ویسکرمی تشریح کرد:
تقسیمبندی ادیان به دو دسته الهی و غیرالهی
گروه معارف: پژوهشگر قرآنی لرستان با اشاره به اینکه علمای رشته ادیان، ادیان را به دو دسته الهی و غیرالهی تقسیم میکنند، اظهارکرد: دین اسلام در تقسیمبندی ادیان، در زمره ادیان الهی، آسمانی، ابراهیم و توحیدی قرار میگیرد.
مهرداد ویسکرمی، پژوهشگر قرآنی استان لرستان، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، با اشاره به اینکه ادیان مختلف به دو دسته تقسیم میشوند، گفت: علمای رشته ادیان، ادیان را به دو دسته الهی و غیرالهی تقسیم میکنند.
وی با اشاره به اینکه برخی ادیان الهی را سه عدد و برخی چهار عدد میدانند، عنوان کرد: همه دینشناسان متفقالقولاند که یهود، مسیحیت و اسلام ادیان الهی هستند، اسم رایج دیگر ادیان نامبرده ادیان غربی است و اصطلاح «غربی» غیراز مغرب و مشرق متداول امروزی است، چراکه تقسیم جهان به غربی و شرقی، از منظر عرفانی، سیاسی و فرهنگی متفاوت است، بهعنوان مثال، مشرق عرفانی یعنی آنجا که وجود از آنجا ناشی میشود که ذات باریتعالی است و مغرب حقیقت هم عالم ماده است.
ویسکرمی ادامه داد: بلوک غرب و شرق، به تقسیمبندی سیاسی عالم در دوران جنگ سرد، میپردازد، غرب و شرق فرهنگی، به تقسیمبندی دیگری اشاره دارد که در آن غرب فرهنگی از یونان شروع میشود و اینک متکی بر مؤلفههایی مانند لیبرالیسم، اومانیسم، امپریسیسم و ... است و شرق به غیر از این قسمتها گفته میشود، با این تقسیمبندی کشور ما شرقی محسوب میشود و آمریکا در زمره کشورهای غربی است.
این پژوهشگر قرآنی با بیان اینکه اصطلاح «ادیان شرقی و غربی»، معنایی متفاوت با تمام تقسیمبندیهای فوق دارد، تصریح کرد: در این تقسیمبندی، «ادیان غربی» همان ادیان آسمانی است که در نقطه مقابل ادیانی مانند براهمه، بودا و... است که ریشه زمینی داشته و متکی بر وحی نیستند.
وی بیان کرد: برخلاف غربیها یا همان غرب فرهنگی یونانی، که در طول تاریخ همیشه مشرک بودهاند شرقیها نوعاً موحد هستند، و مسیحیت نیز چون به غرب رفت آلوده به شرک شد و با الهام ازاقانیم ثلاثه، سه خدایی یونانیها، تثلیث «اب و ابن و روحالقدس» وارد مسیحیت شد، این درحالیاست که به تعبیر قرآنکریم، حضرت مسیح نیز مانند تمام پیامبران الهی به توحید دعوت کرده و خداوند در آیات 116 و 117 سوره مبارکه مائده در این رابطه میفرماید: «و آنگاه كه خداوند به عيسى بن مريم مىگويد: «آيا تو به مردم گفتى كه من و مادرم را بهعنوان دو معبود غير از خدا انتخاب كنيد؟!، او مىگويد: منزهى تو! من حق ندارم آنچه را كه شايسته من نيست، بگويم! اگر چنين سخنى را گفته باشم، تو مىدانى! تو از آنچه در روح و جان من است، آگاهى؛ و من از آنچه در ذات پاك توست، آگاه نيستم! بيقين تو از تمام اسرار و پنهانیها با خبرى. من، جز آنچه مرا به آن فرمان دادى، چيزى به آنها نگفتم؛ به آنها گفتم: خداوندى را بپرستيد كه پروردگار من و پروردگار شماست! و تا زمانىكه در ميان آنها بودم، مراقب و گواهشان بودم؛ ولى هنگامىكه مرا از ميانشان برگرفتى، تو خود مراقب آنها بودى؛ و تو بر هر چيز، گواهی».
