزپور، مدیرکل ورزش و جوانان استان لرستان نیز در گفتوگو با خبرنگار ایکنا گفت: منش پهلوانی بر روحیه ورزشکاران لرستان حاکم است و مصادیق این ادعا در اهداء مدال قهرمانی یکی از ورزشکاران به رهبر معظم انقلاب، پرهیز از دست دادن به نامحرم بر روی سکوی قهرمانی توسط یک ورزشکار زن و یا حرکت ورزشکار لرستانی برای کمک به ورزشکار ایتالیایی زمانیکه در چاله آب گرفته شده بود و با این کار قهرمانی را به او تقدیم کرد نمود یافته است.
وی با بیان اینکه یکی دیگر از افتخارات ورزش لرستان این است که نشان پهلوانی کشور به دست رهبر معظم انقلاب بر بازوی مردانی پهلوان لرستانی بسته شده است، افزود: به برکت وجود افرادی به مانند تختیها امروز روحیه پهلوانی در جامعه نهادینه شده است.
مدیرکل ورزش و جوانان لرستان با اشاره به دسگیریهای هیات پهلوانی استان لرستان از نیازمندان و ایتام گفت: تاکنون گلریزانهای مختلفی توسط این هیئت برای حمایت از نیازمندان و ایتام برگزار شده است.
