تثبیت امامت و ولایت؛ هدف امام رضا(ع) برای پذیرش ولیعهدی مأمون
گروه معارف: امام رضا(ع) با پذیرش ولایتعهدی مامون میخواست امامت و ولایت را تثبیت کند و اقدامات وی در زمان عهدهداری ولایتعهدی مأمون گواه بر این است.مأمون با این اقدام میخواست امام رضا(ع) را تحت نظر داشته باشد و با اینکار قدرت عباسیان را استحکام بخشد و ادعای شیعیان بر غاصب بودن خلفای عباسی را کمرنگ سازد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، امام رضا(ع) هشتمین امام شیعیان است که بهعنوان امام رئوف ملقب و از مقام علمی والایی برخوردار بوده است تا آنجایی که ایشان را عالم آلمحمد لقب دادهاند.
دوران امام رضا(ع) زمان ویژهای است، عصر امام رضا(ع) عصر مناظرات و مباحث علمی است لذا مناظراتی که امام رضا(ع) با سران ادیان و مذاهب انجام دادند خیلی ویژه و گوناگون است.
ورود امام رضا(ع) به مناظرات و مباحث علمی نشانگر این است که امام رضا(ع) علم و استدلال داشتند که میتوانستند در آن مناظرات ایفای نقش کنند بهطوریکه خود مخالفان و کسانیکه رقیبان امام رضا(ع) بودند به برتری علمی ایشان اذعان داشتند.
امام رضا(ع) در تبیین اسلام ناب که همان اسلام اهلبیت(ع) است و زدودن شبهات در خصوص دین و مذهب تشیع سهم بسزایی داشتند آگاهی امام رضا(ع) از ادیان و مکاتب و کتب آنها بسیار ویژه بود، امام رضا(ع) با اهل تورات بر مبنای تورات با رهروان انجیل بر مبنای انجیل، با حاملان زبور بر مبنای زبور و با بزرگان زرتشت با کتاب آنها صحبت میکرد، امام به همه زبانها و کتب آسمانی اشراف داشتند.
امام رضا(ع) هر سؤالی را با توجه به منابع آن و مذهب جواب میدادند بنای امام رضا(ع) بر مباحث علمی، استدلال و مبانی متفق علمی بود، از مباحث عقلی و فلسفی هم بهره میگرفتند. امام با توجه به منابع خود آنها جواب آنها را میداد، بهطوریکه قدرت ایستادگی و مقابله با امام را نداشتند.
نحوه تعامل ایرانیان با امام رضا(ع)
هجرت امام رضا(ع) از مدینه به طوس یک مبدا تاریخی است و آثار فراوانی داشته و توانست منشا تحول در ایران اسلامی باشد.
هجرتهای بعد از امام رضا(ع) که به سبب ورود ایشان به ایران بود منشاء برکاتی شد مثلاً ورود حضرت شاهچراغ و حضرت معصومه(س) به ایران در فرهنگ، آداب و منش ایرانیان بسیار تاثیرگذار بود.
زمانیکه امام رضا(ع) به سرزمین طوس وارد شدند با اینکه تحت مراقبت بودند اما با مباحث علمی صحنههایی آفریدند که ویژه است.
امام رضا(ع) با شانیت و مقام امامت و ولایتی که داشت از دسیسهها و نیرنگهای مامون باخبر بود لذا هر وقت مامون سعی میکرد در قالب برگزاری مناظرات مقام علمی امام رضا در بین مردم را مخدوش کند امام طوری عمل میکرد که همیشه پیروز و سربلند باشد.
در یک عید مذهبی مانند عید فطر یا عید قربان که مامون نماز عید را برعهده امام میگذاشت آن حضرت به سبک و سیره پیامبر اکرم(ص) نماز را زیر آسمان و در خارج شهر برگزار میکرد.
وقتی همه مردم فوج فوج بهدنبال امام رضا(ع) میآمدند مامون از ترس اینکه مردم به امام بپیوندند، در راه دستور بازگشت ایشان را میداد و اینگونه همیشه دسیسههای مامون بهوسیله امام رضا(ع) خنثی میشد.
چرا امام رضا(ع) ولیعهدی مامون را پذیرفت
سؤالی که ممکن است به ذهن هر کسی بیاید این است که چرا مأمون امام رضا(ع) را بهعنوان ولیعهد خود انتخاب کرد و چرا امام رضا(ع) ولیعهدی مأمون را پذیرفت.
مهمترین هدف مأمون عباسی برای تحمیل ولایتعهدی بر امام رضا(ع) مشروعیت بخشیدن به نظام و سلطنت بود.
