قرآن همراه با عترت؛ مایه هدایت/ عمل ما خلاف معارف قرآن است
گروه معارف: استاد حوزه علمیه اصفهان گفت: قرآن را با توجه به روایات باید تفسیر کرد، هر کدام از این دو به تنهایی هدایت کامل را ایجاد نخواهد کرد.
حجتالاسلام والمسلمین عبدالرسول قاسمی، استاد حوزه علمیه اصفهان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، با تشریح عواملی که باعث مهجوریت قرآن شدهاند، اظهار کرد: اقتضائات شهری و زندگی روزمره و دغدغههای مادی باعث شده تا مردم فرصت مراجعه به قرآن و حتی قرائت آن را نداشته باشند، به واجبات و محرمات اکتفا کرده و قرآن را جزء این امور به حساب نمیآورند. شناخت آنها نسبت به مفاهیم و معارف قرآن اندک است و هنگام مراجعه احساس میکنند، بسیاری از این مفاهیم را متوجه نمیشوند، لذا کمکم دلزدگی برایشان ایجاد میشود.
وی افزود: جلسات قرآنی که در قدیم در محلهها تشکیل میشد، الگویی برای ترویج مفاهیم قرآن محسوب میشود، در آن جلسات، مربی هم قرائت قرآن را آموزش میداد و هم معارف آن را تا حدودی تبیین میکرد که متأسفانه در حال حاضر چنین جلساتی منسوخ شده است و مکانی که دسترسی به آن آسان باشد، وجود ندارد. باید در هر محله جلسات قرآن احیا شود و معارف و مفاهیم قرآن را به مردم آموزش داد.
حجتالاسلام قاسمی با بیان اینکه عامل بعدی مهجوریت قرآن به رفتار مجریان و متولیان امور قرآنی برمیگردد، گفت: عمل ما، خلاف معارف قرآن است. مردم عمل ما را معیار قرار داده و وقتی میبینند ما که مدعی هستیم، به دستورات قرآن عمل نکرده یا کمتر عمل میکنیم یا درست عمل نمیکنیم، نسبت به اهمیت و جایگاه قرآن بیانگیزه و بیرغبت میشوند.
استاد حوزه علمیه اصفهان ادامه داد: اگر خدای ناکرده قرآن را دستاویز زندگی دنیوی قرار دهیم، قطعا در زندگی مردم اثر نخواهد داشت و به کتابی مثل کتابهای دیگر تبدیل میشود؛ اما اگر نگاه مجریان و متولیان به قرآن، نگاه قدسی و معنوی باشد و اینکه قرآن کتابی از جانب خداست، قطعا اثرش را هم در میان متولیان و هم در میان مردم بجا خواهد گذاشت.
وی تأکید کرد: هم کسانی که نیاز داشتند به قرآن رجوع کنند و هم کمکاری کسانی که وظیفه تبیین قرآن را بر عهده داشتند، باعث مهجوریت قرآن شده است؛ البته بخشی از این کمکاری ناخواسته بوده، چون ظرفیت لازم برای تبیین معارف قرآن در همه جا وجود نداشت و رسانهها به گستردگی امروز نبودند. بعضا هم افرادی بودند که برداشتهای نادرست از قرآن داشتند یا آن را دستاویزی برای رسیدن به مقام و قدرت و شهرت قرار دادند.
حجتالاسلام قاسمی با اشاره به حدیث ثقلین«انّی تارکٌ فیکم الثِّقلَین کتاب اللهِ و عترتی ما ان تمسّکتم بهما لن تضلّوا ابداً لن یفترقا حتّی یردا علیّ الحوض»، گفت: پیامبر فرمودند «من بعد از خودم در میان امتم دو چیز(کتاب خدا و اهلبیت) باقی میگذارم که اگر به هر دو تمسک شود، هدایت است، ولی اگر به یکی از آنها تمسک صورت گیرد، باعث گمراهی خواهد شد. این دو در کنار هم معنا داده و میتوانند هدایت کننده باشند.
وی با بیان اینکه چون آیات قرآن قابل تفسیر و تأویل است، اگر برای فهم قرآن، سراغ اهلبیت و روایات نرویم، گمراهی ایجاد میشود، افزود: اکنون جریانات افراطی به بخشی از قرآن توجه کرده و بخش دیگر را نادیده میگیرند و به تعبیر خود قرآن، «وَ يَقولونَ نُؤمِنُ بِبَعضٍ و َنَكفُرُ بِبَعضٍ» هستند. در قرآن هم آیات صلح و جنگ، هم آیات رحمت و غضب الهی و هم آیات مربوط به بهشت و جهنم وجود دارد و همه لوازم هدایت بشر را دربرمیگیرد.
رئیس سابق موسسه آموزش عالی حوزوی مجتهده امین(ره) ادامه داد: قرآن را با توجه به روایات باید تفسیر کرد. هر کدام از این دو به تنهایی، باعث گمراهی میشود یا هدایت کامل را ایجاد نخواهد کرد. علمای بزرگ ما نیز در طول تاریخ همواره قرآن را با روایات تفسیر میکردند و اگر دنبال چیزی بودند که در روایات آن را نمییافتند، مطابق فهم خودشان که کلیات آن را از قرآن و روایات گرفته بودند، به تفسیر قرآن میپرداختند.
وی با اشاره به اقدامات جریانهای افراطی و تکفیری گفت: علما و بزرگان ما کسی را به این سادگی تکفیر نکرده و حکم به ارتداد او نمیدادند، اکنون داعش یا وهابیت و دیگر جریانهای تندرو، دیگران را تکفیر میکنند. در تاریخ علمای شیعه و حتی علمای واقعی اهل سنت سراغ نداریم چنین اتفاقی رخ داده باشد، بعضا اگر هم کسانی باشند، آنهایی هستند که قرآن را وسیله ارتزاق دنیوی خودشان قرار میدهند.
وی ادامه داد: علمای شیعه از طریق اهلبیت، قرآن را درست فهمیده و درست به آن عمل میکردند. اگر این اتفاق رخ دهد، قطعا قرآن کتاب هدایت است و در غیر این صورت باعث گمراهی و به تعبیر خود قرآن،«...وَلَا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَسَارًا» باعث خسران ظالمین و نه هدایتشان خواهد شد.
حجتالاسلام قاسمی تأکید کرد: قرآن کتاب «هدی للمتقین»، «هدی للناس» و برای کسانی است که تقوا پیشه میکنند یا حداقل موضعگیری منفی نسبت به قرآن ندارند؛ اما کسی که قرآن را وسیله و ابزار و نه هدف و مقصود خود قرار میدهد، قطعا قرآن باعث گمراهیاش خواهد شد.
