حضرت فاطمه(س) در نگاه پدیدارشناسانه محور تقریب مذاهب است

سلمان صفوی طی سخنانی در این مراسم گفت: به نظر من نگاه پدیدارشناسی به مسائل دینی بهتر از روش پوزیتیویسم می‌تواند در تقریب مذاهب کار آمد باشد؛ از این منظر حضرت فاطمه(س) محور تقریب مذاهب است نه جدایی.

وی در ادامه گفت: در نگاه پدیدارشناسانه به شخصیت‌های دینی، محقق به جای آنکه به رد یا اثبات موضوع بپردازد و درباره صدق و کذب آن سخن بگوید به چگونگی توصیف شخصیت دینی از منظر آموزه‌های دینی و متون تاریخی می‌پردازد.

نویسنده کتاب افزود: در پدیدارشناسی؛ با معلق گذاردن سخن درباره صحت سلسله روایات و به اصطلاح با تعلیق حکم به شناخت، به همزبانی و همدلی با یک پدیده و پدیدارآوران آن می‌پردازند؛ به نظر من پدیدارشناسی یکی از کارآمدترین روش‌ها برای شناخت شخصیت‌های چند بُعدی اسلامی است.

وی در ادامه گفت: مخاطب من نسل جوان است به همین خاطر سعی کردم با تکیه بر مهمترین منبع ما مسلمانان یعنی قرآن، شیوه استدلالی، منش و شخصیت حضرت فاطمه(س) را معرفی کنم.

به نظر من شخصیت حضرت فاطمه(س) برای انسان امروز دارای پیام‌های جدی است. ایشان امکان جمع بین اخلاق و سیاست، عفاف و فعالیت‌ اجتماعی و عرفان و سیاست را فراهم کردند. فاطمه(س) انسانی الهی بود که پا در زمین گذاشت. فاطمه(س) نمونه یک انسان کامل برای انسان امروزی است.

وی در ادامه گفت: من ادبیات را به دو بخش ادبیات عرفانی و ادبیات فارسی تقسیم می‌کنم، در ادبیات عرفانی؛ حضرت فاطمه(س) مظهر جمال و رحمانیت حق و ستیز حق با باطل به شمار می‌رود. سروده‌هایی که به نقش حضرت فاطمه(س) در عالم هستی و بیان مقام معنوی و عرفانی بانوی دو عالم می‌پردازند دارای رویکرد عرفانی‌اند. در ادبیات فارسی از دیرباز اشعار بسیاری با این مضمون سروده شده است. حدیث قدسی «ای محمد(ص) اگر تو نبودی آسمان‌ها را نمی‌آفریدم و اگر علی نبود، تو را نمی‌آفریدم و اگر فاطمه(س) نبود شما دوتا را خلق نمی‌کردم» در حوزه عرفانی حاوی نکات فراوانی است؛ این حدیث حاکی از عظمت شأن آن حضرت و منبع هستی‌شناسی خاص عرفا از خلقت و تاریخ است.

سلمان صوفی در ادامه با اشاره به تجلی حضرت فاطمه(س) در ادبیات فارسی گفت: ایرانیان یکی از وارثان پنج تمدن کهن جهان بر نخستین شیفتگان خاندان رسالت هستند. حضرت فاطمه(س) در فرم هنری ادبیات فارسی یک شخصیت تاریخی متعلق به گذشته نیستند که نیاز به باستان‌شناسی داشته باشند ایشان در هنر ایرانی؛ جمالی ازلی و ابدی و مادر کائنات و بشریت‌اند؛ مادری که همیشه با ما است و با ایشان غم‌ها، رنج‌ها، شکست‌ها و پیروزی‌های خود را نجوا می‌کنیم.

وی در ادامه گفت: حضرت فاطمه(س) در شعر و ادبیات فارسی وجود فرا زمانی دارند. شاعران با ایشان هم‌ذات پنداری می‌کنند. ایشان را تقدیس و در جمال و جلال آن حضرت محو می‌شوند. در هنر شعر فارسی تعابیری نمادین و اسطوره‌ای از رابطه زمین، آسمان، و قدسیان دست به دست هم می‌دهند تا چهره‌ی اهورایی خاتون جنت را به تصویر بکشند.

لازم به یادآوری است که کتاب «دیدارشناسی حضرت فاطمه(س) در قرآن، روایات و هنر» از سوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن در 326 صفحه با ویراستاری مهوش السادات علوی منتشر شده است.