حمایت مردم از نمایشهایی که سطح فرهنگی پایینتری دارد
گروه فرهنگی: نویسنده و کارگردان برجسته تئاتر با اشاره به اینکه متأسفانه در عصر حاضر مردم جامعه بیشتر از نمایشهایی حمایت میکنند که سطح فرهنگی پایینتری دارد، عنوان کرد: رسالت فرهنگسازی تئاتر به دلیل نبود حمایت در حال فراموشی است.
عباس جانفدا، نویسنده نمایشنامه «فریاد در گاشار بروم» در دوازدهمین جشنواره استانی تئاتر بسیج خراسان رضوی، در گفتو گو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، تصریح کرد: این اثر، چهارمین نوشته من در حوزه نمایشنامهنویسی است. اولین بار در سال 1389 براساس ایدهای که در ذهنم شکل گرفت نوشته شد. این نمایشنامه در آن سالها به نام «به سبک پروانهها» اجرا شد که در چند جشنواره مختلف و مسابقه نمایشنامهنویسی به ویژه در جشنواره مقاومت و فتح خرمشهر به عنوان نمایشنامه برگزیده انتخاب شد.
وی ادامه داد: بعد از آن با توجه به فراخوانی که در جشنواره بسیج استان داده شد تغییراتی که احساس میکردم باید در این نمایشنامه اعمال شود، نمایشنامه را بازنویسی کردم و از لحاظ محتوا و فرم و شکل درامنویسی شکل جدیدی به آن دادم و بازنگری اساسی روی آن انجام شد.
«فریاد در گاشار بروم» روایت جانبازی که قبل از فتح قله به شهادت رسید
این کارگردان تئاتر افزود: چون شکل نمایشنامه تغییر پیدا کرده بود به همین خاطر باید نام نمایش هم تغییر پیدا میکرد به همین خاطر «فریاد در گاشار بروم» را انتخاب کردم که اشاره دارد به اتفاقاتی که یکی از جانبازان به نام محمود طهماسب یکی از شخصیتهای نمایش، پیش از فتح قله به شهادت میرسد.
جانفدا ادامه داد: بعد از شهادت محمود، یکی از دوستانش تصمیم میگیرد که کار ناتمام او را انجا دهد و قرار است که صعودی نمادین انجام شود و تعدادی از جانبازان جنگ تحمیلی قله را فتح کنند برای بازتاب مصیبتهایی که به جانبازان وارد شده و جنایتهایی که رژیم بعث عراق انجام داده است.
نویسنده نمایشنامه «فریاد در گاشار بروم» افزود: زندگی پس از دفاع، اثرات و تبعات وضعی جنگ در زندگی انسانها، زندگیهایی که تحت تأثیر جنگ قرار گرفته موضوعات این نمایشنامه را شامل میشود.
وی در پاسخ به این سوال که نوشتن این نمایشنامه چقدر زمان برده است، افزود: نسخه ابتدایی این نمایشنامه شش ماه طول کشید و در بازنویسی که داشتیم سه ماه دیگر بازنویسی نهایی آن به طول انجامید.
مهمترین ضعف جشنواره تئاتر استانی بسیج؛ نبود دبیرخانه منسجم و پویا
جانفدا با اشاره به اینکه دوازدهمین جشنواره تئاتر استانی بسیج از 12 تا 15 بهمنماه در مشهد برگزار خواهد شد، اظهار کرد: مهمترین ضعف جشنواره تئاتر استانی بسیج این است که دبیرخانه منسجم و پویایی ندارد به دلیل آنکه وابسته به سپاه است نیروهایی که در این دبیرخانه فعالیت میکنند سرباز هستند هر ساله این نیروها عوض میشوند و همین موضوع و آمدن نیروهای جدیدی که تجربه و شناختی ندارند در امر برگزاری جزئیات جشنواره اخلال ایجاد میکند. اگر قرار است این جشنواره برگزار شود باید دبیرخانه منسجم و منظمی برای آن ترسیم شود.
این نویسنده و کارگردان برجسته تئاتر با اشاره به اینکه هنر تئاتر هنر پرهزینهای است، افزود: مسئولان ما باید بدانند که تئاتر هنری پر هزینه است، اگر قرار است کجدار مریض از تئاتر حمایت کنند، حمایت نکنند بهتر است. لا اقل ما میدانیم که سازمان بسیج هنرمندان تئاتر نمیخواهد تکلیفمان با این سازمان روشن میشود.
یکی از ابزار و ضروریات مقابله با جنگ نرم تئاتر است
وی ادامه داد: از طرفی ادعا میکنیم که دشمن در جنگ رسانهای و نرم موفق عمل کرده و کشور را دارد تحت سلطه خود در میآورد. یکی از ابزار و ضروریات مقابله با جنگ نرم تئاتر است که از آن حمایت نمیشود.
جانفدا عنوان کرد: این همه مشکل در جامعه وجود دارد. رهبری یک جمله در خصوص تئاتر گفتند و تکلیف همه مدیران با این حرف روشن است ایشان فرمودند، «تئاتر منبر حتی فراتر از منبر است همه اتفاقاتی که یک واعظ بر بالای منبر انجام میدهد، یک هنرمند تئاتر فراتر آن را روی صحنه اجرا میکند» اما متأسفانه مسئولان به تئاتر نگاه فرمایشی و سفارشی دارند.
