ارتباط حوزه‌های علمیه و بازار در راستای آموزش احکام اقتصادی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، آشنایی با احکام شرعی اقتصادی لازمه فعالیت اقتصادی سالم و موفق است، اصولاً اقتصاد وقتی رونق می‎گیرد که با معرفت و آگاهی همه‌جانبه باشد؛ چه‌بسا عدم آگاهی و آشنایی با احکام فقهی اقتصادی باعث ابتلای ناخواسته افراد به خطا و گناه شود.
در آیات و روایات و سیره معصومین(ع) آموزش و یادگیری احکام شرعی اقتصادی پیش از ورود به عرصه کسب و کار، بسیار مورد سفارش قرار گرفته تا جایی‎که گفته شده: «اول یادگیری احکام، سپس پرداختن به تجارت» و از امام علی(ع) نقل شده که فرمود: «کسی‎که بدون یادگیری احکام فقهی به کسب و کار و تجارت بپردازد ناخواسته مرتکب ربا می‎شود».
در تاریخ آمده است: شخصی به محضر امام علی(ع) آمد و عرض کرد: می‎خواهم به کار تجارت بپردازم.حضرت فرمود: آیا احکام تجارت را یاد گرفتی؟ آن شخص گفت، بعداً یاد می‎گیرم.حضرت فرمود: وای بر تو، اول احکام فقهی معاملات را یاد بگیر  سپس به تجارت بپرداز؛ پس همانا کسی که خرید و فروش کند و از حلال و حرام سؤال نکند، در ورطه ربا افتاده است».
اصبغ ابن نباته می‎گوید: از امام علی(ع) شنیدم که فرمود: «ای اهل تجارت اول با احکام شرعی تجارت آشنا و بعد وارد معامله شوید» سه بار این جمله را تکرار کرد.سپس حضرت فرمود: «به خدا سوگند در بین مردم ربا پنهان‌تر از حرکت مورچگان در سنگ سخت است» یعنی چه بسیار معاملات ربوی صورت می‎گیرد درحالی‌که افراد اصلاً متوجه آن نیستند.
امام صادق(ع) فرمود: «هرکس می‎خواهد تجارت و کاسبی کند، باید احکام دین را بیاموزد تا حلال و حرام را بشناسد؛ هر کس احکام دین را فرا نگیرد و به تجارت بپردازد، به شبهات و هلاکت گرفتار می‎آید».
بنابراین اولین وظیفه هر مسلمانی که به کسب و کار و تجارت و فعالیت اقتصادی می‎پردازد، آن است که احکام شرعی اقتصادی مورد نیاز را یاد بگیرند تا معامله به‌صورت صحیح انجام بگیرد و اموالی را که از این راه به دست می‎آید، حلال باشد و بتواند در آن تصرف کند، هم‌چنین در باتلاق ربا و دیگر محرمات الهی فرو نرود.
فقها می‎گویند: وقتی کسی احکام تجارت را یاد نگیرد و معامله کند در آن مال نمی‎تواند تصرف کند؛ چون در حقیقت معامله به‌صورت باطل صورت گرفته است(اصل در بیع و معامله، فساد است) و اموال به دست آمده نیز حرام خواهد بود.
امام خمینی(ره) در جلد یک تحریرالوسیله می‎فرماید: «واجب است بر هر کسی که معامله یا تجارت می‎کند، احکام شرعی آنها و مسایل مربوط به آنها را یاد بگیرد تا معاملات و تجارت صحیح و باطل را بشناسد».
آیت‌الله سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی‏‌فقیه در استان و امام جمعه خرم‌آباد در گفت‌وگو با خبرگزاری ایکنا لرستان، با تاکید بر لزوم ارتباط تنگاتنگ بین حوزه‌های علمیه و بازار، گفت: حوزه‌های علمیه، بهترین مرجع برای بیان مسایل تجاری و اقتصادی مردم هستند علما و روحانیون به‌عنوان کارشناسان دینی به این عرصه ورود پیدا کنند و بازاریان هم استقبال کنند.
وی افزود: همچنان‌که در گذشته کسبه بازار معمولاً در نماز جماعت شرکت می‎کردند و امام جماعت پس از نماز، احکام معاملات را بیان می‌کرد.
نماینده ولی‏‌فقیه در استان لرستان ادامه داد: از سوی مجامع امور صنفی یا دستگاه‌های فرهنگی با همکاری یکدیگر، دوره‌های آموزشی احکام معاملات را برگزار کنند و پروانه کسب پس از گذراندن آموزش احکام اقتصادی مربوطه به هر صنف، به افراد داده شود مثلاً صنف طلافروشان تمام احکام مربوط به طلا را اعم از ساخت، تولید، خرید و فروش را آموزش دیده سپس صنف برایشان پروانه فعالیت صادر کند.
آیت‌الله میرعمادی با اشاره به احادیثی در رابطه با یادگیری احکام کسب و کار با این مضمون که «اول یادگیری احکام، سپس پرداختن به تجارت» و «کسی‌که بدون یادگیری احکام فقهی به کسب و کار و تجارت بپردازد، ناخواسته مرتکب ربا می‎شود»، گفت: در آیات و روایات و سیره معصومین(ع) آموزش و یادگیری احکام شرعی اقتصادی پیش از ورود به عرصه کسب و کار، بسیار مورد سفارش قرار گرفته شده است.