خیرخواهی و نصیحت خالص؛ امری ضروری در روابط اجتماعی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، اگر کسی هم با دوست خود، دوستی کند و هم با دشمنِ دوستش، عملی منافقانه است که از صدق و اخلاص به‌دور است.
طرح دوستی با دشمنِ دوست، زمینه دشمنی با دوست است، از سوی دیگر، دشمنِ دوست، دشمنِ انسان هم به‌شمار می‎آید، چه این‌که دوستانِ دوستِ ما، دوستان ما به‌شمار می‎روند.لذا برای پایداری و استمرار دوستی و حفظ صمیمیت قبلی و قلبی نباید با دشمنِ دوست، دوستی کرد که لازمه آن دشمنی با دوست خود است.
امام علی(ع) در فراز سی و هشتم از نامه خود به امام حسن‌مجتبی(ع) فرموده است: «با دشمن دوستت، دوستی مکن، زیرا با دوستت دشمنی می‎کنی».
شخصی به امام علی(ع) عرض کرد: من هم تو را دوست دارم و هم معاویه را، حضرت فرمود: «تو الان، یک چشمی هستی، یا به‌کلی نابینا شو و دشمنانم را دوست بدار و یا به‌کلی، بینا باش و مرا دوست بدار».
کسی به امام صادق(ع) عرض کرد: فلان کس شما را دوست می‎دارد، ولی از دشمن شما بیزاری نمی‎جوید، حضرت فرمود: «هیهات، دروغ می‎گوید کسی‎که ادعای محبت ما می‎کند و از دشمنان ما بیزاری نمی‎جوید».
در حدیثی امام علی(ع) فرموده است: «دوستان تو سه گروه‌اند: دوست خودت، دوستِ دوستت، دشمنِ دشمنت.دشمنان نیز سه گروه‌اند: دشمنِ خودت، دشمنِ دوستت و دوستِ دشمنت».
نصیحت خالصانه
امام علی(ع) همچنین در این نامه فرموده است: «در خیرخواهی و پند خالص دادن به دوستت، خالصانه بکوش، خواه نیکو باشد، خواه بد» کمااینکه نصیحت خالص آن است که انسان برای خدا آن‌چه را که برای مصالح دین و دنیای شخص مفید است ارشاد و به وی تعلیم دهد؛ منتهی گاهی در برخی به انگیزه این‌که شاید دوستم از نصیحت من در خصوص نقاط ضعفش، رنجیده شود، هیچ تذکری نمی‎دهند و حقایق را کتمان می‌کنند.چنین کسی در واقع، نصیحت‌کننده با اخلاص نیست، زیرا اگر مشکل کسی را به او بگویند موقتاً ناراحت می‎شود، ولی او را از خطر و ضرر یا از گناه، رهایی می‌رهاند، چنین رنجش موقتی بهتر از فروغلتیدن در دام مشکلات و خطرات است.
خیرخواهی و نصیحت خالص امری ضروری در روابط اجتماعی است چه خوشایند طرف مقابل باشد یا او را نگران کند.کمااینکه در تعالیم پیشوایان اسلام، گفتن عیوب، «هدیه» محسوب می‎شود.چنان‌که امام صادق(ع) فرمود: «محبوب‎ترین دوستان من کسانی‎اند که عیوب مرا به من هدیه می‎کنند».
امام باقر(ع) نیز در این رابطه فرموده است: «از کسی پیروی کن که تو را می‎گریاند، اما خالصانه سخن می‎گوید و از آن کس بپرهیز که تو را می‎خنداند، اما ناخالصانه حرف می‎زند و زشتی‎هایت را زیبا نشان می‎دهد.بنابراین شرط استحکام و استمرار دوستی، خیرخواهی و نصیحت خالصانه است.