مبارزه امام صادق(ع) با شبهات بدعتگزاران/ چهره راستین اسلام و فقه آلمحمد(ص) آشکار شد
گروه اجتماعی: عصر امام صادق(ع) عصر شکوفایی دانش، فقه، کلام، مناظره، حدیث و روایت و در آن سوی، عصر بدعتها و گسترش مذاهب مختلف بود؛ بنابراین آن حضرت در پرتو شرایط آماده و آرامش بهوجود آمده برای بنیهاشم به واسطه درگیری حکومتهای بنیامیه و بنیعباس به تربیت شاگردان بسیار پرداخت.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، تولد امام جعفرصادق(ع) در روز دوشنبه، هفدهم ربیعالاول سال 83 هجری در مدینه واقع شد مادرش ام فروه و پدرش امام محمدباقر(ع) بوده است، نام مبارکش، جعفر و القابش، صادق، صابر، فاضل و طاهر بوده و کنیهاش ابوعبدالله است.
این امام همام در سن سی و دو سالگی به مقام امامت رسید و سی و سه سال مقام امامت را برعهده داشت و سرانجام در سن 65 سالگی به دست منصور دوانیقی به شهادت رسید و مرقد شریفش در قبرستان بقیع است.
مذهب شیعیان و مذهب اهلبیت(ع) به نام جعفری مزین شده است زیرا آن حضرت از فرصتها استفاده کرد و علم اهلبیت(ع) را که از زمان رحلت پیامبر(ص)، مورد ظلم قرار گرفته بود، منتشر کرد و شاگردان زیادی تربیت نمود و در محضرش چهار هزار نفر حاضر میشدند علومی که از آن حضرت صادر شد آنقدر گسترده است که عقلها را به حیرت وا میدارد.
دوران سی و سه ساله امامت امام صادق(ع)، عصر شکوفایی معارف اهلبیت(ع) بود. آن حضرت در این دوران از درگیری بنیامیه و بنیعباس و اشتغال آنها به خودشان استفاده کرده و با توجه به نیاز شدید جامعه آن زمان و آماده بودن زمینه اجتماعی، با ایجاد یک حوزه وسیع علمی ودینی، به تربیت شاگردان بسیاری در زمینههای مختلف علمی و مذهبی پرداختند.
مبارزه با شبهات مسموم بدعتگزاران
عده شاگردان معروف ایشان را تا چهار هزار نفر و مجموع آنها را تا 12 هزار نفر هم نوشتهاند. به این ترتیب آن حضرت ضمن مبارزه با شبهات مسموم بدعتگزاران، اسلام ناب محمدی را از زیر حجاب تیره و تار اسلام بنیامیه و بنیعباس بیرون آوردند.
عصر امام صادق(ع) عصر شکوفایی دانش، فقه، کلام، مناظره، حدیث و روایت و در آن سوی، عصر بدعتها، گمراهیها و گسترش مذهبهای مختلف بود؛ بنابراین آن حضرت با توجه به نیاز جامعه آن روز و در پرتو شرایط آماده و آرامش بهوجود آمده برای بنیهاشم به واسطه درگیری حکومتهای بنیامیه و بنیعباس با تأسیس مجالس درس و مراکز علمی به تربیت شاگردان بسیار پرداخت.
آن حضرت با شرکت در مناظرات و مباحثات علمی و مذهبی علاوه بر آشکار ساختن چهره راستین اسلام و فقه آلمحمد، شبهات دروغسازان و نیرنگبازان اموی و عباسی را نیز پاسخ میگفت و توطئههای آنان را باطل میکرد.
مرحوم کلینی در کتاب اصول کافی از هشام بن سالم نقل کرده است: همین که پاسی از شب میگذشت امام صادق(ع) انبانی از نان و گوشت و پول فراهم میآورد و آنرا بر دوش میگرفت و بهسوی خانه نیازمندان مدینه رهسپار شده و آنها را در میانشان، تقسیم میکرد.
امام صادق(ع)؛ مصداق روشن انسان کامل و نمونه عالی گذشت و خیرخواهی
امام صادق(ع) نیز همچون، دیگر ائمه هدی، مصداق روشن انسان کامل و نمونه عالی گذشت و خیرخواهی بودند. در این باره گفتهاند روزی، مردی به نزد امام صادق آمد و گفت: پسر عموی ایشان، به آن حضرت ناسزا گفته و در این راه از چیزی فرو گذار نکرده است. امام با شنیدن این سخن از جای برخاسته و دو رکعت نماز گزاردند و آنگاه چنین دعا کردند: «خداوندا، من حق خود را بر او بخشیدم، جود و کرم تو از من بیشتر است او را ببخش و گفتار و کردارش را بر او مگیر» و پیوسته آن فرد را دعا میکردند.
مکتب امام صادق(ع)، مکتب امامت، خلافت الهی و هدایت انسانها است، و گاه حتی مکتب درسآموزی برای کسب روزی حلال. ایشان خود پیوسته کار و تلاش میکردند و دیگران را هم به این امر، سفارش میکردند و نمیخواستند که فردی در جامعه از کوشش برای کسب روزی حلال، باز ماند. ایشان کار و تلاش برای کسب روزی را وسیله حفظ آبرو تلقی کرده و میفرمودند: «آدمی باید در پیِ کسب و کار برای حفظ آبروی خود باشد».
