وجود گنجینه بی نظیر شاهنامه فردوسی در کتابخانه مرکزی آستان قدس

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی آستان قدس رضوی، سید محمدرضا فاضل‌هاشمی، کارشناس مسئول اداره مخطوطات سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان‌ قدس ‌رضوی گفت: در گنجینه کتب خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی، 34 نسخه خطی ارزشمند از شاهنامه فردوسی و نسخه‌هایی وابسته نگهداری می‌شود.
وی تصریح کرد: شرح اشعار شاهنامه و نسخه ارزشمند منظومه «یوسف و زلیخا»، تفسیری منظوم از سوره یوسف و از قدیمی‌ترین نسخه‌ها است که در سال 915 هجری قمری کتابت شده و منسوب به فردوسی‌، در این میان به چشم می‌خورد.
فاضل‌هاشمی با بیان اینکه تاریخ کتابت شاهنامه‌های موجود در این گنجینه، از قرن 10 تا دوره قاجار است و به لحاظ قدمت، کتابت و مجالس تصاویر یا مینیاتور و ...، از نفاست بالایی برخوردارند، به چند نمونه از آن‌ها اشاره کرد و گفت: قدیمی‌ترین نسخه شاهنامه با 549 ورق و 205 سطر، در قرن 10 کتابت شده اگرچه تاریخ کتابت انتهای نسخه، 782 قمریست، اما نسخه‌شناس آستان قدس رضوی، تاریخ درست کتابت آن را قرن ده هجری قمری می‌داند.
وی در رابطه با این نسخه شاهنامه توضیح داد: این نسخه به همراه نسخه نفیس دیگری با 59 مجلس تصویر و سرلوح که در سال 1212 کتابت شده، توسط «میرزا رضاخان نائینی» از رجال بزرگ و دانشمند و ادیب ایران، در سال 1311 به آستان قدس اهدا شده است.
فاضل‌هاشمی، شاهنامه‌ای به کتابت قرن 12 را که در سال 86 توسط رهبر معظم انقلاب به آستان قدس اهدا شده است، یکی‌ دیگر از نسخه‌های نفیس شاهنامه دانست و اضافه کرد: این اثر و دو شاهنامه دیگر یکی با 508 صفحه به کتابت سال 1149 و  دیگری با دو سرلوح و کتیبه منقّش الوان و 33 مجلس تصویر به کتابت سال 1067، سه شاهنامۀ دارای نفاست دیگر از این مجموعه به شمار می روند.
وی نسخه‌ای از شاهنامه با 90 مجلس تصویر را که در چهار مجلد تنظیم و تجلید شده و دارای سه سرلوح مزدوج زرّین و مرصع است، از دیگر شاهنامه‌های نفیس این گنجینه دانست و عنوان کرد: این اثر با مجالس تصویر زیبا و صفحه‌آرایی‌های هنرمندانه، توسط دکتر «فریدون مقتدری»، از محققان برجسته ایرانی که مدتی رایزن فرهنگی ایران در هند بودند، در سال 1383 وقف آستان قدس رضوی شده است.
کارشناس مسئول اداره مخطوطات سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان‌ قدس ‌رضوی ادامه داد: نسخه‌ای با 51 مجلس تصویر که در دو جلد تنظیم شده و نسخۀ دیگر دارای تشعیر، جلد تیماج مشکی و  35 مجلس تصویر که به خط نستعلیق 27 سطری در 1321 توسط «محمود نوری» کتابت شده است، دو شاهنامۀ نفیس دیگر از این مجموعه محسوب می شوند.
نسخه‌ای از شاهنامه با 12 مجلس تصویر که در سه جلد تنظیم و در قرن 12 کتابت شده، نسخۀ نفیس دیگری‌ است که فاضل هاشمی به آن اشاره کرد و گفت: هر کدام از سه جلد این شاهنامه، دارای سه سرلوح و صفحاتی با جدول‌بندی چهار ستونه است، عناوین داستان‌ها به شنگرف و جدول‌بندی هر سه نسخه به طلا است.
وی در پایان یادآور شد: در گنجینه نسخ خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی، بیش از مجموعه بی‌نظیری از نسخه خطی در موضوعات مختلف از قبیل نجوم، ادبیات، طب، ریاضی و غیره نگهداری می‌شود که از این میان افزون بر 7200 نسخه موضوعی ادبی دارد.