ویسکرمی گفت: اینکه غربیها نوعاً مادی، زمینی و فیزیکی فکر میکنند و شرقیها به غیب و متافیزیک علاقه خاصی دارند، ریشه در تاریخ آنها دارد.
تقسیمبندی اجمالی ادیان
این پژوهشگر قرآنی با اشاره به اینکه بنابر تقسیمبندی گذشته، ادیان یهود، مسیحیت و اسلام، ادیان غربی، توحیدی، الهی یا ابراهیمی نام دارند، در رابطه با دین زرتشت گفت: درمورد دین زرتشت، بعضیاز کتب و محققان رشته ادیان، دین زرتشت را الهی نمیدانند و اینها کسانی هستند که در زمینه عرفان و ادیان کار کردهاند اعماز اینکه خودشان غربی یا شرقی باشند، بنابراین به دلایلی بعضیها دین زرتشت را الهی نمیدانند اما غالباً آنرا الهی میدانند.
ویسکرمی تصریح کرد: در فقه شیعه، دین زرتشت، در زمره ادیان الهی است و زرتشتیان، همانند یهود و نصاری، «کافر اهل کتاب» محسوب میشوند و حکم فقهی «کافر اهل کتاب» در مورد آنها جاری است، و سایر ادیان ازجمله ادیان شرقی، کافر و مشرک نامیده میشوند، به بیان دیگر غیر مسلمانان، همه کافرند که خود به دو دسته اهل کتاب و غیر اهل کتاب تقسیم میشوند، برخی از فقههای شیعه، صابئین را هم اهل کتاب میدانند.
این پژوهشگر قرآنی ادامه داد: فرقه ضاله بهائیت هم در زمره کفار و مشرکان غیراهل کتاب هستند و از منظر دینشناسی، تفاوتی با سایر مشرکان و بتپرستان ندارند، فرقههای نوظهور مانند شیطانپرستی و ... هم حکمی مانند بهائیت دارند، بنابراین روشن است که دین اسلام در تقسیمبندی ادیان، در زمره ادیان غربی، الهی، آسمانی، ابراهیم و توحیدی قرار میگیرد.
وی با اشاره به اینکه برخی ادیان الهی را سه عدد و برخی چهار عدد میدانند، عنوان کرد: همه دینشناسان متفقالقولاند که یهود، مسیحیت و اسلام ادیان الهی هستند، اسم رایج دیگر ادیان نامبرده ادیان غربی است و اصطلاح «غربی» غیراز مغرب و مشرق متداول امروزی است، چراکه تقسیم جهان به غربی و شرقی، از منظر عرفانی، سیاسی و فرهنگی متفاوت است، بهعنوان مثال، مشرق عرفانی یعنی آنجا که وجود از آنجا ناشی میشود که ذات باریتعالی است و مغرب حقیقت هم عالم ماده است.
ویسکرمی ادامه داد: بلوک غرب و شرق، به تقسیمبندی سیاسی عالم در دوران جنگ سرد، میپردازد، غرب و شرق فرهنگی، به تقسیمبندی دیگری اشاره دارد که در آن غرب فرهنگی از یونان شروع میشود و اینک متکی بر مؤلفههایی مانند لیبرالیسم، اومانیسم، امپریسیسم و ... است و شرق به غیر از این قسمتها گفته میشود، با این تقسیمبندی کشور ما شرقی محسوب میشود و آمریکا در زمره کشورهای غربی است.
این پژوهشگر قرآنی با بیان اینکه اصطلاح «ادیان شرقی و غربی»، معنایی متفاوت با تمام تقسیمبندیهای فوق دارد، تصریح کرد: در این تقسیمبندی، «ادیان غربی» همان ادیان آسمانی است که در نقطه مقابل ادیانی مانند براهمه، بودا و... است که ریشه زمینی داشته و متکی بر وحی نیستند.
