در همایش علمای واقف صورت گرفت؛
تجلیل از «مروارید» واقفان حوزههای علمیه خراسان/ کتاب اسناد و موقوفات حوزه علمیه مشهد رونمایی شد
گروه اجتماعی: همایش بزرگداشت علمای واقف و تجلیل از واقف خیراندیش مرحوم آیتالله حاج میرزا حسنعلی مروارید همزمان با میلاد رسول گرامی اسلام(ص) و امام جعفر صادق(ع) در تالار فرهنگی نور مشهد برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، همایش بزرگداشت علمای واقف و تجلیل از واقف خیراندیش مرحوم آیتالله حاج میرزا حسنعلی مروارید هشتم دیماه مقارن با 17 ربیعالاول، زادروز پیامبر خاتم(ص) و امام جعفر صادق(ع) با حضور علما، طلاب و مسئولان استانی و کشوری در تالار فرهنگی نور اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی برگزار شد.
آیات سیداحمد خاتمی، عضو هیأت رئیسه جامعه مدرسان حوزه علمیه قم، سید محمد سعیدی، امام جمعه موقت قم و تولیت آستان مقدس حضرت معصومه(س)، مهدی مروارید، سیدجعفر سیدان، حاج شیخ مصطفی اشرفی شاهرودی، از فضلا و مدرسان حوزه علمیه خراسان، علیرضا رشیدیان، استاندار خراسان رضوی، علی اکبر فرجام، مدیر اجرایی حوزه علمیه خراسان و جمعی از طلاب و شاگردان ایشان و نیز مسئولان اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی در این مراسم حضور داشتند.
علما؛سرمایه نظام اسلامی
مراسم با تلاوت آیاتی چند از کلام الله مجید توسط قاری ممتاز مشهدی، حجتالاسلام مهدی شجاع آغاز شد و با طنینانداز شدن سرود ملی جمهوری اسلامی ایران و صلوات خاصه حضرت رضا(ع)، پخش کلیپی از زندگی و موقوفات آیت الله میرزا حسنعلی مرواریدو نیز مدیحهسرایی ذاکر اهل بیت(ع)، حجتالاسلام سیدجعفر ماهرخسار ادامه پیدا کرد.
در ابتدای مراسم، حجتالاسلام جمال ایزدی، معاون فرهنگی و اجتماعی اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی با تبریک مناسبت مذکور و خوشآمدگویی به میهمانان مراسم، ابراز کرد: علمای واقف، سرمایهای ماندگار برای جامعه اسلامی بر جای گذاشتهاند در حالی که خودشان سرمایه این جامعه به شمار میروند.
وی با بیان اینکه در خراسان رضوی موقوفات زیادی از جمله در حوزه وقف مدارس علمیه صورت گرفته است، اظهار کرد: بالغ بر 400 مدرسه علمیه در استان ما وقف شدهاند که موقوفات مختلف علما شامل بیش از 200 موقوفه هستند که این وقفیات یا از سوی علمای شاخص و یا علمای ناشناخته صورت گرفته است.
سند درخشان کارنامه حوزههای علمیه
در ادامه این همایش، حجتالاسلام حجت گنابادینژاد، مدیر کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی پس از تبریک این ایام، گفت: در این همایش نکوداشت مقام عالمی را در نظر داریم که عمر با برکتش را در هرسه حوزه مذکور صرف کرد و منشأ خدمات قابل توجهی به اسلام و معارف ائمه معصومین(ص) شد لذا امروز در کنار تمام تلاشها و خدمات علمی، فرهنگی و دینی ایشان، اهتمامشان را به امر وقف مدنظر داریم.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی با بیان اینکه مرکز حوزه علمیه مشهد، هرگز حوزه علمیه نخست جهان اسلام نبوده است و همواره حوزههای نجف، حله و قم در صدر حوزههای برجسته علمیه محسوب میشوند، تأکید کرد: اما افتخار ما این است که میزان وقف و تعداد واقفان حوزههای علیمه خراسان در صدر این بخش قرار دارد.
صدقات؛ مصداق خدمات
آیتالله مهدی مروارید، از علمای برجسته حوزههای علمیه خراسان و فرزند مرحوم آیتالله حاج میرزا حسنعلی مروارید، اظهار کرد: اهمیت وقف، جایگاه روشنی دارد و صدقه در معنای عام آن هر معروفی را که نفع آن به دیگران برسد، شامل میشود پس بر اساس این معنا صدقات مصداق همه نوع خدمات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، رفاهی و ... که در طریق قرب الی الله است، هستند.
