«گوهر خرد» از حکیم محمدحسین حشمتپور نوشت
کتاب «گوهر خرد» یادنامه استاد محمدحسین حشمتپور به اهتمام روحالله فروغی به مرور و معرفی جامع از زندگی، دیدگاه، فعالیتها و آثار استاد حشمتپور و نظرات صاحبان نظر درباره این استاد فقید میپردازد.
به گزارش ایکنا، کتاب «گوهر خرد» به اهتمام روحالله فروغی، یادنامهای برای زندهنام استاد محمدحسین حشمتپور از استادان سرشناس فلسفه در حوزه و دانشگاه است که در چهار فصل تدوین شده است. این کتاب به طور کلی به پنج بخش اختصاص یافته است. ایکنا به انگیزه سالروز میلاد این استاد فقید، پای سخنای از او و برای او نشسته است، با ما همراه باشید.
سرآغار این کتاب 505 صفحهای پیام آیتالله العظمی عبدالله جوادی آملی به مناسبت رحلت حکیم حشمتپور است. این مرجع تقلید در بخشی از پیام خود و در وصف شخصیت این استاد فلسفه اینچنین آورده است:
«... خصوصیت این بزرگمرد این بود که توانست حکمت مشاء و اشراق و حکمت متعالیه را کنار هم جمع کند تا راهیان راههای متنوع که توفیق شاگردی ایشان را داشتند هر کدام از شعبه خاصی در متن صراط مستقیم به بارگاه الهی بار یابند...»
فصل اول با عنوان «عقل سپید موی» به زندگی، تحصیل در تهران، مشهد و قم، علایق علمی، معنوی، بی اعتنایی به ظواهر در کل و جز و ... پرداخته است. همچنین مصاحبه استاد فقید با خبرگزاری ایکنا که اول آذرماه 1402 و به انگیزه روز جهانی فلسفه و حکمت انجام شده بود به عنوان نخستین و تنها مصاحبه حکیم حشمتپور با یک رسانه پایانبخش فصل اول کتاب «گوهر خرد» را به خود اختصاص داده است.
در این فصل همچنین درباره زندگی شخصی، سیر تحصیلات و فعالیتهای علمی این حکیم فرزانه نکاتی خواندنی آمده است.
استاد حشمتپور در بخش تحصیل فلسفه این فصل از کتاب، آغاز آشنایی و یادگیری فلسفه را اینگونه شرح دادهاند:
«وقتی میخواستم تحصیل فلسفه را شروع کنم، برخی گفتند باید از بدایه شروع کنید؛ من هم نمیدانستم که باید از بدایه شروع کرد و هیچ آگاهی از اینکه چگونه باید فلسفه بخوانم هم نداشتم تا اینکه آقای دریاباری که استاد فلسفه حوزه بودند به من گفت که آقای حسنزاده الهیات شفاء شروع کرده است و بیا تا با هم شرکت کنیم. گفتم من که هنوز بدایه نخواندهام، الهیات شفا برای من زود است. گفت حالا بیا برویم...»
در ادامه این فصل استاد حشمتپور درباره وضعیت مالی و کسب درآمد خود توضیح میدهند که «پرسیدید چگونه وضعیت مالی را تأمین میکرد؟ پدرم به من فرمود: حق نداری شهریه حوزه را بگیری. درست است که زندگی من خیلی سطح پائین است ولی با همان تو را اداره میکنم. تو اجازه نداری یک ریال از حوزه حقوق بگیری. من هم تاکنون به دستور ایشان عمل کردم.»
در بخش نخست این کتاب پس از یادداشت مؤلف، گاهشماری از زندگی مرحوم استاد حشمتپور آمده است که برای آشنایی بیشتر مخاطبان و محققان فلسفه درسآموز است. در این بخش میخوانیم استاد حشمتپور سال 1330 در تهران به دنیا آمد، سال 1336 تحصیلات ابتدایی خود را آغاز و سال 1340 برای تحصیل مقدمات و سطح و درس خارج به مشهد عزیمت کرد و سال 1359 به قم رفت. وی سال 1360 ازدواج و از سال 1361 نزد استادان فقه و اصول و علوم عقلی در قم آغاز به تحصیل کرد و در سال 1365 در حوزه علمیه قم و سال 1374 در دانشگاه تربیت مدرس مشغول به تدریس شد و پس از 74 سال زندگی پربار، دنیای فانی را به سوی معبود خویش ترک کرد.
