استمداد سنی مذهبان «مالایا» در هنرهای رزمی از اسماء امام علی(ع) + فیلم

به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، مجید دانشگر، عضو هیئت علمی دانشگاه نیوزلند و مدرس دروس اسلام‌شناسی، قرآن و حدیث در منطقه اقیانوسیه و نیوزلند است، وی سردبیر مجله «البیان ژورنال البریل» هلند نیز بوده و اکنون نیز در حوزه مقالات، داوری، تدریس و پژوهش در عرصه قرآن و حدیث مشغول به فعالیت است، دانشگر در رابطه با زمان و نحوه ورود اسلام به زندگی مردم «مالایا» عنوان کرد: اتفاق نظری که وجود دارد به قرن 13 میلادی باز می‌گردد، اما گمانه‌زنی‌هایی نیز در مورد قرن دوازدهم وجود دارد.

قدرت تاجران، نگرش مردم «مالایا» را نسبت به اسلام تغییر داد

وی بیان کرد: دین به شیوه بسیار رسمی و شفاف در قرن سیزدهم میلادی وارد سیاست و زندگی مردم مالایا شد، پیش از آن نیز مردمی از خاورمیانه وارد آن منطقه می‌شدند که هدفشان تجارت بود؛ پس از ظهور اسلام، افرادی در راستای حرفه تجارت به تبلیغ دین نیز می‌پرداختند؛ به گونه‌ای که آنها با ورود به مالایا، اسلام را وارد این منطقه کردند، آنها ابتدا دین حاکمان را تغییر دادند؛ به این معنا که ازدواج با خانواده حکمرانان موجب شد که بسیاری از افراد گرایش به تغییر دین پیدا کنند، چون سردمداران قدرت به دین اسلام روی آورده بودند بنابراین مردم نیز به تبع آن، از سردمداران حکومتی پیروی می‌کردند.

عضو هیئت علمی دانشگاه نیوزلند در رابطه با علت گرایش مردم مالایا به دین اسلام عنوان کرد: قدرت تاجران، مبلغان دینی و نکاتی که در ارتباط با اسلام گفته و تفسیری که از اسلام ارائه داده می‌شد، نگاه آنان را که در فرهنگ متفاوتی رشد یافته بودند تغییر داد؛ دلیل اصلی گرایش آنها به دین اسلام نیز همین رویکرد بود؛ در مجموع می‌توان گفت که حکمرانان، بسیار تحت تأثیر این دین قرار گرفته بودند و مردم نیز خواستاد یادگیری آن بودند و یاد نیز گرفتند.

نخستین جرقه‌های تفسیرنگاری در جهان مالایا توسط «عبدالرئوف سنکلی»

وی در ادامه سخنانش افزود: ابتدا مدارس علوم دینی در آنجا تأسیس شد که به مدارس شبانه‌روزی معروف شدند و ‌هم‌اکنون نیز وجود دارند و دانشجویان به صورت حلقه‌ای و دایره‌وار کنار یکدیگرمی‌نشینند و مناظره می‌کنند، می‌توان این شیوه را مشابه سیستم حوزه‌ای ما یا سیستم مدرسه‌ای کشورهای عربی سنی دانست، آن زمان که از مالایا سخن به میان می‌آید منظور کشورهای مالزی، اندونزی و جنوب مالزی‌(سنگاپور) است و همچنین بخشی از جنوب تایلند که به جهت اسلام معروف بوده است.

دانشگر با بیان اینکه نخستین جرقه‌های تفسیرنگاری در جهان مالایا توسط «عبدالرئوف سنکلی» در قرن هفدهم زده شد، عنوان کرد: طبق نظر بسیاری از متفکران و مفسران قرآن‌پژوه همانند «پیتر ریدر»، عبدالرئوف سنکلی تفاسیر «جلالین»، «بیضاوی» و «خازن» را به زبان مالایی رونویسی کرده است؛ شباهت‌های بسیاری در نگارش تفسیر وجود داشت؛ حتی شاگردان وی نیز آن را رونویسی کردند که این دوران، به دوران کلاسیک شهرت یافت.

وی تصریح کرد: پس از قرن نوزدهم به سبب ظهور تفاسیر مدرن جهان منطقه خاورمیانه، مصر و پس از جنبش «النهضة»، بسیاری از متفکران مالزیایی و اندونزیایی با آرای «محمد عبده»، «رشیدرضا» «طنطاوی»، «سید قطب» و همچنین با آرای متفکرین جنوب آسیا همانند «ابوالکلام آزاد» آشنا شدند و تفاسیر مدرن نگاشته شد؛ این تفاسیر دیگر کپی‌برداری و یا پیروی از آثار کلاسیک و قدیمی اعراب و مسلمانان نبود و نگرش‌های سیاسی اجتماعی به تدریج پس از قرن 19 دخیل شد.

نفوذ ازهریون؛ عامل رویگردانی مفسران کلاسیک از تفاسیر شیعی

عضو هیئت علمی دانشگاه نیوزلند ضمن اشاره به بررسی‌های صورت گرفته بر نبود تفاسیر کلاسیک تحت تفاسیر شیعه عنوان کرد: تا قرن نوزدهم هیچ تفسیر کلاسیکی تحت تفاسیر شیعه صورت نگرفته است؛ اخیراً در آثار برخی از مفسران مانند «قریش شهاب» که از مفسران معروف آن منطقه است پی بردیم که با آرای «علامه طباطبایی» کاملاً آشنایی داشته است، اخیراً بسیاری از مفسران یا مترجمان تفسیر قرآن در مالایا، آثار آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی و آیت‌الله العظمی سبحانی را به زبان اندونزیایی ترجمه کردند که مردم به جهت آشنایی با این تفاسیر، به یادگیری علوم شیعه روی آورند.

