نظر قرآن در باب شیرخوارگی نوزاد

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، محمدرضا ستوده‌نیا، عضو هیئت‌علمی دانشگاه اصفهان عصر روز گذشته، 24 آبان‌ماه در سومین نشست کارگاه تدبردر قرآن که با موضوع «دوران شیرخوارگی نوزاد» که به‌ همت مرکز فعالیت های قرآنی جهاد دانشگاهی واحد اصفهان و اداره‌کل امور فرهنگی دانشگاه اصفهان برگزارشد، با اشاره به آیه233سوره بقره «وَ الْوالِداتُ یُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَیْنِ کامِلَیْنِ لِمَنْ أَرادَ أَنْ یُتِمَّ الرَّضاعَةَ وَ عَلَی الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَ کِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لا تُکَلَّفُ نَفْسٌ إِلاَّ وُسْعَها لا تُضَارَّ والِدَةٌ بِوَلَدِها وَ لا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ وَ عَلَی الْوارِثِ مِثْلُ ذلِکَ فَإِنْ أَرادا فِصالاً عَنْ تَراضٍ مِنْهُما وَ تَشاوُرٍ فَلا جُناحَ عَلَیْهِما وَ إِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَسْتَرْضِعُوا أَوْلادَکُمْ فَلا جُناحَ عَلَیْکُمْ إِذا سَلَّمْتُمْ ما آتَیْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصیرٌ»، اظهارکرد: این آیه از جملات متعددی تشکیل شده که ابتدا منظور از الوالدات در آن، مادران است.
وی با بیان اینکه خداوند از کلمه «امّ» استفاده نکرده است، زیرا امّ شامل مادر بزرگ نیز می‌شود، افزود: خدواند در این آیه فرموده که مادران فرزندان خود را دو سال تمام شیر می‌دهند، در این قسمت از آیه امری درکار نیست، بلکه از جمله خبری استفاده کرده است.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه اصفهان بیان کرد: اگرچه این جمله به‌صورت خبری آمده است، اما در مجموع یک فرمان است و پدران و مادران را موظف می سازد که حق کودک را رعایت کنند و او را بدین صورت شیر دهند.
ستوده نیا اظهار کرد: نظیر این آیه شریفه که در آن فرمان خداوند در قالب جمله خبری ذکر شده باشد باز هم در قرآن آمده که نمونه آن آیه 228سوره بقره «وَالْمُطَلَّقَاتُ یَتَرَبَّصْنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلاَثَةَ قُرُوَءٍ وَلاَ یَحِلُّ لَهُنَّ أَن یَکْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللّهُ فِی أَرْحَامِهِنَّ إِن کُنَّ یُؤْمِنَّ بِاللّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِی ذَلِکَ إِنْ أَرَادُواْ إِصْلاَحاً وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِی عَلَیْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَلِلرِّجَالِ عَلَیْهِنَّ دَرَجَةٌ وَاللّهُ عَزِیزٌحَکُیمٌ» است که خداوند می فرمایند که زنان طلاق داده شده باید مدت سه پاکى انتظار کشند و اگر به خدا و روز بازپسین ایمان دارند براى آنان روا نیست که آنچه را خداوند در رحم آنان آفریده پوشیده دارند و شوهرانشان اگر سر آشتى دارند به بازآوردن آنان در این [مدت] سزاوارترند و مانند همان [وظایفى] که بر عهده زنان است به طور شایسته به نفع آنان [بر عهده مردان] است و مردان بر آنان درجه برترى دارند و خداوند توانا و حکیم است.
وی افزود: این دستورها نه یک دستور حقوقی، بلکه یک دستور اخلاقی است، زیرا که مادر با شیر دادن به فرزند خویش، زیبنده‌تر است، اما قرآن بیان فرموده که اگر شیر دادن برای شما دشوار بود آن را به دیگری بسپارید.
این استاد علوم قرآن و حدیث دانشگاه اصفهان گفت: اینکه در قرآن آمده است که مدت شیردهی باید دو سال تمام باشد، بیانگر یک نکته واجب و یک نکته مستحب است، نکته اخلاقی آن این است که کودک باید دو سال کامل شیر داده شود، اما نکته حقوقی آن این است که مادر تنها پاداش دو سال شیر دادن را می‌گیرد.
وی درادامه به بخشی دیگر از آیه233 سوره بقره که می‌فرماید «وَ عَلَی الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَ کِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ»، اشاره کرد و گفت: پدر کودک باید در دوران شیرخوارگی فرزند خود، هزینه‌های زندگی مادر را از خوراک تا پوشاک به سبکی شایسته و پسندیده تأمین کند.
وی ادامه داد: البته این دستور در مورد زنانی است که از شوهران خود جدا شده‌اند و کودکی را که از شوهر دارند، شیر می‌دهند زیرا درغیر این صورت هزینه زندگی زن بدون شیر دادن کودک نیز برعهده مرد است.
ستوده‌نیا بیان کرد: منظور از واژه بالمعروف در این آیه شریفه، پرداخت هزینه زندگی از سوی پدر است، زیرا که خداوند به حال بندگان خویش آگاه است و به‌‌همین دلیل حق تربیت و پرورش کودک را برای مادر منظور می‌دارد و هزینه زندگی کودک و مادر را بر عهده پدر قرار می‌دهد.