امام صادق(ع) مصداق روشن کسانی بودند که کم مصرف میکنند و زیاد بهره میدهند و هم مصداق آیه 67 سوره فرقان، در وصف بندگان راستین خدا: «بندگان خالص خدا کسانی هستند که در هزینه خود نه اسراف در پیش میگیرند و نه سختگیری، بلکه در میان این دو، حد اعتدالی دارند».ایشان درباره میانهروی اقتصادی میفرمودند: «من ضامنم که اگر کسی میانهرو باشد، فقیر نگردد».
سادهزیستی امام جعفرصادق(ع)
امام صادق(ع) در همه شئون زندگی، سیره پیامبر اکرم(ص) را الگوی رفتار خود قرار داده بودند. در بسیاری از وقتها با کارگران و غلامان خود بر سر یک سفره مینشستند و بدون هیچ غروری با آنان هم غذا میشدند. در خوردن غذا آرام و صبور بودند و هرگز با حرص و ولع غذا نمیخوردند و مانند برخی ازمتکبران، غذای مخصوص و متفاوت از دیگران نداشتند.
شخصیّت علمی و معنوی
امام صادق(ع) از نظر علمی و معنوی دارای مقامی والا و ارزشمند بودند به گونهای که میتوان گفت همه علوم اهلبیت(ع) در وجود ایشان جمع بود. ابنحجر (دانشمند اهلسنت) در کتاب صواعق در این باره میگوید: «او، آنقدر مباحث فقهی را در جهان عرضه کرده که قبل و بعد او سابقه ندارد».
فعالیتهای سیاسی امام صادق(ع)
امام صادق(ع) علاوه بر فعالیت در زمینههای علمی، در عرصه سیاست نیز حضوری گسترده داشتند و مبارزات سیاسی خود را با تکیه بر امامت و رهبری اهلبیت(ع) آغاز کردند. آن حضرت، پیروِ فعالیتهای سیاسی خود، بهمنظور تبلیغ جریان اصیل امامت، نمایندگانی به مناطق مختلف میفرستادند و با تأیید و تشویق قیامهای اسلامی، نقش مهمی را در پیشرفت و گسترش آن قیامها برعهده داشتند.
درباره شیوه رفتاری امام صادق(ع) با مردم گفتهاند: ایشان فردی خوش مجلس و خوشسخن بودند. با مردم روابط گرم، و معاشرتی صمیمانه داشتند، ولی این گرمی و صمیمیت سبب آن نمیشد که در مجلس ایشان، کار خارج از نزاکتی صورت گیرد.
آن امام، هرگز کلام کسی را قطع نمیکرد و پس از پایان سخنان دیگران، حرف و سخنشان را آغاز میکردند. همچنین ایشان با چهرهای بشاش و گشاده و با لبانی متبسم با مردم روبهرو میشدند چنانچه مالک بن انس یکی ازشاگردان امام صادق(ع) و پیشوای مذهب مالکی میگوید: «او فردی شوخطبع و خندهرو بود».
حجتالاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولیفقیه در استان و امام جمعه خرمآباد در گفتوگو با خبرنگار ایکنا با تسلیت سالروز شهادت امام جعفر صادق(ع) با بیان اینکه امام صادق(ع) در عصر خود در دو جبهه فرهنگی و سیاسی فعالیت داشته است، عنوان کرد: امام صادق(ع) در جبهه فرهنگی به تربیت شاگردان، نشر علوم اهلبیت(ع)، تحکیم پایههای اعتقادی مذهب تشیع پرداخته است، بهطوریکه امروز بیشترین احادیث شیعه، از امام صادق(ع) نقل شده است، به همین دلیل مکتب تشیع، به مکتب جعفری معروف شده است.
تبلیغ و تبیین جایگاه ولایت و امامت
نماینده ولیفقیه در لرستان خاطرنشان کرد: امام صادق(ع) ضمن اینکه به تربیت هزاران شاگرد در رشتههای گوناگون علوم اسلامی پرداخت، در جبهه سیاسی نیز به مبارزاتی پایدار و ماندگار با حاکمان ظالمان برخاست، ایشان از جانب خود، نمایندگانی را به نقاط مختلف دنیا میفرستاد تا به تبلیغ و تبیین جایگاه ولایت و امامت بپردازند.
وی تصریح کرد: امام جعفرصادق(ع) یک جریان مبارزات شیعی را در برابر حاکمان ستمگر وقت بهراه انداخت و همین مبارزات سیاسی ایشان سبب شد که منصور دوانیقی از امام صادق(ع) کینه به دل گرفته و با زهر ایشان را به شهادت برساند.
میرعمادی بیان کرد: آخرین سخن امام صادق(ع) پیش از شهادت خطاب به همه بستگان و یارانش که گرد وی آمده بودند، این بود که فرمود شفاعت ما به کسیکه نماز را سبک بشمارد، نمیرسد.
وی گفت: ما باید از فرمایشات امام صادق(ع) درس بگیریم و از سبک شمردن نمازها پرهیز کنیم، به یاری خدا در مراسم سوگواری آن امام همام(ع) شرکت کنید و برای قبر بیچراغ امام صادق(ع) در مدینه که این روزها زائری ندارد، اشک بریزید و توسل بجوئید تا مشمول رحمت امام(ع) قرار بگیرید.
