رابطه آیندهنگری و آرامش/ آرزوهای طولانی زندگی را تلخ میکند
گروه معارف: آیندهنگری و برنامهریزی برای آینده به انسان آرامش و به زندگی امید میدهد و نشاط روحی و روانی را بهدنبال دارد، ولی آمال و آرزوهای طولانی، حسرت و دستیابی به امور غیر معقول را در دل ماندگار میکند و زندگی را تلخ و آرامش را از بین میبرد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، آیندهنگری نوعی تدبیر است که هر عاقلی به آن نیاز دارد، زیرا هر کس باید برای زندگی آینده خود تدابیر لازم را بیندیشد، فراز و نشیب کار را بسنجد و مشورتهای لازم را انجام دهد، با توجه به همه اینها، برنامهای جامع و قابل عمل را طرح نماید و در اجرای آن کوشش کند.
در روایتی از نبی مکرم اسلام(ص) میخوانیم که: «امید و آرزو برای امت من رحمت است، اگر آرزو نبود، هیچ مادری فرزند خود را شیر نمیداد و هیچ باغبانی، درختی نمیکاشت».
ولی آرزوهای طولانی که در روایات مورد نکوهش قرار گرفته همان بلندپروازیهای خیالی و نفسانی هستند که انسان را به خود مشغول میسازند و موجب غفلت وی میشوند.همان آمال غیرواقعی و بیاساس که انسان قطعاً به آنها نمیرسد.آرزوهایی که متناسب با میزان توانایی و استعدادهای انسان نیست آرزوهایی که غیر معقول، دور از دسترس و خارج از قدرت انسان است.
آیندهنگری و برنامهریزی برای آینده به انسان آرامش و به زندگی امید میدهد و نشاط روحی و روانی را بهدنبال دارد، ولی آمال و آرزوهای طولانی، حسرت و دستیابی به امور غیر معقول را در دل ماندگار میکند و زندگی را تلخ و آرامش را از بین میبرد.
امام علی(ع) در فراز سی و سوم از نامه خود به امام حسنمجتبی(ع) در رابطه با آرزو و اجل فرموده است: «و به یقین بدان که تو هرگز به آرزویت نمیرسی و هرگز از اجلت تجاوز نخواهی کرد و در راه گذشتگان خواهی رفت، پس در کسب و کار، میانهروی را پیشه کن، زیرا بسیار شده که تلاش بیحد در راه دنیا، منجر به نابودی اموال گردیده است، زیرا نه هر جویندهای به رزق و روزی رسیده و نه هر مدارکنندهای محروم میشود».
نکوهش آرزوهای طولانی
از آنجا که آرزوهای دراز تاثیر بسیار مخربی بر زندگی معنوی و اخلاقی و حتی مادی انسانها دارد، در روایات اسلامی با تعبیرات گوناگون از آن نکوهش شده است ازجمله در حدیثی از پیامبراکرم(ص) میخوانیم: «چهار چیز است که نشانه شقاوت و بدبختی انسان است؛ خشک بودن چشمها (بهگونهای که هرگز از خوف خدا اشکی نریزد)، سنگدلی، آرزوهای دراز و حرص بر دنیا» و نیز در حدیثی از امام علی(ع) میخوانیم: «کسیکه آرزوهای طولانی داشته باشد، عملش بد خواهد بود».
امام علی(ع) همچنین فرموده است: «اقوامی که پیش از شما بودند و گرفتار عذاب شدند، فقط بهخاطر آرزوهای طولانی و فراموش کردن اجل و سرآمد زندگیشان بود تا آنکه عذاب موعود فرا رسید».
روزی پیامبراسلام به اصحاب خود فرمود: «آیا همه شما دوست دارید وارد بهشت شوید؟ همگی عرض کردند: آری، ای رسول خدا، فرمود: دامنه آرزوها را کوتاه کنید و مرگ را در مقابل چشم خود قرار دهید و از خداوند (و مخالفت فرمان او) آنگونه که شایسته است شرم کنید».