وی افزود: ولی خصوصیت وقف مطابق وقفنامههای ائمه طاهرین(ع) آن است که قابل نقل و انتقال نبوده و جاری است و ممنوعیت خرید و فروش دارد؛ مطابق روایات، وقتی انسان از دنیا میرود، تنها از سه حوزه بهرهمند میشود صدقه جاریه، خدمات علمی و پرورش فرزندان صالح.
وقف و تنعم ابدی از کرامت خداوندی
این مدرس حوزه علمیه خراسان با اشاره به اینکه بر مبنای جهانبینی اسلام، جهان با تمام فرصتهای خیراندوزیاش روزی تمام میشود، ادامه داد: صدقه جاریه و وقف، مصداق آمادگی انسان برای جهان ابدیت، بهرهمندی از نعمات الهی و برخورداری از کرامت خداوندی است که همواره جریان دارد.
وی یکی از توفیقات پروردگار متعال به مرحوم آیتالله حاج میرزا حسنعلی مروارید را وقف دو مدرسه علمیه بعثت و سعادت برشمرد و ابراز کرد: ایشان به وضع معیشت طلاب در این مدارس نیز توجه داشت، گاهاً شبها برای رسیدگی به طلبه ها سر میزد تا در جریان اوضاع آنها قرار گیرد؛ در جایی می گفتند: «اگر کسی به این مدارس بیاید، روا ندارم که اهتمام به نماز اول وقت نداشته باشد»، همینطور به امر دعا، توسل، توجه، تقوا، تدین و نیز به مسائل اجتماعی و سیاسی عنایت داشتند.
دین و علما فرا صنف و جناح هستند
آیتالله سیداحمد خاتمی، عضو هیأت رئیسه مجلس خبرگان رهبری در بخش دیگری از همایش بزرگداشت علمای واقف گفت: این مجلس برای بزرگداشت علمای واقف، خاصه تجلیل از جایگاه آیتالله حاج میرزا حسنعلی مروارید تشکیل شده است و من این همایش را مراسم مقدماتی تجلیل از این شخصیت مینامم، زیرا ایشان شخصیتی است که معرفیشان، مراسمی عظیمتر از این برنامه میطلبد.
وی با بیان اینکه سه مطلب در رابطه با روحانیت وجود دارد که باید تشریح شود، عنوان کرد: علما فرا صنف و فرا جناحاند و نباید گفت فرهنگیان، کشاورزان، بازاریان و در کنارشان روحانیان زیرا آنها سخنران دین هستند؛ همانگونه که دین احتیاج به صنف و گروه ندارد، علما نیز نیاز به صنف و جریان ندارند؛ در طول تاریخ نیز علما جز در چارچوب دین نمیگنجیدهاند و اکنون نیز نمیگنجند.
آیتالله خاتمی با ذکر نکته دیگری درباره روحانیت، بیان کرد: بیش از هزار سال است که روحانیت دارای جاذبه است اما تمام تلاشها برای کاستن از این جاذبه، روزافزون است؛ گرچه با تبلیغات دروغ به دنبال نشان دادن عکس آن هستند؛ در حالی که به دنبال نزدیک کردن جناح، افراد و کاندیداهایشان به علما و ائمه جمعه شهر، خاصه علمای تأثیرگذار هستند.
معنویت عملی نه معنویت شعاری
وی با بیان اینکه راز این جاذبه در چیست و چگونه علما امروز میتوانند این جذابیت گذشته را احیا و الگوسازی کنند؟، گفت: یکی از رموز این جاذبه، معنویت عملی است نه معنویت شعاری، همانطور که مرحوم آیتالله مروارید این خصیصه را دارا بودند؛ ایشان اهل سیر و سلوک عملی، اهل نمازشب و نماز اول وقت، پایبند به مجموعه مبانی و معارف دین بودند لذا باید دانست که اخلاق، انجام فرائض واجب و مستحب ایشان جاذبه ایجاد میکند.
عضو هیأت رئیسه شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت(ع) با تشریح دومین رمز جذابیت روحانیت تأکید کرد: زهد، سادهزیستی و اعراض از دنیا دلیل دیگر آن است، منزل امام خمینی(ره) در زمان پیروزی انقلاب اسلامی همان خانه سال 1330 ایشان بود، رهبر معظم انقلاب نیز مانند امام راحل(ره) ساده زیست هستند.
وی، سومین راز این جاذبه را در کلمه «مردمی زیستن» نهفته دانست و با ذکر فراز نهم جملات قصار نهجالبلاغه در این رابطه ادامه داد: امام علی(ع) میفرمایند: «با مردم طوری رفتار کنید که اگر زنده بودید، با اشتیاق به سوی شما بیایند و اگر از دنیا رفتید در فراغتان بگریند».
