تأثیرپذیری انسان از واعظ درون یا واعظ برون/ محرومیت دنیازدگان از هر دو

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، اهل دنیا کسانی هستند که به‌طور کامل وابسته به دنیا شده‌اند و تنها به دنیا و متعلقات مادی آن می‌اندیشند و در این راه با یکدیگر به رقابت برمی‎خیزند تا هرچه بیشتر بهره‌مند شوند و لذت‌های دنیا را به‌سوی خود بکشند.
در این رقابت، هم‌چون درندگانی وحشی، چنگال خود را در اعماق گلوی آدمیان فرو می‏برند و صحنه وحشتناکی از نبرد خونین انسان‌‌نماهای حیوان‌صفت را به تصویر می‌کشند.
امام علی(ع) در وصف اهل دنیا در بخشی از نامه خود به امام حسن‌مجتبی(ع) فرموده است: «همانا اهل دنیا، سگانی زوزه‌گر و درندگانی خیره‌سرند که بر یکدیگر خرناسه می‎کشند و نیرومندشان ناتوان‌شان را می‎خورند و بزرگ‌شان بر خردسال‌شان غلبه پیدا می‎کند».
دیده تیزبین لازم است تا چهره باطنی آنان را، که به‌صورت حیوان است، بنگرد و درندگی و قهاریت توانمندان‌شان را تماشا کند و پایمال شدن و پاره‌پاره شدن ضعیفان و مظلومان را به نظاره بنشیند.
گوش حقیقت‌ شنوی که پنبه غفلت، آن‌را کر و ناشنوایش نکرده باشد لازم است تا صدای زوزه‌آسای ظالمان درنده خود را بشنود و خرناسه سگ‌صفتان را تمیز دهد.
این انسان‌های ترسو و این درنده‌خوهای بزدل، متاسفانه عزیزانی‎اند که با ذلیل کار دارند و کبیرانی‎اند که صغیران را نشانه رفته‌اند.
با کمال تاسف آن‌چه در روابط اجتماعی انسان‌ها رقم زده و آن‌چه که مناسبات جهانی را شکل داده همان است که درنده‌خویان بر جهان بشریت حاکم کرده‌اند.انسان باید با روح انسانی زندگی کند؛ نه با روح حیوانی کمااینکه وصف درنده‌خویی دنیاپرستان در کلام امام علی(ع) این‌گونه آمده است که: «بر سر دنیایی پست با یکدیگر هم‌چشمی می‎کنند و برای مرداری گندناک به یکدیگر هم‌چون سگان می‎پرند».
اهل دنیا اشتران بی‌افسار یا گرفتار!
هرگاه درنده‌خویی و سگ‌صفتی بر رفتار و کردار برخی آدم‌نماها حاکم شود، نتیجه آن جز این نیست که عقل و خرد به گمراهی بیفتد و بر مرکب نادانی و جهل بنشیند و آفت‌ها از هر سو آنان را فراگیرد.در این بیابان وحشتناک و در این پراکندگی عجیب به هر سو می‎روند، اما راه به جایی نمی‎برند.انسان یا باید تحت‌تاثیر واعظ درون باشد و یا تحت تعلیم و تدبیر واعظ برون؛ دنیازدگان از هر دو محروم و در دیار گمراهان مهجورند.نه آن‌ها را دلی است که الهام‌ بخشد ونه عقلی که روشنی فزاید.از مادر متولد شدند، در حالی‌که هیچ نمی‎دانستند و می‎میرند؛ در حالی‎که از گوش و چشم و خرد، هیچ بهره‌ای نبرده‌اند.بیچاره‌های درمانده، چهارپایان دو پایند که نه نیروی ادارک دارند و نه چراننده‌ای که آن‌ها را به راه برد، و از جهالت به درآورد.صفت بارز دنیازدگان همین است که هیچ انسجام پیدا نمی‎کنند و از روی نادانی، به گمراهی خود می‎افزایند کمااینکه در آیه 12 سوره محمد(ص) در این رابطه می‎خوانیم: « إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ الْأَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ؛ خدا كسانى را كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‏اند در باغ‌هايى كه از زير [درختان] آن‌ها نهرها روان است درمی‎‏آورد و [حال آنكه] كسانى‌كه كافر شده‏اند [در ظاهر] بهره می‎‏برند و همان‌گونه كه چارپايان می‎‏خورند می‎‏خورند و[لى] جايگاه آن‌ها آتش است » و نیز امام علی(ع) در این رابطه فرموده است: «اهل دنیا جز به خوردن و نشخوار کردن نمی‎اندیشند» و نیز فرموده است: «همانند حیوان به آخور بسته که تمام همتش، علف خوردن است».
اهل دنیا در حیرت و نابینایی
توجه به دنیا و خیره شدن به زر و زیور و جاذبه‌های آن، باعث کوردلی می‎شود کمااینکه امام علی(ع) در سخنی فرموده است: «دنیا مانند خورشید است، اگر به آن نگاه کنی کور می‎شوی و اگر با آن نگاه کنی بینا خواهی شد».
منظور آن است که اگر به نعمت‌های دنیوی به‌عنوان یک وسیله بنگری باعث روشنی قلب و بینش عمیق خواهد شد، اما اگر به آن بدون توجه به اول و آخر و فلسفه آن نگاه کنی و از عبرت‌های آن درس نیاموزی و در لذت جاذبه‌هایش بمانی و از خدا غافل شوی به کوردلی دچار می‎شوی.
پیامبراکرم(ص) روزی به گروهی از اصحاب فرمود: «از شما کسی علاقه دارد، خداوند کوردلی‎اش را معالجه و او را صاحب بصیرت کند؟ بدانید: هر کس تمام میلش به جانب دنیا رود و آرزویش در این خانه برآورده شود، به همان مقدار، کوردلی پیدا می‎کند و هر کس به دنیا زهد بورزد و آرزویش را کوتاه نماید، علم بدون معلم پیدا می‎کند و هدایت بدون هادی بیابد».
روشن است کسی‌که توجه خود را در امور دنیوی تمرکز دهد، به‌تدریج قلب او سنگ می‎شود و دیگر چیزی جز پول، زر و زیور و خورد و خواب و خشم و شهوت در دلش نیست.دنیا با آن‌ها بازی می‎کند و آن‌ها را بازیچه خود قرار می‎دهد، از سوی دیگر این‌ها هم با دنیا بازی می‌کنند و مشغول لهو و لعب می‎شوند.
امام علی(ع) در سخن دیگری فرموده است: «همانا دنیا، نهایت دیدگاه کوردلان است که آن سوی دنیا را نمی‎نگرند، اما انسان آگاه، نگاهش از دنیا عبور کرده از پس آن سرای جاویدان، آخرت را می‎بیند، پس انسان آگاه، به دنیا دل نمی‎بندد و انسان کوردل، تمام توجهش دنیاست، بینا از دنیا، زاد و توشه برگیرد و نابینا برای دنیا زاد و توشه فراهم می‎کند».
همچنین امام علی(ع) در نامه 45 نهج‌البلاغه فرموده است: «دنیا آن‌ها را به کوری انداخته و چراغ هدایت را از پیش چشم‌شان برداشته است، از این‌رو در حیرت دنیا سرگردان و در نعمت‌های آن غرق گردیده‌اند، آن‌ها را مالک و پروردگار خویش برگزیده‌اند.دنیا آن‌ها را و آن‌ها دنیا را به بازی گرفته و ماورای آن‌را فراموش کرده‌اند».