اهمیت تفکر در کلام امیر/واژه «فکر» 479 بار در قرآن آمده است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، اندیشیدن و تفکر از ارزش بالایی برخوردار است.در تایید این مطلب همین بس که در قرآن کریم واژه «فکر» با مشتقات آن 479 بار وارد شده است و در متون روایی نیز به اهمیت و آثار تفکر اشاره شده است.
در برخی روایات، از تفکر و اندیشه به‌عنوان بهترین و بی‎مانندترین عبادت یاد شده است.چنان‌که نبی مکرم اسلام فرموده است: «عبادتی مانند اندیشیدن نیست» و نیز امام صادق(ع) فرموده است: «بهترین عبادت مداومت در تفکر است» و نیز امام علی(ع) فرموده است: «عبادتی مانند اندیشیدن نیست» و نیز فرموده است: «خواندن دو رکعت نماز کوتاه با فکر و اندیشه بهتر از شب‎زنده‌‌داری کردن است» و در روایت دیگری فرمود: «ساعتی کوتاه اندیشه کردن، بهتر از عبادت طولانی است».
در برخی از روایات، از تفکر به‌عنوان حیات دل و بصیرت و بینایی یاد شده است کمااینکه امام علی(ع) فرموده است: «فکر کن تا بصیرتو آگاهی یابی» و نیز فرمود:«منشاء بینایی فکر و اندیشه است» همچنین امام علی(ع) فرموده است: «کسی‎که اندیشه ندارد بصیرت و آگاهی ندارد»
و در جای دیگر فرمود: «قلبت را با اندیشیدن بیدار کن».
در بعضی روایات از تفکر و اندیشه به‌عنوان آیه روشنی یاد شده که کردار خوب و بد انسان را می‌نمایاند، امام علی(ع) فرمود: «اندیشه آینه‌ی روشنی است» و در  جای دیگر فرمود:  «اندیشیدن مرد آینه‌ای است که کارهای خوب و بد را برایش نشان می‌دهد».
در روایاتی اندیشیدن به‌عنوان عاملی برای هدایت و رشد و کمال انسان توصیف گشته است کمااینکه امام علی(ع) می‌فرماید: «اندیشه انسان را به‌سوی رشد و کمال هدایت می‌کند و اندیشیدن راه تکامل است».
امام موسی کاظم(ع) می‌فرماید: «برای هر چیزی راهنمایی است و راهنمای عقل،  اندیشیدن است».
بلاخره در برخی روایات از تفکر و اندیشه به‌عنوان یکی‌از صفات مؤمن یاد شده است.کمااینکه پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: فکر جوال (و اندیشه فعال) از صفات مؤمن است».
همان‌گونه که اشاره شد یکی‌از آثار و ثمره مهم تفکر بصیرت است، فکر زاینده حسنات و کفاره سیات و روشنی دل‌هاست  که در سایه آن غبار شبهات و ابهامات برطرف می‌گردد و دوست از دشمن تشخیص داده می‌شود، ثمرات تفکر بسیار زیاد است، لیکن علی(ع) در میان آنها تنها به مسئله بصیرت اشاره نمودند.
یکی‌از موضوعات دقیق اخلاقی تفکر و اندیشیدن است در مکتب اسلام تفکر و خردورزی اهمیت فراوان دارد و هم آثار متعدد، که علی(ع) به یکی‌از آثار برجسته تفکر اشاره می‎کند و آن این‌که: «تفکر به انسان آگاهی و بصیرت می‎دهد و بر راه‌های تاریک، نور می‎تاباند».
امام صادق(ع) فرمود: «اندیشه، باعث حیات قلب بیناست چنان‌که رونده به‌وسیله نور، طی مسافت کند، چنین رونده‌ای به‌خوبی رهایی یابد و اندکی در راه درنگ کند».
جوان در زندگی فردی و اجتماعی خود در عرصه‌های مختلف به تفکر و اندیشه‌ورزی نیاز دارد؛ در تحصیلات، انتخاب رشته، مسکن، شغل، ازدواج، گزینش دوست، هستی‎شناسی، تحکیم عقاید، خودشناسی، مدیریت و سیاست و بسیاری از عرصه‌های دیگر، که در همه این زمینه‌ها فقط با تفکر است که به روشنایی و بصیرت می‌رسد و از عبرت‌ها بهره‌مند می‎شود.
خوشبخت کسانی هستند که می‎اندیشند و از این اندیشیدن به عبرت می‎رسند و از طریق عبرت به آگاهی و بصیرت، دست می‎یازند؛ همان کسانی‎که مورد دعای امیرمؤمنان علی(ع) هستند که فرمودند: «خدا رحمت کند کسی‎ را که بیندیشد و عبرت گیرد و آگاهی و بصیرت یابد».
از این عبارت روشن می‎شود که واسطه میان اندیشه و بصیرت، عبرت است هرکه در حوادث روزگار وقایع شب و روز نیندیشد، عبرت گیرنده و عبرت‌آموز نیست و هرکس اهل عبرت‌گیری و پندآموزی نباشد، از دیده بصیرت محروم و از آگاهی و بیداری، مهجور است.