وی بیان کرد: برخلاف غربیها یا همان غرب فرهنگی یونانی، که در طول تاریخ همیشه مشرک بودهاند شرقیها نوعاً موحد هستند، و مسیحیت نیز چون به غرب رفت آلوده به شرک شد و با الهام ازاقانیم ثلاثه، سه خدایی یونانیها، تثلیث «اب و ابن و روحالقدس» وارد مسیحیت شد، این درحالیاست که به تعبیر قرآنکریم، حضرت مسیح نیز مانند تمام پیامبران الهی به توحید دعوت کرده و خداوند در آیات 116 و 117 سوره مبارکه مائده در این رابطه میفرماید: «و آنگاه كه خداوند به عيسى بن مريم مىگويد: «آيا تو به مردم گفتى كه من و مادرم را بهعنوان دو معبود غير از خدا انتخاب كنيد؟!، او مىگويد: منزهى تو! من حق ندارم آنچه را كه شايسته من نيست، بگويم! اگر چنين سخنى را گفته باشم، تو مىدانى! تو از آنچه در روح و جان من است، آگاهى؛ و من از آنچه در ذات پاك توست، آگاه نيستم! بيقين تو از تمام اسرار و پنهانیها با خبرى. من، جز آنچه مرا به آن فرمان دادى، چيزى به آنها نگفتم؛ به آنها گفتم: خداوندى را بپرستيد كه پروردگار من و پروردگار شماست! و تا زمانىكه در ميان آنها بودم، مراقب و گواهشان بودم؛ ولى هنگامىكه مرا از ميانشان برگرفتى، تو خود مراقب آنها بودى؛ و تو بر هر چيز، گواهی».
ویسکرمی گفت: اینکه غربیها نوعاً مادی، زمینی و فیزیکی فکر میکنند و شرقیها به غیب و متافیزیک علاقه خاصی دارند، ریشه در تاریخ آنها دارد.
تقسیمبندی اجمالی ادیان
این پژوهشگر قرآنی با اشاره به اینکه بنابر تقسیمبندی گذشته، ادیان یهود، مسیحیت و اسلام، ادیان غربی، توحیدی، الهی یا ابراهیمی نام دارند، در رابطه با دین زرتشت گفت: درمورد دین زرتشت، بعضیاز کتب و محققان رشته ادیان، دین زرتشت را الهی نمیدانند و اینها کسانی هستند که در زمینه عرفان و ادیان کار کردهاند اعماز اینکه خودشان غربی یا شرقی باشند، بنابراین به دلایلی بعضیها دین زرتشت را الهی نمیدانند اما غالباً آنرا الهی میدانند.
ویسکرمی تصریح کرد: در فقه شیعه، دین زرتشت، در زمره ادیان الهی است و زرتشتیان، همانند یهود و نصاری، «کافر اهل کتاب» محسوب میشوند و حکم فقهی «کافر اهل کتاب» در مورد آنها جاری است، و سایر ادیان ازجمله ادیان شرقی، کافر و مشرک نامیده میشوند، به بیان دیگر غیر مسلمانان، همه کافرند که خود به دو دسته اهل کتاب و غیر اهل کتاب تقسیم میشوند، برخی از فقههای شیعه، صابئین را هم اهل کتاب میدانند.
این پژوهشگر قرآنی ادامه داد: فرقه ضاله بهائیت هم در زمره کفار و مشرکان غیراهل کتاب هستند و از منظر دینشناسی، تفاوتی با سایر مشرکان و بتپرستان ندارند، فرقههای نوظهور مانند شیطانپرستی و ... هم حکمی مانند بهائیت دارند، بنابراین روشن است که دین اسلام در تقسیمبندی ادیان، در زمره ادیان غربی، الهی، آسمانی، ابراهیم و توحیدی قرار میگیرد.
