سوء برداشت از مفاهیم دینی؛ مانع پرداختن به سبک زندگی اسلامی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حسن رحیم‌پورازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی شب گذشته، 10 شهریورماه در هفتمین اردوی بصیرت کمیته امداد امام خمینی(ره) کشور در جمع دانشجویان دختر استان‌های اصفهان، فارس و مازندران در اردوگاه ثامن‌الائمه(ع) مشهد به تبیین دو تفکر که مانع از پرداختن به سبک زندگی اسلامی و استنباط این نوع سبک زندگی از منابع دینی یعنی کتاب و سنت می‌شوند، پرداخت.

عقیده بی‌ارتباط بودن دین با زندگی و تمدن؛ اولین مانع پرداختن به سبک زندگی دینی

رحیم‌پورازغدی در ابتدا با اشاره به این دیدگاه که دین هیچ ارتباطی با زندگی بشر و تمدن‌سازی ندارد، در توضیح آن بیان کرد: این تفکر از 100، 150 سال گذشته از غرب و شرق به اسلام وارد شد و بعد از تسلط بر مسلمانان به عنوان تحصیلات، تئوریزه و آکادمیک شد که ما و نسل‌های قبل از ما قربانی این تفکر هستیم، تفکری که از صدر اسلام و ابتدای دعوت پیامبر(ص) هم بوده است و اساسا سخن خدا بودن وحی را قبول ندارد و منشأ دین را بشری می‌داند.

وی در ادامه توضیح تفکرهای مانع پرداختن به سبک زندگی دینی به این دیدگاه که دین مقوله‌ای الهی اما محدود به مسائل درونی است، اشاره کرد و توضیح داد: این عقیده می‌گوید دین به سبک احساسات مربوط می‌شود اما نه به سبک زندگی، از همین رو از قرن 20 تحت عنوان شرق شناسی و اطلاح طلبی دینی نمود پیدا کرد و بعدها سخنگویانی از بین مسلمانان هم پیدا کرد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در همین موضوع ادامه داد: اوج این جریان در قرن 19 بود، طبق عقیده ماتریالیست‌ها که اساسا صحبت از سبک زندگی معنویت را حرف بی‌خودی می‌دانستند و چه طبق عقیده کمونیست‌ها که دین را افیون و فلج‌کننده زندگی می‌دانند و معتقد هستند دین باید حذف شود.

عقیده جدایی دین از زندگی همان اسلام آمریکایی است

وی بیان اینکه عقیده جدایی دین از زندگی همان اسلام آمریکایی است که دین را فقط در مناسک فردی خلاصه می‌کند و از مقولات اجتماعی مانند عدل، ظلم، عدالت و اخلاق اجتماعی و ... جدا می‌داند، اضافه کرد: در سابق کسانی که مذهبی بودند، دین را در حج، زیارت امام رضا(ع) و روضه گرفتن خلاصه کرده بودند و دین در سبک زندگی آنها وجود نداشت.

رحیم‌پورازغدی ادامه داد: مخالفان دین دقیقا همین نگاه را می‌پسندند، این نگاه که دین هیچ ارتباطی به حقوق اجتماعی، اقتصادی، حقوق خانواده، حقوق بین‌الملل، نظام‌های پولی و مالی و ... نداشته باشد و افرادِ به ظاهر دیندار همانطور در فعالیت‌های اجتماعی رفتار کنند که غیر آن‌ها رفتار می‌کنند.

وی  با اشاره به نظریه نومینالیسم(نام انگاری مفاهیم غیر تجربی) و مکتب آمپریسم(اصالت تجربه) بیان کرد: این مکتب مفاهیمی مانند خدا، انسانیت، اخلاق اجتماعی، معاد و ... را از واقعیت جدا می‌داند و معتقد است که این مفاهیم فقط یک لفظ هستند و هیچ واقعیتی ندارند که در نتیجه سبک زندگی خود را هم برهمین اساس بنا می‌کنند برخلاف عقیده ما که حقیقت را مساوی ماده نمی‌دانیم بلکه معتقدیم و ماده طفیل معناست و اصل این عالم معنا و باطن آن است.

