گفتمانسازی تقابل با ولنگاری فرهنگی از طریق رسانه
گروه فرهنگی: عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت معلم با بیان اینکه کار رسانه گفتمانسازی ولنگاری فرهنگی است، ابراز کرد: در این زمینه شورای عالی انقلاب فرهنگی یک نهاد سیاستگذار است. وقتی یک نهاد سیاستگذار در عرصه فرهنگ است یعنی یک جاهایی که لازم است در بستر فرهنگی بیایند قاعدهگذاری کنند تا آن کار بهتر انجام یا شفافتر و با تسهیلات بیشتر برای افراد انجام شود آنگاه شورای عالی انقلاب فرهنگی میآید قاعدهای میگذارد که الکی نیست بلکه چیزی است که از بستر فرهنگ بر میخیزد با قاعده زندگی جمعی همراه است.
شهلا باقری، عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت معلم در گفتو گو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در خصوص ولنگاری فرهنگی، افزود: ولنگاری فرهنگی تقریبا مترادف با حرج و مرجی است که ما در ادبیات علوم اجتماعی یا آنارشیسم داریم. در این شرایط که هیچ قانون، قاعده و ضابطهای نیست و هر کس هر طور دلش بخواهد از این آشفته بازار استفاده و رفتار میکند.
وی ادامه داد: این شرایط راه را برای هر کسی اعم از آدم فرهنگی دوست به آدم ضد فرهنگ باز میکند. هر حرکتی هم به اسم آزادی، فرهنگی قلم داد میشود، به همین خاطر هم تشخیص سره از ناسره و دوست از دشمن و فرهنگی از غیر فرهنگی و فرهنگ دوست از غیر فرهنگ دوست مشخص نمیشود.
ضد فرهنگ کاری را انجام دادن ولنگاری است
باقری تصریح کرد: این بدترین حالت ممکن در حوزه فرهنگی است که به اسم فرهنگ ولی ضد فرهنگ کاری را انجام میدهند که به آن ولنگاری فرهنگی میگویند.
عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت معلم با اشاره به عوامل ایجاد ولنگاری فرهنگی، عنوان کرد: در شرایطی که گفتمانی حاکم شود که این گفتمان مبتنی بر این باشد که آزادی را بدون تعریف و قاعده ساری و جاری کند. بنابراین فرد خود را مختار میداند که به جامعه بدون حریم و حدود آسیب بزند.
وی ادامه داد: به همین خاطر در چنین شرایطی زمینه برای چنین مشکلاتی باز میشود. فرد در عین حال که خود و حقوقش محترم است و قاعدتا همه چی آمده است اعم از قوانین زندگی اجتماعی که به فرد دارند خدمت میکنند در عین حال مجموعه افراد حقوقی پیدا میکنند که آن حقوق مجموعه افراد نباید توسط فرد نفی شود.
مقدم دانستن حقوق خود بر جمع
باقری با اشاره به اینکه در واقع فردی که ولنگار است میخواهد حقوق خود را بر جمعی مقدم بداند، عنوان کرد: به عبارت دیگر شما باید حقوق مجموعهای از افراد را بر فرد مقدم بدانید دقیقا با همان ضوابط و قوانین انسانی و غیر انسانی، اگر دیدید که جمعی حیاتشان وابسته است به اینکه کاری انجام دهند ولی آن فرد نمیخواهد آن کار انجام شود باید آن کار انجام شود، چون تعداد زیادی از مردم حیاتشان به آن امر وابسته است.
این جامعهشناس اظهار کرد: ما جمعهای انسانی را نادیده میگیریم و فقط تحلیلمان ذرهای و اتمی است به همین خاطر در حوزه قوانین و گفتمانسازی فکر میکنیم طرف دارد رفتاری مطابق آزادی انجام میدهد. انسانها همه آزادند تا موقعی که به آزادی جمعی لطمهای نزنند در غیر این صورت جمع زیادی دارند متضرر میشوند و کسی حق ندارد که آزادی جمعی را به خاطر یک نفر محدود کند.
