حجتالاسلام والمسلمین محسن طالبپور، استاد حوزه و دانشگاه در گفت وگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، اظهارکرد: دروغ نقطه مقابل صدق است، وقتی انسان به راستگویی بپردازد صادق و زمانی که به دروغگویی میپردازد دروغگو است، و یکی از گناهان کبیره که در آیات و روایات دینی مزمت شده، دروغ میباشد.
وی افزود: دروغگویی و کذب مطابقت نداشتن با واقعیت است، وقتی انسان کلامی را بر زبان جاری میکند که با واقع مطابقت ندارد، یعنی بیانی را به جای غیر واقعیت مطرح کرده است.
این استاد حوزه ودانشگاه با اشاره به علل و عوامل دروغ گفتن، بیان کرد: ترس یکی از مواردی است که سبب میشود، انسان به دروغگویی روی آورد، یعنی افراد ترسویی که نمیخواهند واقعیت را بپذیرند و جرات بیان واقعیت را ندارند به دروغ گفتن میپردازند.
وی با اشاره به اینکه حسد یکی دیگر از عوامل دروغگویی است و کسانی که به دیگران حسادت میورزند، دروغ میگویند، خاطرنشانکرد: برادران یوسف(ع) به خاطر حسادتی که نسبت به حضرت یوسف(ع) داشتند، به پدرشان دروغ گفتند که برادرشان را گرگ خورده است، در واقع آنها حسادتشان را نشان و تحت تاثیر القای شیطان قرارگرفتند.
طالبپور با بیان اینکه قرآن میفرماید «آیا به شما خبر دادند که شیاطین بر چه کسی نازل میشوند، آنها بر هر دروغگوی گناهکار نازل میشوند»، ادامه داد: کسانی که دروغ میگویند، گناهکار و معصیتکار میشوند و دروغ برای آنها راحت است و قبح گناه و مخفی کردن واقعیت در بین آنها شکسته میشود.
وی با بیان اینکه افراد برای حفظ منفعت خود دروغ میگویند و کسانی هستند برای دفع ضرر رو به دروغ میآورند و خلاف واقع را بیان میکنند، تصریح کرد: در روایات آمده کلید همه بدیها دروغگویی است و اینکه خداوند تمام گناهان را در یک صندوقچه جمع میکند و قفلی برآن میزند و کلیدی که آن قفل را باز میکند دروغ است؛ انسان تا زمانی که دروغگو نشود، جرات به گناه کردن نمیکند.
این استاد حوزه و دانشگاه گفت: حضرت محمد(ص) فرمودهاند ایمان با دروغ قابل جمع نیست و کسی که جرات به دروغ گفتن کند، ایمانش را از دست میدهد. افرادی که دروغگویی برایشان عادت شود، ایمانشان را از دست میدهند، زیرا دروغگویی نشانه ضعف ایمان است و امام باقر(ع) میفرمایند«دروغ خانه ایمان را ویران میسازد».
وی در ادامه به آثار و تبعات دروغ در جامعه اشاره کرد و افزود: از آثار دروغ، بیاعتبار شدن دروغگو میباشد و او اعتبار و موقعیت اجتماعی خود را در سطح جامعه از دست خواهد داد.
طالب پور با بیان اینکه فقر یکی از آثار دروغگویی است، گفت: در روایات آمده است ثروت و اندوخته مال آدمی با صداقت به دست میآید و این ثروت با دروغگویی از دست می رود و امیرالمومنین(ع) میفرمایند«عادت به دروغ گفتن فقر میآورد».
وی با بیان اینکه یکی از آثار روانی که فرد دروغگو دچار آن میشود، فراموشی است، ادامه داد: خداوند انسانهای دروغگو را با فراموشی تنبیه میکند و این باعث از بین رفتن آبروی آنها میشود.
وی خاطرنشان کرد: از طریق دروغگویی است که انسان گناهان بزرگتری را انجام میدهد و امام صادق میفرمایند «از دروغ بپرهیزید، سرانجام دروغ پرده دری و سرانجام پرده دری آتش جهنم است».
طالب پورادامه داد: برای درمان دروغگویی انسان باید ایمان و باور خودش را تقویت کند و به این باور برسد که هرچه قدر دروغ میگوید آثار آن برایش مترتب میشود و دیگر اینکه انسان باید اراده خودش را تقویت و به خودش تلقین کند که میشود راست گفت، زیرا در روایات آمده است که انسانی که راست میگوید نجات پیدا میکند و انسان دروغگو آبرویش را بر باد میدهد. توکل بر خدا و یاری طلبیدن از او، راهکاری است که انسان دروغ نگوید.
وی در ادامه با اشاره به مفهوم دروغ مصلحتی، گفت: در دروغ مصلحتی اگر واقعیت را نگوییم مشمول دروغگویی نمیشویم و در روایات به آن «توریه» گفته میشود، یعنی انسان یک چیزی را نیت ولی حرف دیگری را بیان میکند.
این استاد حوزه ودانشگاه تصریح کرد: مواردی را اسلام اجازه داده که انسان می تواند توریه کند و آن در شرایط جنگی، یا زمانی است که جان، مال و آبروی دیگران در خطر باشد.