این استاد دانشگاه در پایان بخش ابتدایی سخنانش در توضیح اولین مانع پرداختن به سبک زندگی دینی با اشاره به سوره عصر به توضیح عقیده مسلمانان در رابطه با سبک زندگی پرداخت و توضیح داد: ما معتقدیم که اصل این عالم باطن آن است و همان‌گونه که قرآن در سوره عصر فرموده: انسان شب و روز در حال ضرر کردن است و تنها کسانی از این ضرر در امان هستند که ایمان داشته باشند، براساس ایمانشان عمل کرده و کمک کنند تا جامعه نیز به سمت حق حرکت کند و یکدیگر را به صبر در مقابل مشکلات، در مقابل تهدیدها، تحریم‌ها و ظلم سفارش کنند.

سوءبرداشت‌ها از مفاهیم دینی؛ مانعی دیگر در راه استنباط سبک زندگی اسلامی

وی در بخش بعدی سخنانش به سوءبرداشت از مفاهیم دینی برای فرار از مسئولیت‌ها به عنوان یکی دیگر از موانع پرداختن به سبک زندگی دینی اشاره کرد و با بیان مثالی توضیح داد: یکی از این مفاهیم، شفاعت است که در مورد آن دو برداشت وجود دارد که یکی 100 درصد صحیح و دیگری 100 درصد باطل است.

رحیم‌پورازغدی در توضیح معنای صحیح شفاعت بیان کرد: شفاعت برای کسانی است که در مسیر حق در حال حرکت هستند و عمل می‌کنند اما گاهی دچار خطا و گناه هم می‌شوند، طبق بیان قرآن اعمال صالح و فاسد را با هم دارند که اولیای خدا به اذن خدا این گروه را شفاعت می‌کنند و نمی‌گذارند افرادی که در مسیر حق در حال حرکت هستند، مأیوس شوند.

وی در ادامه با اشاره به دیدگاه نادرست در مسئله شفاعت، اضافه کرد: اینکه بعضی می‌گویند با یک فلان ذکر یا قطره اشک تمام گناهان پاک می‌شود روایات دیگر را ندیده‌اند که گاهی یک عمل صالح با اعمال دیگر از بین می‌رود و یا مثال دیگر اینکه می‌گویند روز قیامت همه گناهکاران در حالی که به سمت جهنم می‌روند صدایی از طرف امام حسین(ع) می‌رسد و می‌گوید حساب شد و بعد از آن همه به بهشت می‌روند، دروغ است که این دو عقیده صحیح و باطل در مفاهیم دینی دیگر مانند توسل، زیارت و ... وجود دارد که تکفیری‌ها و افراد منتسب به شیعه انگلیسی در تفاسیر غلط از این مسائل با هم مشترک هستند اما یکی موافق است و یکی مخالف.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به سخن پیامبر(ص) در جواب کسانی که خویشاوندی با پیامبر(ص) را تضمین کننده بهشت می‌دانستند، بیان کرد: در این زمینه پیامبر(ص) با ناراحتی فرمودند: «ای خویشان من با این اوهام دلتان را خوش نکنید، به خدا سوگند من برای خودم هم نگرانم».

شیعه نسبت به اشک مظلوم و ظلم ظالم بی‌تفاوت نیست

وی با بیان اینکه طبق بیان امام صادق(ع) شیعه باید بین اطرافیان خود الگوی دیگران و امین‌ترین مردم باشد، ادامه داد: شیعه نسبت به اشک مظلوم و ظلم ظالم بی‌تفاوت نیست، در روایتی آمده است که عده‌ای خدمت امام رضا(ع) رسیدند و خود را شیعه معرفی کردند که امام(ع) فرمودند اگر بازهم بگویید شیعه هستید دروغ شما را به دیگران اعلام می‌کنم، وقتی آن افراد از امام(ع) در این باره پرسیدند، امام(ع) فرمودند: اینکه می‌گویم دروغگو هستید به این خاطر است که اطراف شما عده‌ای مشکلات مالی دارند که شما یا بی‌خبر هستید و یا خبر دارید و بی‌اعتنا هستید، پس شما شیعه نیستید لذا بگویید شما دوستدار ما هستید.