نگاه فرمایشی و سفارشی آفت تئاتر
نویسنده نمایشنامه «فریاد در گاشار بروم» نگاه فرمایشی و سفارشی را آفت تئاتر دانست و گفت: هنرمندان نجیب و اهل اعتراض نیستند. این تصور پیش آمده که هر رقمی که به هنرمندان این عرصه داده شود، اعتراضی نمیکنند و تئاتر خود را به روی صحنه میبرند.
وی تصریح کرد: پرداخت یک میلیون تومانی برای برگزاری نمایش صحنهای خندهدار است، خندهدار که چه عرض کنم، توهین به هنرمند است که شما به او بگویید ما به تو یک میلیون تومان میدهیم برای ما نمایش تولید کن و به اجرای عمومی بگذار.
جانفدا ادامه داد: اگر ارگانی نمیتواند هزینه هنرمندان را بدهد چرا جشنواره برگزار میکند، درست حمایت کند چراکه با رقم یک میلیون تومان هیچ نمایش صحنهای در سال 95 تولید نخواهد شد، هنرمندان تئاتر چون زحمت کشیدند و تمرین کردند با قرض هزینه نمایش را تأمین کردند تا به روی صحنه برود با هزینه کم کنار آمدهاند.
کارگردان برجسته تئاتر مشهد با بیان اینکه بخش نمایشنامه خوانی مثل اینکه تفاله دوازدهمین جشنواره تئاتر استانی بسیج است و تکلیف آن معلوم نیست، اظهار کرد: نمیدانم، قرار است که حمایتی از نمایشهایی که در جشنواره تولید میشود صورت بگیرد یا خیر، این بد است آن هم برای نهادی که خودش را بسیج مستضعفان میداند و داعیه حمایت از مستضعفان را دارد.
جانفدا ادامه داد: میدانیم رئیس بسیج هنرمندان استان خراسان رضوی تمام تلاش خود را انجام میدهد مشکل از رئیس بسیج هنرمندان استان نیست بلکه مشکل از آنجایی است که اعتبارات تقسیم میشود و هنر و تئاتر در آن جایی ندارد.
همه جا به تئاتر به چشم یک بچه سر راهی نگاه میکنند
نویسنده نمایشنامه «فریاد در گاشار بروم» عنوان کرد: جایی که بودجه هنر تقسیم میشود سهم تئاتر همیشه نادیده گرفته شده و این خیلی بد است همه جا به تئاتر به چشم یک بچه سر راهی نگاه میکنند.
وی با اشاره به اینکه رئیس بسیج هنرمندان استان خراسان رضوی ارتباط بسیار نزدیکی با هنرمندان دارد، گفت: نوع ارتباطی که سرهنگ کمالی با هنرمندان دارد به جرأت میتوانم بگویم که هیچ مدیری در سطح استان ندارد. آنقدر که ایشان به شهرستانها سر میزند که هیچ مدیری این کار را انجام نمیدهد.
جانفدا در پاسخ به این سوال که چرا در تئاتر به موضوعات دینی، دفاع مقدس کمتر پرداخته میشود، تصریح کرد: مشکلی که وجود دارد، نه اینکه هنرمندان تئاتر علاقهای به تولید آثار ارزشی نداشته باشند. ما همه در همین جامعه و با همین مردم زندگی میکنیم و طبیعی است چیزهایی که برای مردم مهم است برای ما هم مهم شود.
این کارگردان تئاتر بیان کرد: هنرمند تئاتر دوست دارد که تولید آثار ارزشی داشته باشد چراکه نیاز جامعه است اما وقتی حمایتی صورت نمیگیرد انگیزهای برای هنرمند نمیماند، هنرمند باید به گونهای زندگیاش تأمین شود به همین خاطر وقتی حمایتی از آنها در تولید آثار ارزشی نمیشود به طرف هنرهایی میروند مثل طنز، و... که در گیشه فروش آن تضمین شده باشد.
حمایت جامعه از نمایشهایی که سطح فرهنگی پایینتری دارد
وی با اشاره به اینکه متأسفانه در عصر حاضر مردم جامعه بیشتر از نمایشهایی حمایت میکنند که سطح فرهنگی پایینتری دارد، عنوان کرد: رسالت فرهنگسازی تئاتر به دلیل نبود حمایت دارد فراموش میشود، هنرمند برای اینکه بتواند روی پای خود بایستد مجبور است که به تولید این گونه آثار روی بیاورد. جبر است که هنرمند را به این سمت و سو میکشاند نه عشق و علاقه، اگر مسئولان از نمایشهای ارزشی حمایت کنند، شک نکنید تعداد آثار فاخر دینی ما بیشتر خواهد شد.
جانفدا در پایان گفت: برگردید به گذشته تئاتر استان، تقریبا آثار هشت سال پیش را ورق بزنید، میبینید که بالای 80 درصد تئاترها ارزشی بوده است چون آن زمان از این گونه تئاترها حمایت میشد اما یک دفعه دولت همه چیز را رها کرد یک دولت نسبت به تئاتر توجه دارد و دولت دیگر به کل آن را از یاد میبرد.