مأمون میدانست که همه مردم بر این واقفند که خلافت بنیعباس غصبی است و مشروعیت ندارد لذا با این اقدام میخواست نشان دهد خلافت در بنیعباس مشروعیت دارد.
مأمون با این اقدام همچنین میخواست امام رضا(ع) را تحت نظر داشته باشد و با اینکار قدرت عباسیان را استحکام بخشد و ادعای شیعیان بر غاصب بودن خلفای عباسی را کمرنگ سازد.
مأمون علاوهبر اینها اهدافی را نیز دنبال میکرد ازجمله اینکه ارتباط مردم با امام رضا(ع) کم و یا قطع میشود، علویان که در زمان بنیعباس قیام کرده بودند قیامشان سرکوب میشد چراکه دیگر حمایتی از آنها صورت نمیگرفت، امام رضا(ع) را با پذیرش ولایتعهدی تحقیر و شیعیان را طرد میکند.
هدف مأمون عباسی از این اقدام زیرکانه مشروعیت بخشیدن به امر خلافت بود، علت پذیرش ولایتعهدی مأمون از جانب امام رضا(ع) نیز تثبیت نظام امامت و ولایت بود.
امام رضا(ع) با پذیرش ولایتعهدی میخواست امامت و ولایت را تثبیت کند و اقدامات وی در زمان عهدهداری ولایتعهدی مأمون گواه بر این است.
امام وقتی ولایتعهدی مأمون را پذیرفت پیشنهاد خلافت را به شدت رد کرد و گفت این خلافت از آن شما نیست و شما آنرا غصب کردهاید.
امام رضا(ع) میدانست حتی همراهی ظاهری او با مأمون سبب مشروعیت مأمون میشود لذا فرمود: من در هیچ کاری دخالت نمیکنم حتی بهصورت ظاهر هم حاضر نشد همراهی مأمون عباسی را بکند.
امام رضا(ع) با پذیرش ولایتعهدی از این فرصت استفاده کرد برای اینکه امامت و ولایت را معرفی کند و خطبه او در باب ولایت و ماجرای نماز عید نشانگر این مسئله است.
با توجه به اینکه امام هفتم در زندان بود و در زما حیاتش مردم کمتر با او در ارتباط بودند اگر امام هشتم نیز بهدلیل نپذیرفتن ولایتعهدی به دست مامون به شهادت میرسید دیگر امامت و ولایتی باقی نمیماند لذا پذیرش ولایتعهدی بهنوعی برای حفظ امامت و ولایت بود.
مأمون وقتی رفتار و برنامههای امام رضا(ع) را دید نتوانست تحمل کند لذا تصمیم به قتل وی گرفت و او را به شهادت رساند.ابعاد شخصیتی امام رضا(ع)
یکی از ابعاد شخصیت امام رضا(ع) بُعد علمی شخصیت آن حضرت است ایشان با توجه به فضائل شخصیتی که داشتند بهعنوان قائم آل محمد(ص) لقب گرفتند.
امام رضا(ع) مناظراتی را با اندیشهوران فرقههای گوناگون داشتند، مأمون عباسی بهعمد با برگزاری اینگونه مناظرات بهدنبال این بود که به امام رضا(ع) ضربه بزند که البته برگزاری این مناظرات نتیجه عکس داشت و شخصیت علمی امام رضا(ع) را به همگان نشان داد.
امام رضا(ع) به زبانهای مختلف مسلط بودند، از امام رضا(ع) احادیثی بهجامانده که نشانگر بُعد علمی شخصیت ایشان است.مامون با هدف محدود کردن دایره فعالیت سیاسی و دین امام در مدینه پیشنهاد انتقال ایشان را با روش های خاص بیان کرد.مأمون عباسی در یکی از مناظرات اعتراف کرد که داناتر از امام رضا(ع) درروی زمین سراغ ندارد، امام رضا(ع) داناترین اهل زمان خود بودند و ما امروز نیز به برکت وجود حرم مطهر این امام همام از بزرگواری و کریم بودن ایشان متنعم هستیم.
امام رضا(ع) در عرصه علمی و سیاسی زبانزد بودند، مناظرات علمی امام با دانشمندان و علمای دیگر مذاهب از نقطه برجسته زندگی ایشان در زمان حکومت عباسی بود که توانست به واسطه علم الهی خود نقشه شوم مامون را نقش برآب کند.