رحیم‌پورازغدی با بیان اینکه فرق اولیای خدا با دیگران این است که خداوند حق شفاعت را به آنان داده است، اضافه کرد: اولیای خدا چون از همه بنده‌تر، عالم‌تر، خالص‌تر در درگاه خدا و فانی در راه خدا هستند، خداوند از طریق آنان بر بندگان لطف کرده است و آنان را وسیله تقرب و رسیدن به خودش معرفی کرده است.

وی با اشاره به مشروط بودن شفاعت به اذن خداوند در قرآن، اظهار کرد: این نکته پاسخ به شبهه وهابی‌ها و بعضی شیعه نماهاست که اهل بیت(ع) در دنیا هدایت و در آخرت شفاعت می‌کنند که هردو به اذن خداوند است؛ از همین رو بعد از اهل بیت(ع) شهدا، علمای ربانی که در دنیا مردم را هدایت می‌کرد‌ه‌اند، استاد با تقوایی که حقی بر گردن ما دارد، پدر و مادر و ... همه این افراد به اندازه بندگی شان در درگاه خداوند می‌توانند به اذن خداوند شفاعت کنند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی پس از بیان روایاتی در موضوع شفاعت با اشاره به سوره مومنون خشوع در رابطه با خداوند، روبرگرداندن از کارهایی که با فلسفه زندگی بی ارتباط است، رعایت حقوق اقتصادی نیازمندان و پاک نگاه داشتن دامان از آلودگی را از ویژگی‌های سبک زندگی اسلامی بر شمرد.

اصل در اسلام ازدواج دائم تک همسری است

وی در ادامه توضیح داد: معنای پاک نگاه داشتن دامان این است که حتی با ظاهر شرعی به دنبال تجربه جنسی بیشتر نباشید چراکه اصل در اسلام ازدواج تک همسری دائمی است و ازدواج موقت و چند همسری هم برای موارد خاص و استثنایی با رعایت شرایط، با حفظ اصالت خانواده اول و بدن هدف شهوترانی مجاز شمرده شده است نه برای تجربه جنسی بیشتر چراکه پیامبر(ص) مردان و زنانی را که به دنبال تجربه جنسی بیشتر هستند با لفظ ذواق را لعنت کرده‌اند.

توجه به پیمان‌ها و اعتماد دیگران و حفظ امانت نیز از دیگر ویژگی‌های سبک زندگی دینی بود که رحیم‌پورازغدی به آن اشاره کرد و گفت: حفظ امانت حتی یک حرف، حفظ امانت و یا آبرو، حفظ رابطه با خداوند با توجه به نماز، صبر، مقاومت، فروتنی، انفاق و ... نیز از دیگر ویژگی‌های سبک زندگی اسلامی به شمار می‌رود

وی در پایان با بیان حدیثی از پیامبر(ص) سخنان خود را به پایان برد و گفت: پیامبر(ص) هم در این حدیث به برخی ویژگی‌های سبک زندگی دینی اشاره کرده‌اند که از آنها حسن خلق  و ارتباط با خویشاوندان است لذا این حضرت فرموده‌اند: «نه تنها باعث نزدیک شدن به خدا بلکه سبب آباد شدن دنیا و دوری از افسردگی می‌شود» همان‌گونه که حضرت زهرا(س) فرموده‌اند: «در جامعه اسلامی مؤمنان باید با لبخند با یکدیگر حرف بزنند» و در روایت آمده است که خود ایشان هم در برخورد با دیگران لبخند بر لب داشتند.