نگرانی امام علی(ع) از امت اسلامی نیز همین بود که: «ای مردم مخوفترین چیزی که بر شما از آن میترسم دو چیز است: پیروی از هوا و هوسها و آرزوهای دراز، چراکه پیروی از هوسها، شما را از حق بازمیدارد و آرزوی دراز آخرت را به دست فراموشی میسپارد».
در روایتی از نبی مکرم اسلام(ص) میخوانیم که: «امید و آرزو برای امت من رحمت است، اگر آرزو نبود، هیچ مادری فرزند خود را شیر نمیداد و هیچ باغبانی، درختی نمیکاشت».
ولی آرزوهای طولانی که در روایات مورد نکوهش قرار گرفته همان بلندپروازیهای خیالی و نفسانی هستند که انسان را به خود مشغول میسازند و موجب غفلت وی میشوند.همان آمال غیرواقعی و بیاساس که انسان قطعاً به آنها نمیرسد.آرزوهایی که متناسب با میزان توانایی و استعدادهای انسان نیست آرزوهایی که غیر معقول، دور از دسترس و خارج از قدرت انسان است.
آیندهنگری و برنامهریزی برای آینده به انسان آرامش و به زندگی امید میدهد و نشاط روحی و روانی را بهدنبال دارد، ولی آمال و آرزوهای طولانی، حسرت و دستیابی به امور غیر معقول را در دل ماندگار میکند و زندگی را تلخ و آرامش را از بین میبرد.
امام علی(ع) در فراز سی و سوم از نامه خود به امام حسنمجتبی(ع) در رابطه با آرزو و اجل فرموده است: «و به یقین بدان که تو هرگز به آرزویت نمیرسی و هرگز از اجلت تجاوز نخواهی کرد و در راه گذشتگان خواهی رفت، پس در کسب و کار، میانهروی را پیشه کن، زیرا بسیار شده که تلاش بیحد در راه دنیا، منجر به نابودی اموال گردیده است، زیرا نه هر جویندهای به رزق و روزی رسیده و نه هر مدارکنندهای محروم میشود».
نکوهش آرزوهای طولانی
از آنجا که آرزوهای دراز تاثیر بسیار مخربی بر زندگی معنوی و اخلاقی و حتی مادی انسانها دارد، در روایات اسلامی با تعبیرات گوناگون از آن نکوهش شده است ازجمله در حدیثی از پیامبراکرم(ص) میخوانیم: «چهار چیز است که نشانه شقاوت و بدبختی انسان است؛ خشک بودن چشمها (بهگونهای که هرگز از خوف خدا اشکی نریزد)، سنگدلی، آرزوهای دراز و حرص بر دنیا» و نیز در حدیثی از امام علی(ع) میخوانیم: «کسیکه آرزوهای طولانی داشته باشد، عملش بد خواهد بود».
امام علی(ع) همچنین فرموده است: «اقوامی که پیش از شما بودند و گرفتار عذاب شدند، فقط بهخاطر آرزوهای طولانی و فراموش کردن اجل و سرآمد زندگیشان بود تا آنکه عذاب موعود فرا رسید».
روزی پیامبراسلام به اصحاب خود فرمود: «آیا همه شما دوست دارید وارد بهشت شوید؟ همگی عرض کردند: آری، ای رسول خدا، فرمود: دامنه آرزوها را کوتاه کنید و مرگ را در مقابل چشم خود قرار دهید و از خداوند (و مخالفت فرمان او) آنگونه که شایسته است شرم کنید».
نگرانی امام علی(ع) از امت اسلامی نیز همین بود که: «ای مردم مخوفترین چیزی که بر شما از آن میترسم دو چیز است: پیروی از هوا و هوسها و آرزوهای دراز، چراکه پیروی از هوسها، شما را از حق بازمیدارد و آرزوی دراز آخرت را به دست فراموشی میسپارد».