در خاتمه این همایش بزرگ، با حضور مسئولان استانی و کشوری از کتاب اسناد و موقوفات حوزه علمیه مشهد نوشته محمود پسندیده، محقق و پژوهشگر مشهدی رونمایی شد و با اهدای لوح یادبود آیتالله مهدی مروارید به نمایندگی از خانواده آیات عظام مروارید تجلیل و تقدیر به عمل آمد.
آیات سیداحمد خاتمی، عضو هیأت رئیسه جامعه مدرسان حوزه علمیه قم، سید محمد سعیدی، امام جمعه موقت قم و تولیت آستان مقدس حضرت معصومه(س)، مهدی مروارید، سیدجعفر سیدان، حاج شیخ مصطفی اشرفی شاهرودی، از فضلا و مدرسان حوزه علمیه خراسان، علیرضا رشیدیان، استاندار خراسان رضوی، علی اکبر فرجام، مدیر اجرایی حوزه علمیه خراسان و جمعی از طلاب و شاگردان ایشان و نیز مسئولان اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی در این مراسم حضور داشتند.
علما؛سرمایه نظام اسلامی
مراسم با تلاوت آیاتی چند از کلام الله مجید توسط قاری ممتاز مشهدی، حجتالاسلام مهدی شجاع آغاز شد و با طنینانداز شدن سرود ملی جمهوری اسلامی ایران و صلوات خاصه حضرت رضا(ع)، پخش کلیپی از زندگی و موقوفات آیت الله میرزا حسنعلی مرواریدو نیز مدیحهسرایی ذاکر اهل بیت(ع)، حجتالاسلام سیدجعفر ماهرخسار ادامه پیدا کرد.
در ابتدای مراسم، حجتالاسلام جمال ایزدی، معاون فرهنگی و اجتماعی اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی با تبریک مناسبت مذکور و خوشآمدگویی به میهمانان مراسم، ابراز کرد: علمای واقف، سرمایهای ماندگار برای جامعه اسلامی بر جای گذاشتهاند در حالی که خودشان سرمایه این جامعه به شمار میروند.
وی با بیان اینکه در خراسان رضوی موقوفات زیادی از جمله در حوزه وقف مدارس علمیه صورت گرفته است، اظهار کرد: بالغ بر 400 مدرسه علمیه در استان ما وقف شدهاند که موقوفات مختلف علما شامل بیش از 200 موقوفه هستند که این وقفیات یا از سوی علمای شاخص و یا علمای ناشناخته صورت گرفته است.
سند درخشان کارنامه حوزههای علمیه
در ادامه این همایش، حجتالاسلام حجت گنابادینژاد، مدیر کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی پس از تبریک این ایام، گفت: در این همایش نکوداشت مقام عالمی را در نظر داریم که عمر با برکتش را در هرسه حوزه مذکور صرف کرد و منشأ خدمات قابل توجهی به اسلام و معارف ائمه معصومین(ص) شد لذا امروز در کنار تمام تلاشها و خدمات علمی، فرهنگی و دینی ایشان، اهتمامشان را به امر وقف مدنظر داریم.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی با بیان اینکه مرکز حوزه علمیه مشهد، هرگز حوزه علمیه نخست جهان اسلام نبوده است و همواره حوزههای نجف، حله و قم در صدر حوزههای برجسته علمیه محسوب میشوند، تأکید کرد: اما افتخار ما این است که میزان وقف و تعداد واقفان حوزههای علیمه خراسان در صدر این بخش قرار دارد.
صدقات؛ مصداق خدمات
آیتالله مهدی مروارید، از علمای برجسته حوزههای علمیه خراسان و فرزند مرحوم آیتالله حاج میرزا حسنعلی مروارید، اظهار کرد: اهمیت وقف، جایگاه روشنی دارد و صدقه در معنای عام آن هر معروفی را که نفع آن به دیگران برسد، شامل میشود پس بر اساس این معنا صدقات مصداق همه نوع خدمات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، رفاهی و ... که در طریق قرب الی الله است، هستند.
وی افزود: ولی خصوصیت وقف مطابق وقفنامههای ائمه طاهرین(ع) آن است که قابل نقل و انتقال نبوده و جاری است و ممنوعیت خرید و فروش دارد؛ مطابق روایات، وقتی انسان از دنیا میرود، تنها از سه حوزه بهرهمند میشود صدقه جاریه، خدمات علمی و پرورش فرزندان صالح.
