به گزارش
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، همایش نوآوریهای فلسفی ـ کلامی علامه طباطبایی، ظهر امروز 27 آبانماه با حضور جمعی از طلاب و اساتید فلسفه در تالار همایشهای دفتر تبلیغات اسلامی در مشهد برگزار شد.
در ابتدای این همایش، محمد سعیدیمهر، عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس گفت: صفات خداوند در نزد فیلسوفان ما بر دو دسته حقیقی و اضافی تقسیم میشوند اما دیدگاه اکثر فیلسوفان بر این است که بسیاری از صفات خداوند در هر دو دسته قرار میگیرند.
سعیدیمهر در خصوص دیدگاه علامه طباطبایی در مورد صفت اراده الهی، افزود: در بحث اراده الهی، دیدگاه رایج این است که هم نگاه در ذات و هم در اراده فعلی است.
وی ضمن بیان اینکه ملاصدرا با ادلهای، اراده الهی را ثابت میکند، اظهار کرد: وی معتقد است که اراده الهی هم صفت فعل و هم صفت ذات است که این تفکر را از محروم میرداماد گرفته است.
عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد: علامه طباطبایی میگوید اراده ذاتی نداریم و در واقع اگر بخواهیم اراده را بیان کنیم اراده قابل فرو کاستن به علم و حب نیست چون در ذات، اراده اساسا از صفات فعل است.
سعیدیمهر، نوآوری علامه طباطبایی را در این دانست که به شدت بر نداشتن اراده ذاتی مقاومت میکرد و افزود: علامه در کتاب «اسفار» میگوید؛ انطباق مفهوم اراده به تنهایی بر علم ذاتی ممنوع است.
وی خطاب به حاضرین در همایش نوآوری فلسفی و کلامی علامه طباطبایی، تصریح کرد: علامه میگوید مفهوم اراده را ما از خودمان شروع میکنیم، اراده در ما یک مفهوم نفسانی است که در قالب فعل در آمده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس در پایان سخنانش ضمن اشاره به اینکه علامه طباطبایی در کارهایش نوآوری داشته است، اضافه کرد: علامه طباطبایی در نوآوری خودش نقدی بر سنت فلسفی صدرایی داشته که در واقع ملهم از آیات و روایات است.
سپس در ادامه این همایش حجتالاسلام علی رضائیتهرانی، مدیر گروه آموزشی فلسفه دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با توجه به نوآوریهای فلسفی علامه طباطبایی، بیان کرد: دانشهای بشری داری تکاملاند و این سنت الهی است، لذا در روایت داریم خدا سوره توحید را برای آخرالزمان نازل کرده است.
حجتالاسلام رضائیتهرانی گفت: گرچه همه دانشمندان در گسترش دانش تاثیرگذار بودهاند اما این گسترش در دست مبدعین بوده است همان طورکه طبق بیان مرحوم علامه طباطبایی مسائل فلسفه پیش از اسلام، 70 مسئله بوده تا اینکه به دست صدرالمتالهین به 500 مسئله ارتقا پیدا کرده است.
وی با بیان اینکه مراحل رشد یک انسان در دانش فلسفه، هشت مرحله از جمله مرحله آشنایی، فهم نیمهعمیق، عمیق، اجتهاد متجزی بدون نوآوری، اجتهاد متجزی همراه با نوآوری، اجتهاد مطلق بدون نوآوری، اجتهاد مطلق همراه با نوآوری و تاسیس یک سیستم فلسفی است، افزود: به نظر من مرحوم علامه طباطبایی تا مرحله هفتم پیش رفتهاند.
عضو هیئت علمی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی یادآور شد: نوآوریهای علامه طباطبایی را در چند ساحت از جمله نوآوری ذاتی، وصل بودن این نوآوری به قرآن، نوآوری علامه در علوم دیگر فلسفی مثل اصول، نوآوری در فلسفه اولی و در امتداد فلسفه اولی میتوان بررسی کرد.
حجتالاسلام رضائیتهرانی بیان کرد: نوآوری در دانش، انحاء مختلفی از جمله تاسیس یک رشته یا گرایش علمی، تصحیح یک دانش، ایجاد یک سیستم جدید در دانش، ایجاد باب در دانش، ایجاد یک مسئله جدید در دانش، ایجاد یک تغییر جدید در یک مسئله پیشین، دارد که مرحوم علامه طباطبایی اکثر انواع نوآوریها را داشته است.
در ادامه این همایش علیرضا کهنسال، از اساتید فلسفه، طی سخنان کوتاهی در راستای توضیح بحث «عاقل و معقول»گفت: ملا صدرا این اصل را از ابداعات خود میداند که کاربرد فراوانی در حکمت متعال دارد.
کهنسال با بیان اینکه مراد از اتحاد، وحدتی است در رابطه با کثرت که ملاصدرا به آن تصریح کرده است، افزود: ملاصدرا با برهان مفهوم خودش، ادراک و مدرک را در رتبه واحد میداند.