در ادامه این فصل مصاحبه استاد حشمتپور با خبرگزاری ایکنا که به مناسبت روز جهانی فلسفه و حکمت در سال 1402، تنها دو سال پیش از درگذشتشان انجام شده بود نیز آمده است. این مصاحبه حاشیهای نیز به همراه داشت و استاد در بخش نخست مصاحبه گفته بودند که «فلسفه برای من تمام شده است» و همین گزاره سبب شد تا درباره آن توضیحاتی دهند که این توضیحات به طور کامل در کتاب آمده است.
فصل دوم با عنوان «سر دلبران» با مصاحبه با فرزند و برادر استاد آغاز شده است و با گفتوگویی با همراهان او ادامه یافته است. در این جمع 20 نفره از اساتید حوزه و دانشگاه، نام شخصیتهایی چون آیتالله مهدی شب زندهدار، احمد مسجدجامعی، سیدعباس صالحی، حسین سیمایی صراف، حجتالاسلام والمسلمین علی بهجت، مصطفی ملکیان، امیرعباس علیزمانی و... به چشم میخورد.
در یادداشت وزیر علوم درباره حکیم حشمت پور آمده است:
«استاد در عین دقت و وسواس علمی از بصیرتی کمنظیر برخوردار بود. تعصب نداشت و به هر قیمتی از دیدگاه خود دفاع نمیکرد. حقیقت را در گفتوگو و مواجهه میجست نه در استقرار و رکود؛ به قول نیچه «حقیقت در مواجهه است» و استاد با پرسشهای بیامان خود این مواجهه را ممکن میساخت. روش تدریس او نیز فراتر از انتقال صرف مفاهیم بود. استاد حشمتپور متفکر بود و تفکر را میپروراند...»
سومین فصل این کتاب «میراث ماندگار» نام گرفته است؛ در این بخش کتب، مقالات، رسالههای دانشگاهی، دفاتر و درسگفتارها به تفکیک معرفی شده است. هفت کتاب از استاد منتشر شده است و سه مقاله مفصل نیز در این کتاب آمده است و در ادامه در بخش «ارشاد الطالبین» این فصل، 67 عنوان پایاننامهای که استاد حشمتپور در نگارش آن نقش مشاور و راهنما را داشتند نیز ذکر شده است.
«لوح و قلم» بخش دیگری از فصل سوم این کتاب است که در آن نامهای 110 دفتر ذکر شده که استاد حشمتپور در زمان تحصیل نگاشته است. بخش بعدی این فصل «صفیر سیمرغ» نام دارد و 59 عنوان از درسگفتارهای استاد بیان شده که صوت همه آنها در دانشگاه تربیت مدرس و دانشگاه قم موجود است.
فصل چهارم این کتاب «اجوبةالمسائل» عنوان گرفته است، در این مجال به پاسخهای بیش از 300 پرسش در موضوعات مختلف فلسفی پرداخته شده است. این بخش برای علاقهمندان و اهالی فکر و فلسفه لطیف و پر لطف مینماید و احتمال آنکه به پرسشهای مشابه علاقهمندان حوزه اندیشه و فلسفه در این مجال پاسخ گفته شده باشد، بسیار است.
بخش انتهایی کتاب «گوهر خرد» به پیامهای تسلیت افراد و اشخاص اختصاص دارد که پس از درگذشت مرحوم استاد حشمتپور در رابطه با جایگاه رفیع او و ضایعه فقدان وی منتشر کردهاند؛ این بخش نیز شامل طیفهای گستردهای از افراد با جایگاه و مناصب علمی، حوزوی و سیاسی میشود. پس از این بخش، شاهد عکسها، نگارهها و تصاویری از دستنوشتهها و تحریرات استاد هستیم که در نوع خود ماندگار است.
همچنین، کتاب «گوهر خرد» به اهتمام روحالله فروغی با 545 صفحه به قیمت 800 هزار تومان، سال 1404 از سوی نشر «خرد سینوی» وارد بازار نشر شده است. این کتاب در مراسم سالگرد این استاد فقید که 21 اردیبهشت ماه در دانشگاه قم برگزار شد، رونمایی شد.
انتهای پیام