وقف و تنعم ابدی از کرامت خداوندی
این مدرس حوزه علمیه خراسان با اشاره به اینکه بر مبنای جهانبینی اسلام، جهان با تمام فرصتهای خیراندوزیاش روزی تمام میشود، ادامه داد: صدقه جاریه و وقف، مصداق آمادگی انسان برای جهان ابدیت، بهرهمندی از نعمات الهی و برخورداری از کرامت خداوندی است که همواره جریان دارد.
وی یکی از توفیقات پروردگار متعال به مرحوم آیتالله حاج میرزا حسنعلی مروارید را وقف دو مدرسه علمیه بعثت و سعادت برشمرد و ابراز کرد: ایشان به وضع معیشت طلاب در این مدارس نیز توجه داشت، گاهاً شبها برای رسیدگی به طلبه ها سر میزد تا در جریان اوضاع آنها قرار گیرد؛ در جایی می گفتند: «اگر کسی به این مدارس بیاید، روا ندارم که اهتمام به نماز اول وقت نداشته باشد»، همینطور به امر دعا، توسل، توجه، تقوا، تدین و نیز به مسائل اجتماعی و سیاسی عنایت داشتند.
دین و علما فرا صنف و جناح هستند
آیتالله سیداحمد خاتمی، عضو هیأت رئیسه مجلس خبرگان رهبری در بخش دیگری از همایش بزرگداشت علمای واقف گفت: این مجلس برای بزرگداشت علمای واقف، خاصه تجلیل از جایگاه آیتالله حاج میرزا حسنعلی مروارید تشکیل شده است و من این همایش را مراسم مقدماتی تجلیل از این شخصیت مینامم، زیرا ایشان شخصیتی است که معرفیشان، مراسمی عظیمتر از این برنامه میطلبد.
وی با بیان اینکه سه مطلب در رابطه با روحانیت وجود دارد که باید تشریح شود، عنوان کرد: علما فرا صنف و فرا جناحاند و نباید گفت فرهنگیان، کشاورزان، بازاریان و در کنارشان روحانیان زیرا آنها سخنران دین هستند؛ همانگونه که دین احتیاج به صنف و گروه ندارد، علما نیز نیاز به صنف و جریان ندارند؛ در طول تاریخ نیز علما جز در چارچوب دین نمیگنجیدهاند و اکنون نیز نمیگنجند.
آیتالله خاتمی با ذکر نکته دیگری درباره روحانیت، بیان کرد: بیش از هزار سال است که روحانیت دارای جاذبه است اما تمام تلاشها برای کاستن از این جاذبه، روزافزون است؛ گرچه با تبلیغات دروغ به دنبال نشان دادن عکس آن هستند؛ در حالی که به دنبال نزدیک کردن جناح، افراد و کاندیداهایشان به علما و ائمه جمعه شهر، خاصه علمای تأثیرگذار هستند.
معنویت عملی نه معنویت شعاری
وی با بیان اینکه راز این جاذبه در چیست و چگونه علما امروز میتوانند این جذابیت گذشته را احیا و الگوسازی کنند؟، گفت: یکی از رموز این جاذبه، معنویت عملی است نه معنویت شعاری، همانطور که مرحوم آیتالله مروارید این خصیصه را دارا بودند؛ ایشان اهل سیر و سلوک عملی، اهل نمازشب و نماز اول وقت، پایبند به مجموعه مبانی و معارف دین بودند لذا باید دانست که اخلاق، انجام فرائض واجب و مستحب ایشان جاذبه ایجاد میکند.
عضو هیأت رئیسه شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت(ع) با تشریح دومین رمز جذابیت روحانیت تأکید کرد: زهد، سادهزیستی و اعراض از دنیا دلیل دیگر آن است، منزل امام خمینی(ره) در زمان پیروزی انقلاب اسلامی همان خانه سال 1330 ایشان بود، رهبر معظم انقلاب نیز مانند امام راحل(ره) ساده زیست هستند.
وی، سومین راز این جاذبه را در کلمه «مردمی زیستن» نهفته دانست و با ذکر فراز نهم جملات قصار نهجالبلاغه در این رابطه ادامه داد: امام علی(ع) میفرمایند: «با مردم طوری رفتار کنید که اگر زنده بودید، با اشتیاق به سوی شما بیایند و اگر از دنیا رفتید در فراغتان بگریند».
در خاتمه این همایش بزرگ، با حضور مسئولان استانی و کشوری از کتاب اسناد و موقوفات حوزه علمیه مشهد نوشته محمود پسندیده، محقق و پژوهشگر مشهدی رونمایی شد و با اهدای لوح یادبود آیتالله مهدی مروارید به نمایندگی از خانواده آیات عظام مروارید تجلیل و تقدیر به عمل آمد.