یادآور می شود، امام رضا(ع) در روز یازدهم ذیالقعده سال 148 هجری قمری در مدینه به دنیا آمد، مادرش نجمه و پدرش موسی بن جعفر(ع) میباشد. نامش علی و القابش، رضا، صابر، رضی، و وفی بوده و کنیهاش «ابوالحسن» چهارم میباشد. در سن سی و چهار سالگی به امامت رسید و بعد از بیست و یک سال امامت، در سن پنجاه و پنج سالگی در آخر ماه صفر سال 203 هجری به دست مأمون به شهادت رسید.
دوران امام رضا(ع) زمان ویژهای است، عصر امام رضا(ع) عصر مناظرات و مباحث علمی است لذا مناظراتی که امام رضا(ع) با سران ادیان و مذاهب انجام دادند خیلی ویژه و گوناگون است.
ورود امام رضا(ع) به مناظرات و مباحث علمی نشانگر این است که امام رضا(ع) علم و استدلال داشتند که میتوانستند در آن مناظرات ایفای نقش کنند بهطوریکه خود مخالفان و کسانیکه رقیبان امام رضا(ع) بودند به برتری علمی ایشان اذعان داشتند.
امام رضا(ع) در تبیین اسلام ناب که همان اسلام اهلبیت(ع) است و زدودن شبهات در خصوص دین و مذهب تشیع سهم بسزایی داشتند آگاهی امام رضا(ع) از ادیان و مکاتب و کتب آنها بسیار ویژه بود، امام رضا(ع) با اهل تورات بر مبنای تورات با رهروان انجیل بر مبنای انجیل، با حاملان زبور بر مبنای زبور و با بزرگان زرتشت با کتاب آنها صحبت میکرد، امام به همه زبانها و کتب آسمانی اشراف داشتند.
امام رضا(ع) هر سؤالی را با توجه به منابع آن و مذهب جواب میدادند بنای امام رضا(ع) بر مباحث علمی، استدلال و مبانی متفق علمی بود، از مباحث عقلی و فلسفی هم بهره میگرفتند. امام با توجه به منابع خود آنها جواب آنها را میداد، بهطوریکه قدرت ایستادگی و مقابله با امام را نداشتند.
نحوه تعامل ایرانیان با امام رضا(ع)
هجرت امام رضا(ع) از مدینه به طوس یک مبدا تاریخی است و آثار فراوانی داشته و توانست منشا تحول در ایران اسلامی باشد.
هجرتهای بعد از امام رضا(ع) که به سبب ورود ایشان به ایران بود منشاء برکاتی شد مثلاً ورود حضرت شاهچراغ و حضرت معصومه(س) به ایران در فرهنگ، آداب و منش ایرانیان بسیار تاثیرگذار بود.
زمانیکه امام رضا(ع) به سرزمین طوس وارد شدند با اینکه تحت مراقبت بودند اما با مباحث علمی صحنههایی آفریدند که ویژه است.
امام رضا(ع) با شانیت و مقام امامت و ولایتی که داشت از دسیسهها و نیرنگهای مامون باخبر بود لذا هر وقت مامون سعی میکرد در قالب برگزاری مناظرات مقام علمی امام رضا در بین مردم را مخدوش کند امام طوری عمل میکرد که همیشه پیروز و سربلند باشد.
در یک عید مذهبی مانند عید فطر یا عید قربان که مامون نماز عید را برعهده امام میگذاشت آن حضرت به سبک و سیره پیامبر اکرم(ص) نماز را زیر آسمان و در خارج شهر برگزار میکرد.
وقتی همه مردم فوج فوج بهدنبال امام رضا(ع) میآمدند مامون از ترس اینکه مردم به امام بپیوندند، در راه دستور بازگشت ایشان را میداد و اینگونه همیشه دسیسههای مامون بهوسیله امام رضا(ع) خنثی میشد.
چرا امام رضا(ع) ولیعهدی مامون را پذیرفت
سؤالی که ممکن است به ذهن هر کسی بیاید این است که چرا مأمون امام رضا(ع) را بهعنوان ولیعهد خود انتخاب کرد و چرا امام رضا(ع) ولیعهدی مأمون را پذیرفت.
مهمترین هدف مأمون عباسی برای تحمیل ولایتعهدی بر امام رضا(ع) مشروعیت بخشیدن به نظام و سلطنت بود.
مأمون میدانست که همه مردم بر این واقفند که خلافت بنیعباس غصبی است و مشروعیت ندارد لذا با این اقدام میخواست نشان دهد خلافت در بنیعباس مشروعیت دارد.
مأمون با این اقدام همچنین میخواست امام رضا(ع) را تحت نظر داشته باشد و با اینکار قدرت عباسیان را استحکام بخشد و ادعای شیعیان بر غاصب بودن خلفای عباسی را کمرنگ سازد.