وی به بیان عوامل رویگردانی مفسران کلاسیک از تفاسیر شیعی پرداخت و گفت: در دوران کلاسیک تا جایی که بنده تحقیق کردم و از اساتید این حوزه پرسیدم تفسیری وجود ندارد که پیش از قرن نوزدهم به آثار شیعی رجوع کرده باشد؛ علت آن را می‌توان نفوذ «ازهریون» (افرادی که از دانشگاه الأزهر مصر تحصیل می‌کردند) دانست؛ زیرا بسیاری از افراد اهل اندونزی و مالزی در مکه تحصیل می‌کنند، آنان تا ابتدای قرن 19 شدیداً تحت تأثیر آرای سلفیون و اهل سنت بودند؛ به همین دلیل جایی برای وارد شدن آثار شیعه نبود، مسئله دیگر گرایش فقهی آنها به مکتب شافعی بود.

«اسکندر مقدونی» یا «ذوالقرنین» چهره‌ای خاص برای ساکنان مالایا

دانشگر در پاسخ به پرسش از هدف ارائه تفسیر عنوان کرد: ارائه تفاسیر برای اقبال عامه مردم صورت نگرفته است و مسلماً برای آنها قرآن اولویت دارد؛ پیش از سال‌های 1960 برای ورود به مقاطع تحصیلی بالاتر، دوره‌ای همانند مقاطع آمادگی و مکتب‌خانه‌ها برای آموزشی قرآن و چگونگی استفاده از آیات قرآنی و سوره‌های کوتاه در نمازهای یومیه در نظر گرفته می‌شود که نیازمند فراگیری از سوی آنان است؛ پس از فراگیری قرآن به یادگیری تفاسیر می‌پردازند که در دانشگاه‌های آنها اصل بر تفاسیر عربی است که در مرحله نخست تفاسیری همانند «زمخشری»، «طبری»، «بیضاوی»، «خازن» و «جلالین»  آموزش داده می‌شوند و سپس تفاسیر خود را مدنظر قرار می‌دهند.

وی ادامه داد: جایگاه اسکندر مقدونی در مالزی، طبق بیوگرافی کتاب‌شناسی که بنده آن را انجام دادم بسیاری از آنها به بررسی تفاسیر مدرن در مصر می‌پردازند همانند «تفسیر عبده» و «طنطاوی»؛ اما بسیاری از آنها نیز به جهت علاقه‌مندی به علوم ناحیه خود به بررسی تفاسیر مالایی می‌پردازند؛ استقبال عمومی مردم از قرآن و قصص قرآن است؛ یعنی اگر شما به کتاب‌فروشی‌های آنها مراجعه کنید با کتاب داستان «ذوالقرنین» و داستان «اسکندر مقدونی» روبه‌رو خواهید شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه نیوزلند اظهار کرد: آنها معتقدند که ذوالقرنین همان اسکندر مقدونی است؛ بنابراین اسکندر برای آنها یک چهره خاص است، برخلاف بسیاری از تفاسیر که بر این باورند که اسکندر مقدونی شخصی بوده که لیاقت نامیدن لقب ذوالقرنین را نداشته است؛ اما در آن منطقه بسیاری از افراد بر این باورند که رد پای اسکندر مقدونی در آنجا دیده شده که همان رد پای ذوالقرنین است زیرا او به شرق رفته بود، در مجموع قصص قرآنی بسیار برای آنها مهم است.

استمداد سنی مذهبان «مالایا» در هنرهای رزمی از اسماء امام علی(ع)

وی ضمن اشاره بر نگاه توریستی و جهانگردی افراد بر کشورهای جنوب شرقی آسیا عنوان کرد: نگرشی که به کشورهای جنوب شرقی آسیا همانند سنگاپور، مالزی، تایلند و مخصوصاً جنوب تایلند می‌شود بیشتر یک نگاه توریستی و جهان‌گردی است؛ آن زمان که ما نام مالزی، تایلند و سنگاپور را به زبان می‌آوریم بیشتر در ذهن افراد موضوع توریست و گردشگری و یا مکانی آسان برای ارائه مقاله نقش می‌بندد حال آنکه داستان فراتر از این است؛ زیرا که بیش از صدها کلمه از زبان فارسی در ادبیات مالایی به کار رفته است، حتی مشتقات بسیاری از زبان‌های دیگر همانند ترکی، عربی، اردو و فارسی را می‌توان در زبان مالایی یافت.

دانشگر در پایان بر اهمیت نام متبرک امام علی(ع) در این سرزمین تأکید کرد و گفت: بخشی از فرهنگ آنها تحت تأثیر تفکر اهل بیت(ع) و نگاشته‌های شیعیان است، درست است که آنها سنی‌ مذهب هستند اما سخنان امیرالمؤمنین(ع) به عنوان یکی از خلفای جهان اسلام برایشان از اهمیت بسیاری برخوردار است، به گونه‌ای که در هنرهای رزمی از اسماء امام علی(ع) استفاده می‌کنند و یا حتی کلمه «ذوالفقار» برایشان حائز اهمیت و ارزشمند است، حتی در ورزش‌ها آن زمان که خواستار رسیدن به شور و هیجان هستند نام زیبای امام علی(ع) را می‌برند، به هر حال غفلت از بعد فرهنگی این سرزمین‌ها زیاد خوشایند و مناسب نیست و بهتر آن است که تمامی جوانان سعی کنند که نگرش فرهنگی و ادبی نیز به این مناطق داشته باشند.