وی در پاسخ به این سوال که راهکارهای جلوگیری از ولنگاری فرهنگی چیست؟ تصریح کرد: ریشهیابی میکنیم اولا پدیده ولنگاری فرهنگی چیست؟، ریشههای آن کجاست؟ در واقع ریشههای آن بر میگردد به خود خواهیهای برخی افراد یا حتی گروههایی که در برابر گروههای بزرگتر از خود یا در برابر جامعه یا قانون کلی جامعه قرار میگیرند.
عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت معلم تصریح کرد: این ریشهها باید شناسایی شود که خود این پدیده به چه چیزی بر میگردد و از کجا ناشی میشود، مشکلی که وجود دارد اینکه خیلی از موضوعات شفاف نیست تا ولنگاری فرهنگی را به درستی بیان کنیم.
وصل نبودن فرد به قانون و شرع
باقری ادامه داد: وقتی میگوییم فردی وله، ولنگاره یعنی به هیچ چیزی وصل نیست. به قانون، دین و شرع وصل نیست و باید به چیزی وصل باشد و مطابق آن قاعده عمل کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت معلم بیان کرد: فردی که از همه موازین رها شده است آن فرد ول است و به درد زندگی اجتماعی نمیخورد، زندگی اجتماعی تابع قاعده است فرد در زندگی اجتماعی باید قاعدهمدار زندگی کند اگر اینکه هر فردی بخواهد هر کاری دلش میخواهد بکند سنگ روی سنگ بند نمیشود، زندگی اجتماعی مختل میشود.
ول بودن یعنی به هیچ قانونی متصل نبودن
وی با اشاره به اینکه ولنگار بودن یعنی ضربه زدن به جامعه و افزود: به هیچ قاعدهای متصل نبودن و با هیچ قاعدهای زندگی نکردن، حال میخواهد این قاعده انسانیت یا خرد جمعی باشد. کسی که ول است ول بودن را مسلک خودش کرده است و به این معتقد است که به هیچ چیزی وصل نباشد، همچنین این فرد امکان گفتو گو ندارد، خلاف قوانین اجتماعی حرکت میکند.
این جامعه شناس تصریح کرد: فرد ولنگاری را در حوزه ارزشها و فرهنگ میداند آن را به عنوان یک ارزش قبول میکند چون ضد زندگی جمعی است. این خود خطرناک است و اگر این مسائل ریشهیابی شود هیچ عقل سلیمی آن را رد نمیکند اما چون تبیین نمیشود بعضا با سیاسی کاری ولنگاری را مخفی میکنند یا رویش را میپوشانند و جلوه دیگری به آن میدهند.
گفتمانسازی ولنگاری فرهنگی از طریق رسانه
وی با بیان اینکه کار رسانه گفتمانسازی ولنگاری فرهنگی است، ابراز کرد: در این زمینه شورای عالی انقلاب فرهنگی یک نهاد سیاستگذار است. وقتی یک نهاد سیاستگذار در عرصه فرهنگ است یعنی یک جاهایی که لازم است در بستر فرهنگی بیایند قاعدهگذاری کنند تا آن کار بهتر انجام یا شفافتر و با تسهیلات بیشتر برای افراد انجام شود آنگاه شورای عالی انقلاب فرهنگی میآید قاعدهای میگذارد که الکی نیست بلکه چیزی است که از بستر فرهنگ بر میخیزد با قاعده زندگی جمعی همراه است.
باقری ادامه داد: به همین خاطر نمیتوان انتظار داشت که شورای عالی انقلاب فرهنگی بیاید و سیاست ولنگاری فرهنگی را بنویسید، قبلا این کار را کرده چون اصول سیاست جمهوری اسلامی را با اتخاذ از روح قانون اساسی نوشته است که به افراد بالا دستی مرتبط است.
عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت معلم گفت: وقتی ما اصول سیاست فرهنگی جمهوری اسلامی را داریم که ولنگاری فرهنگی در آن جایی ندارد و با آن موازین هماهنگ نیست. پس تکلیف روشن است، باید برخی دستگاههای اجرایی و قوه مقننه و دستگاههای قانونگذار بیایند حدود آزادی فردی و رابطه بین فرد و جمع را مشخص کنند.
وی عنوان کرد: آیینی با توجه به شرایط جامعه برای آن در حوزههای مختلف هنر، اقتصاد و دین تعریف کنند، دستگاههای اجرایی باید سیاستهای کلی را عملیاتی کنند و شفافسازی کنند.