مأمون علاوهبر اینها اهدافی را نیز دنبال میکرد ازجمله اینکه ارتباط مردم با امام رضا(ع) کم و یا قطع میشود، علویان که در زمان بنیعباس قیام کرده بودند قیامشان سرکوب میشد چراکه دیگر حمایتی از آنها صورت نمیگرفت، امام رضا(ع) را با پذیرش ولایتعهدی تحقیر و شیعیان را طرد میکند.
هدف مأمون عباسی از این اقدام زیرکانه مشروعیت بخشیدن به امر خلافت بود، علت پذیرش ولایتعهدی مأمون از جانب امام رضا(ع) نیز تثبیت نظام امامت و ولایت بود.
امام رضا(ع) با پذیرش ولایتعهدی میخواست امامت و ولایت را تثبیت کند و اقدامات وی در زمان عهدهداری ولایتعهدی مأمون گواه بر این است.
امام وقتی ولایتعهدی مأمون را پذیرفت پیشنهاد خلافت را به شدت رد کرد و گفت این خلافت از آن شما نیست و شما آنرا غصب کردهاید.
امام رضا(ع) میدانست حتی همراهی ظاهری او با مأمون سبب مشروعیت مأمون میشود لذا فرمود: من در هیچ کاری دخالت نمیکنم حتی بهصورت ظاهر هم حاضر نشد همراهی مأمون عباسی را بکند.
امام رضا(ع) با پذیرش ولایتعهدی از این فرصت استفاده کرد برای اینکه امامت و ولایت را معرفی کند و خطبه او در باب ولایت و ماجرای نماز عید نشانگر این مسئله است.
با توجه به اینکه امام هفتم در زندان بود و در زما حیاتش مردم کمتر با او در ارتباط بودند اگر امام هشتم نیز بهدلیل نپذیرفتن ولایتعهدی به دست مامون به شهادت میرسید دیگر امامت و ولایتی باقی نمیماند لذا پذیرش ولایتعهدی بهنوعی برای حفظ امامت و ولایت بود.
مأمون وقتی رفتار و برنامههای امام رضا(ع) را دید نتوانست تحمل کند لذا تصمیم به قتل وی گرفت و او را به شهادت رساند.ابعاد شخصیتی امام رضا(ع)
یکی از ابعاد شخصیت امام رضا(ع) بُعد علمی شخصیت آن حضرت است ایشان با توجه به فضائل شخصیتی که داشتند بهعنوان قائم آل محمد(ص) لقب گرفتند.
امام رضا(ع) مناظراتی را با اندیشهوران فرقههای گوناگون داشتند، مأمون عباسی بهعمد با برگزاری اینگونه مناظرات بهدنبال این بود که به امام رضا(ع) ضربه بزند که البته برگزاری این مناظرات نتیجه عکس داشت و شخصیت علمی امام رضا(ع) را به همگان نشان داد.
امام رضا(ع) به زبانهای مختلف مسلط بودند، از امام رضا(ع) احادیثی بهجامانده که نشانگر بُعد علمی شخصیت ایشان است.مامون با هدف محدود کردن دایره فعالیت سیاسی و دین امام در مدینه پیشنهاد انتقال ایشان را با روش های خاص بیان کرد.مأمون عباسی در یکی از مناظرات اعتراف کرد که داناتر از امام رضا(ع) درروی زمین سراغ ندارد، امام رضا(ع) داناترین اهل زمان خود بودند و ما امروز نیز به برکت وجود حرم مطهر این امام همام از بزرگواری و کریم بودن ایشان متنعم هستیم.
امام رضا(ع) در عرصه علمی و سیاسی زبانزد بودند، مناظرات علمی امام با دانشمندان و علمای دیگر مذاهب از نقطه برجسته زندگی ایشان در زمان حکومت عباسی بود که توانست به واسطه علم الهی خود نقشه شوم مامون را نقش برآب کند.
یادآور می شود، امام رضا(ع) در روز یازدهم ذیالقعده سال 148 هجری قمری در مدینه به دنیا آمد، مادرش نجمه و پدرش موسی بن جعفر(ع) میباشد. نامش علی و القابش، رضا، صابر، رضی، و وفی بوده و کنیهاش «ابوالحسن» چهارم میباشد. در سن سی و چهار سالگی به امامت رسید و بعد از بیست و یک سال امامت، در سن پنجاه و پنج سالگی در آخر ماه صفر سال 203 هجری به دست مأمون به شهادت رسید.
