واردشدن مسائل حاشیهای دفاع مقدس در فیلمها
گروه هنر: کارگردان سینما و تلویزیون با بیان اینکه ساخت فیلمهایی با موضوع دفاع مقدس از اهمیت بسیاری برخوردار است، گفت: از طرفی با وجود مشکلاتی که در اینگونه فیلمها در عرصههای مختلف مادی و ... وجود دارد آیا تولید فیلم با این موضوع میتواند نشاندهنده مصائب دوران جنگ و دفاع از خاک میهن بهعنوان خوراک فرهنگی خوب برای نسل جدید و آینده باشد؟
جواد اردکانی، کارگردان سینما و تلویزیون در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، درباره کیفیت فیلمهای ساخته شده با موضوع دفاع مقدس قبل و بعد از جنگ، اظهار کرد: به طور کلی نمیتوان گفت که حتماً آن فیلمهایی که در دوره جنگ هشت ساله ایران و عراق ساخته شدهاند به این موضوع نزدیکتر هستند، چرا که همان زمان هم فیلمهایی ساخته میشد که خیلی به واقعیت آن زمان نزدیک نبود و از طرف دیگر، در دورههای پس از جنگ فیلمهایی ساخته شد و یا میشود که به واقعیت آن دوره نزدیکترند.
وارد شدن ابعاد اجتماعی جنگ بعد از انقلاب در فیلمها
اردکانی با اشاره به ابعاد اجتماعی فیلمهای دفاع مقدس گفت: در سالهای دفاع مقدس بایستی فیلمهایی ساخته میشد که هم به جریان جنگ کمک کند و هم به نوعی نیروها را تهییج کند که چنین نشد؛ آن زمان ابعاد اجتماعی دفاع مقدس خیلی مدنظر نبود و هرچه که از سالهای جنگ فاصله گرفتیم ابعاد اجتماعی آن دوران، بخصوص پشت جبههها و مسائل حاشیهای جنگ، وارد موضوعات فیلمها شد.
وی ادامه داد: این مسئله از تعداد آثاری که مستقیماً به موضوع جنگ و مسائل میدانی آن میپرداختند کم کرد از طرفی هم در آن دوره فیلمهای دفاع مقدس، از طرف سازمانهای نظامی به نسبت الان بهتر حمایت میشدند چرا که آن موقع ساختن صحنههای جنگی راحتتر از الآن بود اما اکنون این کار سخت شده است زیرا سازمانهای نظامی دیگر حمایتی از این آثار ندارند.
بازسازی فضاهای جنگی نیاز به هزینه زیادی دارد
کارگردان سینما و تلویزیون در تشریح سختیهایی که ساخت فیلمهای دفاع مقدس پس از دوران هشت ساله جنگ تحمیلی دارند، ابراز کرد: برای نمونه اگر کارگردانی بخواهد یک صحنه جنگی یا میدانی را بازسازی کند هم برایش گران تمام میشود و هم مسیر تأمین امکاناتش مسیری سخت است؛ بر همین اساس فضاهای مربوط به آن دوره به سمت محیطهای خلوتتر و کم خرجتر کشیده شده است، چراکه هزینه کمتری دارد و فیلم به راحتی ساخته میشود حتی در فضاهای شهری هم به سراغ فضاهایی میروند که خیلی نیاز به تعمیر و بازسازی نداشته باشد.
کارگردان فیلم سینمایی «شورشیرین» در ادامه درباره ضعفهای فیلمهای دفاع مقدس و همچنین برطرف کردن آن ضعفها، افزود: این موضوع شامل اقدامات متعددی میشود که زوایای مختلفی دارد، مدیران فرهنگی، سازمانهای نظامی، هنرمندان، کارگردانها، فیلمنامه نویسها و سایر افراد مرتبط هر یک وظایفی دارند و باید در این عرصه اقدامات موثری انجام دهند.
وی بیان کرد: آسیبی که متوجه این عرصه است تنها متوجه یکی از این افراد نیست بلکه همه به نوعی در آن دخیل هستند و همه باید نوع حرکتشان را اصلاح کنند تا سینمایی سرحالتر در عرصه دفاع مقدس داشته باشیم.
وی با اشاره به جشنواره بینالمللی فیلم مقاومت، اظهار کرد: این جشنواره امکان ارزیابی را به هنرمندان، کارگردانان، مسئولان و... میدهد تا به صورت یک جا فیلمهایی که در این عرصه ساخته شده است را بررسی کنند و از میان آنها به کارهای با کیفیت و کم کیفیت توجه کرده و در این عرصه چالشها را شناسایی کنند.
شناسایی افراد برجسته در جشنواره مقاومت
کارگردان سینما و تلویزیون افزود: به عبارت دیگر جشنواره بینالمللی فیلم مقاومت افرادی که دارای شایستگی هستند را شناسایی و تشویق میکند نه تنها این جشنواره، بلکه همه جشنوارهها میتوانند اینگونه عمل کنند.
اردکانی در ادامه تأکید کرد: متأسفانه با وجود چنین جشنوارههایی، مدیران فرهنگی، سازمانهای نظامی، هنرمندان و... به وظیفه خود در این عرصه به درستی عمل نمیکنند و جشنواره بینالمللی فیلم مقاومت هم به تنهایی تأثیرگذار نیست.
کارگردان فیلم سینمایی «شورشیرین» تصریح کرد: جاهای مختلفی داریم که میتوانند در حوزه دفاع مقدس تأثیرگذار باشند مانند شهرداریها که بخشی از وظایف فرهنگی کشور را بر عهده دارند، سازمانهای نظامی مانند سپاه، بسیج و ارتش، انجمن فیلمسازان دفاع مقدس، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، صدا و سیما، بنیاد شهید و امور ایثارگران و... اما متأسفانه شاهد برنامه مشخصی در این جشنوارهها نیستیم.
وی در ادامه با بیان اینکه نیازمند آن هستیم تا در سه ژانر طنز، جدی و خانواده محور تولید در زمینه فیلمهای دفاع مقدس داشته باشیم، گفت: نمیتوان موضوع دفاع مقدس را فقط از یک بعد یا زاویه به جامعه معرفی کرد در هر سه موضوع هم کارهای خوب و هم کارهای آسیبزا ارائه شده است، شناسایی ضعف و قوتهای این ژانرها نیازمند به یک کار کارشناسی و دقیق است و به طورکلی در این باره نمیتوان نظر داد.
توجه به جنگهای منطقهای در فیلمهای دفاع مقدس
کارگردان سریال تلویزیونی «نوشدارو» درباره نوآوری در عرصه فیلمسازی دفاع مقدس، اظهار کرد: من معتقدم که بایستی تعریفمان از دفاع مقدس روشنتر و بهروزتر شود، یعنی امروز باید در کنار فیلمهایی که برای دوران دفاع مقدس ساخته میشود به جنگ منطقهای امروز هم نگاهی شود آن هم جنگی که در زندگی ما اثرگذار است.
اردکانی ادامه داد: متأسفانه یک مقدار تعریف کنونی از دفاع مقدس در همان جنگ هشت ساله مانده و گویا که در حال حاضر جنگی رخ نداده است، این در حالیست که هم این مسئله و هم وظیفه ما ادامه دارد.
